Nhu cầu hơn 40.000 căn nhà ở xã hội
Tại Kỳ họp thứ 5, HĐND tỉnh Quảng Ninh khóa XV đã thông qua nghị quyết thành lập Quỹ Nhà ở tỉnh Quảng Ninh với vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng. Đây là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, được kỳ vọng trở thành công cụ tài chính quan trọng hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho người dân có thu nhập trung bình, thấp trên địa bàn tỉnh.
Việc thành lập Quỹ Nhà ở được thực hiện trên cơ sở đề xuất của UBND tỉnh Quảng Ninh trong bối cảnh địa phương đang đối mặt với áp lực lớn về nhu cầu nhà ở do tốc độ đô thị hóa nhanh, sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp, khu kinh tế và số lượng lao động nhập cư ngày càng gia tăng.
Theo báo cáo của UBND tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 2026 - 2030, địa phương có nhu cầu phát triển khoảng 40.217 căn nhà ở xã hội với tổng diện tích sàn xây dựng khoảng 2,6 triệu m2.
Để đáp ứng nhu cầu này, tổng nguồn vốn cần huy động ước tính lên tới khoảng 25.100 tỷ đồng. Riêng trong giai đoạn trung hạn, nhu cầu vốn phục vụ triển khai các dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê đã lên tới khoảng 2.357 tỷ đồng.
Nguồn vốn này sẽ được sử dụng để đầu tư các dự án mới, đồng thời hỗ trợ mua lại hoặc chuyển đổi một phần nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội nhằm gia tăng nguồn cung trên thị trường.
Quỹ Nhà ở sẽ hoạt động như thế nào?
Theo nghị quyết được thông qua, Quỹ Nhà ở tỉnh Quảng Ninh được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm vốn ngân sách nhà nước cấp ban đầu, nguồn thu từ bán, cho thuê và cho thuê mua nhà ở thuộc tài sản công, nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất cùng các nguồn huy động hợp pháp khác.
Quỹ được thiết kế theo hướng hoạt động linh hoạt, có thể tham gia hỗ trợ đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội cho các dự án nhà ở xã hội, đồng thời thực hiện các hoạt động cho vay, bảo lãnh tín dụng hoặc đầu tư gián tiếp để thúc đẩy phát triển nguồn cung nhà ở.
Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, đây không chỉ là công cụ hỗ trợ tài chính mà còn là cơ chế điều tiết thị trường, giúp tăng khả năng tiếp cận nhà ở cho người dân và giảm áp lực về vốn đối với các doanh nghiệp đầu tư nhà ở xã hội.
Nghiên cứu mua lại nhà ở thương mại để chuyển đổi thành nhà ở xã hội
Một trong những điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển nhà ở của Quảng Ninh là nghiên cứu cơ chế mua lại một phần nhà ở thương mại tại các dự án lớn để chuyển đổi thành nhà ở xã hội.
Theo đề xuất, tỷ lệ chuyển đổi có thể đạt khoảng 2% tổng số căn hộ tại các dự án đủ điều kiện.
Giải pháp này được kỳ vọng sẽ giúp tăng nhanh nguồn cung nhà ở giá phù hợp tại các địa bàn có nhu cầu lớn như Hạ Long, Uông Bí, Quảng Yên và Hải Hà. Đồng thời, việc chuyển đổi cũng góp phần hỗ trợ thanh khoản thị trường bất động sản trong bối cảnh chi phí vốn đầu tư ngày càng gia tăng.
Kỳ vọng tháo gỡ nút thắt vốn cho nhà ở xã hội
Hiện nay, Quảng Ninh đang triển khai khoảng 17 dự án nhà ở xã hội với tổng quy mô hơn 20.000 căn hộ. Tuy nhiên, nhiều dự án vẫn gặp khó khăn về nguồn vốn, quỹ đất và cơ chế đầu tư nên tiến độ triển khai chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế.
Trong bối cảnh đó, Quỹ Nhà ở được kỳ vọng sẽ đóng vai trò là nguồn "vốn mồi", tạo điều kiện thu hút thêm các nguồn lực xã hội tham gia phát triển nhà ở.
Với vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng, Quảng Ninh đặt mục tiêu xây dựng cơ chế tài chính bền vững, giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn vốn tín dụng thương mại, đồng thời tạo môi trường thuận lợi hơn cho các chủ đầu tư tham gia phát triển nhà ở xã hội.
Bước đi chiến lược cho quá trình đô thị hóa
Việc thành lập Quỹ Nhà ở diễn ra trong bối cảnh Quảng Ninh đang đẩy mạnh chiến lược phát triển đô thị theo hướng xanh, hiện đại và thông minh, hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong tương lai.
Các chuyên gia đánh giá, đây là bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển đô thị của địa phương, từ mô hình phụ thuộc chủ yếu vào ngân sách sang mô hình huy động đa dạng nguồn lực xã hội, trong đó ngân sách nhà nước đóng vai trò dẫn dắt.
Không chỉ mang ý nghĩa tài chính, Quỹ Nhà ở còn thể hiện quyết tâm của Quảng Ninh trong việc giải quyết bài toán nhà ở một cách chủ động, bền vững và dài hạn, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và tạo nền tảng cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
Phương Thảo(t/h)
