Theo báo cáo Tổng quan thị trường ô tô ASEAN-6 lần thứ sáu của PwC, sáu thị trường Việt Nam, Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Philippines và Singapore tiêu thụ khoảng 1,76 triệu ô tô trong nửa đầu năm 2026, tăng 11,1% so với cùng kỳ. Việt Nam bán khoảng 291.000 xe, đứng thứ tư về quy mô nhưng dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng.
Xe điện hóa trở thành động lực mới
Điểm đáng chú ý nhất của thị trường Việt Nam không nằm ở vị trí dẫn đầu về tăng trưởng mà ở sự thay đổi cơ cấu sản phẩm. Khoảng 127.000 xe điện hóa được tiêu thụ trong nửa đầu năm, vượt 118.000 xe động cơ đốt trong và chiếm 52% doanh số ô tô chở người.
Trên toàn ASEAN-6, xe thuần điện và hybrid chiếm khoảng 32% doanh số, tăng mạnh so với mức 14% năm 2024. Sự dịch chuyển này cho thấy xe điện hóa đang nhanh chóng rời khỏi nhóm sản phẩm dành cho người dùng tiên phong để trở thành một lựa chọn ngày càng phổ biến.
Tại Việt Nam, doanh số xe hybrid tăng 83%, trong khi các mẫu xe điện có giá dễ tiếp cận góp phần mở rộng nhóm khách hàng. Nhu cầu từ các doanh nghiệp vận tải, xu hướng tiết kiệm chi phí sử dụng và sự đa dạng về sản phẩm đang tạo thêm động lực cho quá trình điện hóa.
VinFast hiện chiếm khoảng 91% phân khúc xe điện hóa tại Việt Nam theo số liệu trong báo cáo, với 115.916 xe thuần điện được bàn giao trong nửa đầu năm. Các thương hiệu như Toyota, Hyundai, Mitsubishi và Ford tiếp tục cạnh tranh ở nhiều phân khúc, trong đó hybrid đang trở thành hướng tiếp cận quan trọng với những khách hàng chưa chuyển hoàn toàn sang xe điện.
Trên toàn khu vực, các thương hiệu Trung Quốc cũng gia tăng hiện diện khi chiếm 47% doanh số xe điện hóa. Điều này tạo thêm áp lực cạnh tranh về giá, công nghệ và tốc độ đưa sản phẩm mới ra thị trường.
Cuộc đua mới nằm ở hạ tầng
Khi tỷ trọng xe điện hóa tăng nhanh, bài toán của thị trường không còn chỉ là bán được bao nhiêu xe. Theo các chuyên gia, hạ tầng sạc, tài chính tiêu dùng, dịch vụ hậu mãi và khả năng cung cấp linh kiện sẽ quyết định mức độ bền vững của quá trình tăng trưởng.
Hệ thống trạm sạc vì thế trở thành một trong những yếu tố quan trọng của cuộc đua. Các doanh nghiệp đang mở rộng mạng lưới sạc công suất cao nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn, trong khi người tiêu dùng cũng quan tâm nhiều hơn đến phạm vi di chuyển, thời gian sạc và chi phí vận hành.
Ở chiều cung, xe nhập khẩu vào Việt Nam tăng 23% trong nửa đầu năm, với Trung Quốc là nguồn có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất về giá trị. Sự gia tăng nguồn cung khiến cạnh tranh trên thị trường ngày càng rõ nét, đồng thời tạo thêm lựa chọn cho người tiêu dùng.
PwC dự báo cả năm 2026, Việt Nam có thể tiêu thụ khoảng 585.000 ô tô, tăng 8% so với năm 2025. Đến năm 2030, quy mô thị trường có thể đạt khoảng 735.000 xe mỗi năm.
Quy mô thị trường mở rộng cùng tốc độ điện hóa nhanh đang tạo ra một giai đoạn cạnh tranh mới. Trong đó, lợi thế không chỉ thuộc về doanh nghiệp có sản phẩm bán chạy mà còn phụ thuộc vào khả năng xây dựng hệ sinh thái gồm xe, trạm sạc, dịch vụ hậu mãi, tài chính và công nghệ. Thị trường ô tô Việt Nam vì thế đang chuyển từ cuộc đua tăng doanh số sang cuộc đua định hình hệ sinh thái di chuyển mới.
Nam Sơn (t/h)
