Trên địa bàn Quảng Ninh đang có trên 13.000 doanh nghiệp hoạt động có phát sinh thuế. Đáng chú ý, có 7 doanh nghiệp lọt Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam. Những năm qua, hoạt động doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh được đặc biệt quan tâm.
Bên cạnh các chính sách đột phá nhằm tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp phát triển, tỉnh luôn đồng hành, chủ động tháo gỡ điểm nghẽn, nút thắt để doanh nghiệp khai thác tối đa các dư địa. Trong đó, đặc biệt là các khâu thủ tục đầu tư, tiếp cận đất đai, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, tháo gỡ vướng mắc trong quá trình vận hành. Điều này giúp môi trường hoạt động của doanh nghiệp tại tỉnh ổn định, mạnh dạn mở rộng sản xuất.
Theo thống kê, khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp 35-36% GRDP của tỉnh và chiếm tới 50,8% tổng thu ngân sách địa phương. Hiện trên địa bàn tỉnh có 40 tập đoàn, doanh nghiệp quy mô lớn, tiêu biểu như tập đoàn Vingroup, Sun Group, BimGroup, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam… Đây đều là các tập đoàn đa ngành nghề đóng góp khoảng 20,55% số thu ngân sách nội địa.
Tuy nhiên, qua rà soát từ các đơn vị thuộc tỉnh, việc đối chiếu, chuẩn hóa số liệu sản xuất kinh doanh tại các doanh nghiệp chưa được thực hiện thường xuyên, đồng bộ. Một bộ phận doanh nghiệp kê khai chưa đầy đủ, chưa sát với hoạt động thực tế. Đặc biệt, có tình trạng doanh nghiệp phát sinh hoạt động trên địa bàn nhưng thực hiện kê khai, nộp thuế tại địa phương khác. Điều này đã dẫn đến chưa phản ánh đầy đủ thực chất quy mô và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn cũng như đóng góp vào ngân sách địa phương, gây khó khăn trong việc tiếp tục ban hành chính sách phù hợp, sát thực tiễn và tiềm ẩn nguy cơ thất thu ngân sách tỉnh.
Trước tình hình đó, trên quan điểm “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”, ngày 21/3, UBND tỉnh đã tổ chức họp, làm việc cùng các tập đoàn, doanh nghiệp quy mô lớn, tiêu biểu để sớm thống nhất, tìm giải pháp khắc phục những bất cập, nhằm huy động nguồn lực, phát huy vai trò của doanh nghiệp đối với sự phát triển của tỉnh.
Tại cuộc họp, ông Bùi Văn Khắng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh đề nghị xây dựng cơ chế phối hợp, thường xuyên chia sẻ, trao đổi, đề xuất các ý tưởng phát triển mới, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, theo dõi hoạt động doanh nghiệp. Các doanh nghiệp có chi nhánh hạch toán phụ thuộc, trong đó trụ sở chính không đặt tại địa bàn Quảng Ninh cần xem xét chuyển đổi sang hình thức hạch toán độc lập, trên cơ sở phù hợp với quy mô, đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và điều kiện thực tiễn tại địa phương. 
Thực tế cho thấy, nhiều năm qua, tại Quảng Ninh có khá nhiều doanh nghiệp ngoài tỉnh có hoạt động sản xuất, kinh doanh ở địa phương, nhưng lại thực hiện nghĩa vụ nộp thuế tập trung tại trụ sở chính của doanh nghiệp (ngoài địa bàn tỉnh), khiến hạn chế trong việc huy động nguồn thu cho ngân sách tỉnh, không thu được khoản thuế tương ứng với hoạt động sản xuất, kinh doanh phát sinh trên địa bàn. Đồng thời, tiềm ẩn nguy cơ gian lận thuế do không có sự quản lý của cơ quan thuế địa phương đối với việc sử dụng hóa đơn, kê khai thuế của các chi nhánh này. Bên cạnh đó, cũng chưa đảm bảo sự cân đối trong việc phân cấp ngân sách nhà nước, nguồn thu tập trung tại nơi đặt trụ sở chính, trong khi chi phí xã hội, môi trường và an ninh lại phát sinh tại tỉnh...
Đây là một thực tế tồn tại không chỉ riêng ở Quảng Ninh. Tuy nhiên với tinh thần chủ động, minh bạch, công bằng trong các hoạt động của doanh nghiệp, việc Quảng Ninh chủ động làm việc với các doanh nghiệp, đề nghị xem xét chuyển đổi sang hình thức hạch toán độc lập, trên cơ sở phù hợp với quy mô, đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và điều kiện tại địa phương là một bước tiến mới, yếu tố nền tảng để tỉnh tiếp tục nghiên cứu, triển khai các chính sách hỗ trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp trên tinh thần tạo thuận lợi tối đa cho các hoạt động của doanh nghiệp, nhà đầu tư, đổi mới, nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh, phát triển bền vững tại tỉnh. Đây cũng là giải pháp quan trọng, nhằm nâng cao trách nhiệm doanh nghiệp, đóng góp cho tăng trưởng của tỉnh.
Trần Trang (t/h)
