Thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định về đánh giá học sinh tiểu học tại Thông tư số 27/2020/TT-BGDĐT và đánh giá học sinh THCS, THPT tại Thông tư số 22/2021/TT-BGDĐT. Những điều chỉnh tập trung vào ứng dụng công nghệ số trong quản lý kết quả học tập, đổi mới phương thức kiểm tra, đánh giá và phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Học bạ số và những thay đổi trong kiểm tra, đánh giá
Theo quy định mới, Học bạ số trở thành thành phần trong hồ sơ đánh giá học sinh. Ở cấp tiểu học, hồ sơ đánh giá từng năm học gồm Học bạ số và Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp. Các nhận xét, kết quả học tập và thành tích khen thưởng được cập nhật trực tiếp vào Học bạ số.
Học sinh hoàn thành chương trình lớp 5 được xác nhận “Hoàn thành chương trình tiểu học” trên Học bạ số. Giáo viên môn học chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ của dữ liệu thuộc môn học, hoạt động giáo dục được phân công và thực hiện ký số xác nhận. Giáo viên chủ nhiệm ký số Học bạ số của lớp sau khi giáo viên môn học hoàn tất việc ký số.
Đối với cấp THCS và THPT, nội dung đánh giá theo mẫu Học bạ là căn cứ xác định nội dung chuyên môn của Học bạ số. Trong thời gian chuyển tiếp, các quy định về ghi chép, sửa chữa, ký và đóng dấu trực tiếp vẫn được áp dụng đối với Học bạ giấy.
Một điểm mới đáng chú ý là Sở Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì xây dựng, thẩm định và cung cấp đề kiểm tra định kỳ chung cho các cơ sở giáo dục trên địa bàn đối với một số môn học đánh giá bằng điểm số do Sở lựa chọn.
Việc kiểm tra được thực hiện vào cuối học kỳ I và cuối năm học đối với lớp 5; cuối học kỳ I và cuối học kỳ II đối với lớp 9 và lớp 12. Đề kiểm tra phải đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông, bảo đảm thống nhất giữa các cơ sở giáo dục cùng cấp học.
Các nhà trường chịu trách nhiệm tổ chức coi, chấm, tổng hợp kết quả kiểm tra, bảo đảm khách quan, công bằng và thực chất. Đối với những môn học, thời điểm kiểm tra và khối lớp còn lại, nhà trường chủ động xây dựng đề theo quy định.
Ở cấp THCS và THPT, cơ sở giáo dục được tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ trên máy tính khi đáp ứng đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm và yêu cầu vận hành theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Hình thức kiểm tra phải được thông báo trước cho học sinh và cha mẹ học sinh về các yêu cầu kỹ thuật. Bài làm và kết quả kiểm tra trên máy tính có giá trị pháp lý tương đương bài làm trên giấy khi đáp ứng các điều kiện về tính toàn vẹn, xác thực, bảo mật, lưu trữ và truy xuất theo quy định.
Bảo đảm quyền lợi, ghi nhận sự tiến bộ của học sinh
Bên cạnh đó, Thông tư thống nhất nguyên tắc đánh giá học sinh khuyết tật theo hướng tôn trọng sự tiến bộ của từng em, không so sánh với học sinh khác.
Đối với môn học, hoạt động giáo dục được miễn trong kế hoạch giáo dục cá nhân, học sinh không phải kiểm tra, đánh giá và được ghi “Miễn” trong Học bạ số. Kết quả giáo dục kỹ năng đặc thù được đánh giá như một hoạt động giáo dục.
Khi tổ chức kiểm tra trên máy tính, học sinh khuyết tật được điều chỉnh hợp lý theo điều kiện thực tế. Trường hợp không thể tham gia dù đã được điều chỉnh, học sinh được kiểm tra trên giấy hoặc bằng hình thức phù hợp khác, với kết quả có giá trị tương đương.
Đối với học sinh tại các lớp dành cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, không có điều kiện đến trường, giáo viên căn cứ kết quả đánh giá thường xuyên và định kỳ để đánh giá phù hợp với khả năng tham gia học tập của từng em.
Thông tư cũng bổ sung quy định đánh giá kết quả rèn luyện đối với học sinh trong thời hạn chấp hành kỷ luật. Giáo viên chủ nhiệm phối hợp với gia đình động viên, hỗ trợ học sinh; sau khi học sinh hoàn thành việc chấp hành quyết định kỷ luật và được nhà trường công nhận, kết quả rèn luyện được đánh giá lại trên cơ sở ghi nhận sự cố gắng, tiến bộ.
Đáng chú ý, học sinh có kết quả rèn luyện cả năm ở mức Chưa đạt nhưng sau thời gian rèn luyện trong kỳ nghỉ hè được đánh giá từ mức Đạt trở lên sẽ thuộc đối tượng được đánh giá lại kết quả học tập. Kết quả đánh giá lại của từng môn học được sử dụng thay thế kết quả cả năm học để xét lên lớp.
Những quy định mới không chỉ mở rộng ứng dụng công nghệ số trong quản lý giáo dục mà còn đặt ra yêu cầu về trách nhiệm của cơ sở giáo dục trong kiểm tra, đánh giá, đồng thời chú trọng quyền lợi và sự tiến bộ của từng học sinh.
Hải Minh
