THCL Hàng nghìn tỷ đồng tiền thuế của Nhà nước đã bị chiếm đoạt bất hợp pháp thông qua những vụ buôn bán hóa đơn bằng những thủ đoạn gian lận tinh vi. Loại hình tội phạm liên quan đến mua bán hóa đơn không những không giảm, mà đang gia tăng.

Những công ty “ma”

Đầu tháng 8, Công an TP. Hà Nội đã triệt phá thành công chuyên án “VAT6”, bóc dỡ một đường dây phạm tội “in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn chứng từ, thu nộp NSNN".

Cầm đầu đường dây này là Hoàng Lệ Hằng, (SN 1971, ở đường Trần Khát Chân, Hai Bà Trưng). “Nữ quái” đặt trụ sở làm việc tại quán cà phê tại phố Cẩm Hội (Hai Bà Trưng) và tập hợp, chỉ đạo điều hành một nhóm hơn 10 người có quan hệ gia đình, người quen để hoạt động mua, bán hóa đơn GTGT. Bản thân Hằng trực tiếp thu gom các DN từ các đối tượng khác với giá từ 30 - 40 triệu đồng/DN, bao gồm cả con dấu và hóa đơn. Những DN này đều hoạt động hợp pháp chưa có thông báo dừng hoạt động hoặc nợ thuế. Sau đó, Hằng cùng đồng bọn tổ chức giao dịch, thỏa thuận với các DN về nội dung mua, bán hóa đơn, giá khoảng 300.000 đồng/hóa đơn với hóa đơn giá trị dưới 20 triệu đồng; 2% tổng giá trị tiền ghi trên hóa đơn đối với hóa đơn trên 20 triệu đồng; hoặc qua môi giới, sau đó chỉ đạo các đối tượng trong nhóm viết, xuất hóa đơn, giao nhận hóa đơn và giao dịch chuyển khoản.

Tại thời điểm bị bắt giữ, Công an đã thu giữ tang vật gồm 36 bộ dấu pháp nhân công ty “ma”; 28 bộ dấu hộ kinh doanh cá thể; gần 200 quyển hóa đơn có nhiều tờ đã viết nội dung; hơn 757 triệu đồng tiền mặt...

Theo nhận định của Cơ quan An ninh điều tra (Công an Hà Nội), hoạt động của các đối tượng mang tính hệ thống, có tổ chức, chuyên nghiệp. Nhằm đối phó với cơ quan chức năng, các đối tượng tham gia hoạt động trong đường dây này thường xuyên thay đổi người giao dịch NH, vận chuyển hóa đơn, địa điểm giao nhận.

Theo cơ quan thuế Hà Nội, năm 2015, cơ quan này đã tiến hành chuyên đề thanh kiểm tra hàng trăm DN sử dụng hóa đơn có dấu hiệu bất hợp pháp. Việc thanh tra 192 DN đã thực hiện kê khai điều chỉnh trước khi có thông báo của cơ quan thuế và 16 DN có giao dịch qua NH đáng ngờ, kết quả cho thấy, đã giảm thuế GTGT được khấu trừ, giảm lỗ, truy thu, phạt hàng chục tỷ đồng.

Cơ quan thuế cũng chuyển hồ sơ đề nghị công an điều tra, xác minh sai phạm về thuế 168 vụ, liên quan đến 177 DN có dấu hiệu phát hành hóa đơn trái phép. Qua thanh tra kiểm tra đối với DN bán hàng trên máy tính tiền, đã phát hiện cán bộ kế toán của Chi nhánh - Công ty Pizza Hut trong nhiều năm có hành vi bán hóa đơn cho các khách hàng có yêu cầu để hợp thức hạch toán đầu vào. Thanh kiểm tra 165 DN có sử dụng hóa đơn đầu vào mua của Chi nhánh Pizza Hut, cơ quan thuế đã chuyển cơ quan công an đề nghị khởi tố chi nhánh này và 87 DN sử dụng 5.232 số hóa đơn với số tiền trốn thuế xấp xỉ 2 tỷ đồng.

Tội phạm lộng hành

Hiện nay, khung hình án phạt cho hành vi mua bán trái phép hóa đơn được đánh giá là quá nhẹ so với những thiệt hại về NSNN, cũng như tác động tiêu cực tới kinh tế - xã hội mà loại tội phạm này gây ra. Cụ thể, tại Bộ luật Hình sự 2009 (điều 164a) và Bộ luật Hình sự năm 2015 (đang sửa đổi, điều 203), mức án cho "tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp NSNN" chỉ quy định từ cải tạo không giam giữ đến bị phạt tù từ 1 - 5 năm, khó có thể răn đe được đối tượng tội phạm.

Để khắc phục những lỗ hổng pháp lý, Cục Thuế Hà Nội đã đưa ra hàng loạt biện pháp, như: Thành lập Tổ chống hành vi vi phạm hóa đơn; tiến hành kiểm soát hóa đơn không có giá trị sử dụng thông qua công cụ hỗ trợ tra cứu hóa đơn các đơn vị bỏ địa chỉ kinh doanh; cảnh báo các DN có dấu hiệu vi phạm về thuế, về hóa đơn trên trang web của cơ quan thuế; đối chiếu chéo hóa đơn toàn Cục thuế.

Đặc biệt, để chặn gian lận về hoàn thuế giá trị gia tăng, ngành chủ động đổi mới hình thức kiểm tra hoàn thuế theo hướng xác minh hóa đơn mua vào đề nghị hoàn đến tận đơn vị bán đầu tiên trong chuỗi cung ứng cho DN. Theo Cục Thuế Hà Nội, cơ quan này cũng tích cực triển khai đề án thí điểm sử dụng hóa đơn điện tử có mã xác thực của cơ quan thuế. Quy định này được áp dụng đối với DN bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ được cơ quan thuế lựa chọn tạo và phát hành hóa đơn điện tử có mã xác thực của cơ quan thuế và kêu gọi các DN sử dụng hình thức này.

Quang Nam