Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Tiết kiệm, chống lãng phí, trong đó quy định cụ thể các hành vi gây lãng phí trong quản lý, sử dụng nguồn lực nhà nước.
Đối với tổ chức bộ máy và quản lý, sử dụng lao động trong khu vực Nhà nước, các hành vi gây lãng phí gồm: thành lập, tổ chức lại cơ quan, tổ chức, đơn vị không bảo đảm điều kiện, tiêu chí, trình tự, thủ tục và thẩm quyền theo quy định của pháp luật; bố trí số lượng cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị và cấp phó của người đứng đầu phòng vượt mức quy định, trừ trường hợp được phép bố trí số lượng cấp phó cao hơn.
Nghị định cũng xác định hành vi giao biên chế không phù hợp với quy định về căn cứ xác định biên chế công chức là hành vi gây lãng phí. Bên cạnh đó, việc tuyển dụng, tiếp nhận công chức không đúng thẩm quyền; không căn cứ vào tỷ lệ công chức cần bố trí theo vị trí việc làm, chỉ tiêu biên chế và yêu cầu của vị trí cần tuyển; hoặc ký hợp đồng thực hiện nhiệm vụ của công chức không đúng thẩm quyền, tiêu chuẩn, điều kiện, loại hợp đồng và thời hạn theo quy định cũng bị xem là hành vi gây lãng phí.
Đối với công tác tuyển dụng, sử dụng nhân sự, Nghị định quy định các hành vi gây lãng phí gồm: tuyển dụng viên chức không đúng thẩm quyền hoặc không căn cứ vào nhu cầu thực tế, vị trí việc làm, quỹ tiền lương và các nguồn thu hợp pháp khác của đơn vị sự nghiệp công lập; ký hợp đồng làm việc với viên chức, hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ không phù hợp với quy định của pháp luật, tính chất công việc, yêu cầu nhiệm vụ, nguồn tài chính và nhu cầu nhân lực của đơn vị; áp dụng chính sách tuyển chọn, thu hút, trọng dụng người có tài năng không đúng quy định.
Ngoài ra, việc điều động, luân chuyển, biệt phái công chức không căn cứ vào năng lực của công chức và nhu cầu của cơ quan, tổ chức, đơn vị, dẫn đến công chức được điều động, biệt phái không được bố trí, sử dụng hoặc công chức được luân chuyển không đạt mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện theo yêu cầu nhiệm vụ hoặc chức danh quy hoạch cũng được xác định là hành vi gây lãng phí. Tương tự, việc đào tạo, bồi dưỡng không căn cứ vào vị trí việc làm gắn với công tác sử dụng, quản lý công chức, không phù hợp với kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và nhu cầu xây dựng, phát triển nguồn nhân lực cũng thuộc trường hợp gây lãng phí.
Trong lĩnh vực quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên, năng lượng, các hành vi gây lãng phí bao gồm: khai thác nước vượt hạn ngạch được cơ quan có thẩm quyền quyết định, gây hạn hán, thiếu nước; phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư dự án có sử dụng đất không bảo đảm điều kiện về năng lực, dẫn đến đất để thực hiện dự án đầu tư không được sử dụng hoặc chậm tiến độ sử dụng đất so với thời hạn ghi trong dự án, thuộc trường hợp phải thu hồi đất theo quy định của pháp luật.
Theo Nghị định, hành vi cố ý đầu tư xây dựng, quản lý, sử dụng tài sản công, vốn đầu tư công không đúng quy định, dẫn đến kéo dài thời gian, tiến độ thực hiện dự án so với thời gian, tiến độ đã được phê duyệt cũng được xem là hành vi gây lãng phí.
Bên cạnh đó, Chính phủ cũng quy định chi tiết các hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện công tác phòng, chống lãng phí.
Về trách nhiệm kiểm tra, Chính phủ giao Bộ Tài chính thực hiện kiểm tra việc chấp hành, tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về tiết kiệm, chống lãng phí trong phạm vi cả nước. Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan, tổ chức khác ở Trung ương và UBND cấp tỉnh có trách nhiệm kiểm tra việc chấp hành, tổ chức thực hiện các quy định về tiết kiệm, chống lãng phí đối với các cơ quan, tổ chức, đơn vị và doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý.
Hải Minh
