Thực hiện Quyết định số 1189/QĐ-TTg ngày 2/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định việc giáo dục, lan tỏa các hệ giá trị là nhiệm vụ quan trọng, cần được triển khai thống nhất, thiết thực và phù hợp với từng cấp học, trình độ đào tạo.
Theo kế hoạch, nội dung giáo dục hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam sẽ được tích hợp, lồng ghép vào chương trình, môn học, tài liệu và các hoạt động giáo dục hiện có. Việc triển khai bảo đảm kế thừa nội dung phù hợp, tránh trùng lặp, không làm tăng tải chương trình và không phát sinh môn học riêng.
Ngành Giáo dục chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa ứng xử; phát huy truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc, tinh thần yêu nước, đoàn kết, nhân ái, trung thực, trách nhiệm, tự cường, sáng tạo và khát vọng cống hiến. Qua đó, chuyển trọng tâm từ nhận thức sang hành vi, giúp học sinh, sinh viên thực hành các giá trị trong học tập, rèn luyện và đời sống.
Cùng với đó, các cơ sở giáo dục tiếp tục xây dựng môi trường văn hóa học đường an toàn, lành mạnh, thân thiện, nhân văn; nâng cao hiệu quả thực hiện quy tắc ứng xử trong trường học, đồng thời đẩy mạnh giáo dục nghệ thuật, di sản, văn hóa đọc và tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tế.
Kế hoạch nhấn mạnh sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong định hình, bồi dưỡng và thực hành các hệ giá trị cho học sinh, sinh viên. Trong đó, gia đình là gốc, nhà trường là nền tảng, xã hội là môi trường thực hành.
Các hoạt động tìm hiểu truyền thống văn hóa dân tộc, sáng tạo nghệ thuật, trải nghiệm tại di tích lịch sử, bảo tàng, thư viện và các thiết chế văn hóa sẽ được khuyến khích tổ chức phù hợp với điều kiện thực tế. Ngành Giáo dục đồng thời quan tâm bảo đảm cơ hội tiếp cận công bằng đối với người học ở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, địa bàn khó khăn và các nhóm yếu thế.
Đáng chú ý, việc ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là một trong những giải pháp hỗ trợ giáo dục và thực hành các hệ giá trị. Các cơ sở giáo dục sẽ khai thác học liệu số, trí tuệ nhân tạo và công nghệ thực tế ảo, thực tế tăng cường phù hợp, an toàn, thiết thực; đồng thời tăng cường giáo dục văn hóa số, đạo đức số, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bản quyền và trách nhiệm khi sử dụng công nghệ.
Học sinh, sinh viên cũng được nâng cao kỹ năng nhận diện, sàng lọc thông tin sai lệch, tin giả, nội dung độc hại và hành vi lệch chuẩn trên không gian mạng, góp phần hình thành năng lực sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm.
Theo kế hoạch, từ năm 2027, các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, các sở giáo dục và đào tạo, cơ sở giáo dục căn cứ chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tế để tổ chức thực hiện. Các nội dung được lồng ghép với chương trình, kế hoạch, đề án và nhiệm vụ năm học hiện hành, hạn chế phát sinh thủ tục, hồ sơ hành chính không cần thiết.
Vụ Học sinh, sinh viên là đầu mối theo dõi, đôn đốc, tổng hợp kết quả và tham mưu sơ kết, tổng kết. Việc đánh giá tập trung vào sự chuyển biến về nhận thức, hành vi và chất lượng môi trường giáo dục; kịp thời kiểm tra, chấn chỉnh, biểu dương và nhân rộng những mô hình hiệu quả.
Triển khai đồng bộ các hệ giá trị không chỉ nhằm nâng cao nhận thức mà còn hướng tới thay đổi hành vi, xây dựng văn hóa ứng xử và củng cố nền tảng đạo đức trong nhà trường. Đây là cơ sở quan trọng để hình thành thế hệ học sinh, sinh viên phát triển toàn diện, có nhân cách, bản lĩnh, trách nhiệm và khát vọng đóng góp cho đất nước trong giai đoạn phát triển mới.
Hằng Nga
