Theo công văn mới nhất từ Cục thuế gửi thủ trưởng các ban, đơn vị trực thuộc cùng lãnh đạo thuế các tỉnh thành, yêu cầu cấp thiết hiện nay là tăng cường quản lý chặt chẽ cán bộ, công chức. Thời gian qua, tại các địa phương như Đà Nẵng, An Giang, Quảng Ninh, Thái Nguyên… cơ quan chức năng phát hiện nhiều sai phạm nghiêm trọng liên quan đến việc thành lập công ty "ma". Những doanh nghiệp này không có hoạt động sản xuất kinh doanh thực tế, mà chỉ tập trung vào hành vi mua bán trái phép hóa đơn, gian lận hoàn thuế. Đáng lo ngại hơn, một số vụ việc có sự tiếp tay, móc nối từ chính những người đang thực thi công vụ trong ngành thuế.

Lãnh đạo Cục thuế (Bộ Tài chính) khẳng định, đây là những sự việc gây tổn hại nghiêm trọng đến danh dự và uy tín của toàn ngành. Trong bối cảnh đội ngũ cán bộ ngành Thuế đang nỗ lực vượt khó, cống hiến để xây dựng hệ thống minh bạch, chuyên nghiệp, hành vi vi phạm của một số cá nhân đã phủ bóng đen lên thành quả chung. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là thủ trưởng các cấp phải kiểm tra, giám sát chặt chẽ các bộ phận trực tiếp tiếp xúc với người nộp thuế. Các đơn vị cần công khai số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận phản ánh về tiêu cực từ người dân, đồng thời đề cao tinh thần tự phê bình trong nội bộ đảng bộ, chi bộ.

Lãnh đạo Cục Thuế cũng đặc biệt nhấn mạnh, việc rà soát lại toàn bộ quy trình nghiệp vụ tại các chi cục thuế địa phương, nơi thường xuyên xảy ra các điểm nóng về hóa đơn. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý thuế không chỉ là giải pháp chuyển đổi số mà còn là công cụ hữu hiệu để ngăn chặn các "điểm mù" trong quản lý, nơi mà sự can thiệp chủ quan của cán bộ có thể dẫn đến tiêu cực. Các sai phạm phát hiện thời gian qua cho thấy sự liều lĩnh của một nhóm đối tượng, nhưng cũng phản ánh lỗ hổng trong khâu hậu kiểm và giám sát cán bộ tại địa bàn cơ sở cần phải được lấp đầy ngay lập tức.

Chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Minh Phong nhận định, việc công chức thuế tham gia thành lập hoặc bảo kê cho công ty "ma" là hành vi vi phạm pháp luật đặc biệt nghiêm trọng, gây thất thoát ngân sách nhà nước và tạo ra sự bất bình đẳng trong môi trường kinh doanh.

Đáng chú ý, ông Phong nhấn mạnh, cần có cơ chế giám sát chéo giữa các bộ phận để triệt tiêu cơ hội nảy sinh tiêu cực. Sự phối hợp giữa cơ quan thuế với chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng sẽ là chìa khóa để xử lý nghiêm minh các tập thể, cá nhân vi phạm, bao gồm cả trách nhiệm của người đứng đầu khi để xảy ra sai phạm tại đơn vị mình quản lý.

Bên cạnh đó, ông Phong phân tích thêm rằng, cần phải xây dựng một hệ thống cảnh báo sớm dựa trên dữ liệu lớn (Big Data). Khi một doanh nghiệp mới thành lập có những dấu hiệu bất thường về doanh thu, hoặc số lượng hóa đơn xuất ra quá lớn so với quy mô nhân sự, hệ thống phải tự động ngắt kết nối và đưa vào diện kiểm tra đặc biệt, tránh việc chờ đến khi hậu kiểm mới phát hiện thì dòng tiền đã bị tẩu tán.

Dưới góc độ đại diện cho cộng đồng kinh doanh, ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội bày tỏ sự ủng hộ tuyệt đối với các biện pháp mạnh tay của ngành Thuế. Ông cho rằng, môi trường kinh doanh chỉ có thể lành mạnh khi tính thượng tôn pháp luật được đảm bảo và mọi doanh nghiệp đều đứng trên một vạch xuất phát công bằng.

"Vấn nạn mua bán hóa đơn không chỉ là hành vi trốn thuế đơn thuần, mà nó còn tạo ra một hệ lụy nguy hiểm là sự cạnh tranh không lành mạnh", ông Mạc Quốc Anh nhận định. Theo ông, những doanh nghiệp làm ăn chân chính phải gánh chịu mọi chi phí thực tế, đóng góp đầy đủ cho ngân sách, trong khi các đơn vị sử dụng hóa đơn "ma" lại có thể hạ giá thành sản phẩm một cách vô lý để chiếm lĩnh thị trường. Điều này trực tiếp bóp nghẹt các đơn vị tuân thủ pháp luật tốt, gây nản lòng các nhà đầu tư nghiêm túc.

Ông Mạc Quốc Anh cho rằng, để giải quyết triệt để, ngành Thuế cần tăng cường đối thoại với các hiệp hội doanh nghiệp. Thông qua các buổi tham vấn, cơ quan quản lý có thể nắm bắt được những khó khăn thực tế của doanh nghiệp nhỏ, từ đó có những hướng dẫn cụ thể để họ không vô tình rơi vào bẫy của các đối tượng môi giới hóa đơn bất hợp pháp. Đồng thời, ông cũng kiến nghị cần có chế tài xử phạt nặng hơn, thậm chí là cấm kinh doanh vĩnh viễn đối với những chủ doanh nghiệp cố tình thiết lập hệ thống công ty "ma" để trục lợi.

Thu Trang