Mới đây, Chi nhánh Công ty Cổ phần Dược phẩm Pharmacity tại Hà Nội đã gửi Sở Y tế thành phố Hải Phòng thông báo về việc triển khai bán lẻ thuốc theo phương thức TMĐT cho 09 nhà thuốc trên địa bàn kể từ ngày 01/10/2026 chính là một minh chứng rõ nét cho bước chuyển mình này. Không chỉ dừng lại ở website hay ứng dụng tự thân, doanh nghiệp dược phẩm đã phủ sóng trên hàng loạt nền tảng trung gian từ sàn TMĐT (Shopee, Lazada, Tiki), mạng xã hội (TikTok Shop), ứng dụng gọi xe, giao thức ăn (Grab, ShopeeFood) cho đến mini app trên mạng liên lạc (Zalo). Sự đổ bộ toàn diện này cho thấy thị trường bán lẻ dược phẩm đang bước vào một kỷ nguyên mới: kỷ nguyên số hóa và đa kênh.
Xét ở góc độ tích cực, việc mua thuốc trực tuyến mang lại sự tiện lợi tối đa cho người dân. Thay vì phải tìm kiếm các nhà thuốc chuyên biệt hay di chuyển xa trong thời tiết bất lợi, người bệnh giờ đây có thể tiếp cận nguồn thuốc chính thống chỉ bằng vài cú chạm. Đặc biệt đối với những người có bệnh lý mãn tính cần duy trì thuốc định kỳ, hay người dân ở khu vực giao thông không thuận tiện, TMĐT dược phẩm đóng vai trò như một cầu nối xóa nhòa khoảng cách địa lý và thời gian.
Tuy nhiên, dược phẩm chưa bao giờ là một thứ hàng hóa thông thường để có thể mua bán hoàn toàn tự do theo tâm lý tiêu dùng trực tuyến. Thuốc đòi hỏi những quy chuẩn nghiêm ngặt về bảo quản, hạn dùng và đặc biệt là sự hướng dẫn chuyên môn từ người có chuyên môn. Mua sắm qua mạng dễ dẫn đến nguy cơ người dân tự ý chẩn đoán bệnh, lạm dụng thuốc hoặc mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng trôi nổi trên không gian mạng nếu thiếu đi sự kiểm soát.
Chính vì vậy, bước đi của các doanh nghiệp lớn như Pharmacity không phải là sự tự phát mà được đặt dưới hành lang pháp lý rõ ràng, cụ thể là các quy định tại Thông tư số 11/2025/TT-BYT của Bộ Y tế. Việc các nhà thuốc phải hoàn tất thủ tục với cơ quan quản lý nhà nước về TMĐT, công khai danh sách các cơ sở đạt chuẩn GPP cùng dược sĩ phụ trách chuyên môn lên Trang thông tin điện tử của Sở Y tế là điều kiện tiên quyết để định hình một thị trường dược phẩm số minh bạch và an toàn.
Để xu thế này thực sự mang lại giá trị bền vững cho cộng đồng, bài toán đặt ra đòi hỏi sự chung tay từ ba phía: Nhà nước, Doanh nghiệp và Người tiêu dùng.
Về phía cơ quan quản lý, việc giám sát, hậu kiểm và xử lý vi phạm trên môi trường mạng cần được nâng cao năng lực để bắt kịp tốc độ phát triển của công nghệ. Các danh sách cơ sở đủ điều kiện phải được cập nhật thường xuyên, công khai để người dân dễ dàng tra cứu.
Về phía doanh nghiệp, việc cam kết thực hiện đầy đủ quy định pháp lý không thể chỉ nằm trên văn bản. Trách nhiệm kiểm soát chất lượng thuốc trong quá trình vận chuyển, quy trình xác thực đơn thuốc đối với các loại thuốc kê đơn, và việc duy trì sự tham vấn của dược sĩ trực tuyến là những mắt xích sống còn bảo vệ uy tín thương hiệu cũng như an toàn của khách hàng.
Cuối cùng, người tiêu dùng cần thay đổi thói quen, nâng cao ý thức khi mua thuốc trên mạng. Người dân chỉ nên thực hiện giao dịch tại các gian hàng chính hãng đã được cơ quan chức năng kiểm duyệt và công bố, tuyệt đối không mua thuốc từ các tài khoản cá nhân trôi nổi không rõ nguồn gốc.
Bán thuốc qua thương mại điện tử là một bước tiến không thể đảo ngược của thời đại công nghệ. Chấp nhận và thích ứng với xu thế này, đồng thời siết chặt kỷ cương quản lý, chính là cách chúng ta tận dụng tối đa tiện ích của công nghệ để phục vụ tốt nhất cho sứ mệnh chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Quỳnh Nga
