Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định bắt buộc các loại cân sử dụng trong hoạt động mua bán vàng phải được kiểm định định kỳ và còn hiệu lực chứng nhận kiểm định khi đưa vào sử dụng.
Theo cơ quan soạn thảo, quy định này nhằm bảo đảm tính chính xác trong giao dịch, hạn chế gian lận thương mại và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong bối cảnh thị trường vàng ngày càng sôi động.
Dự thảo được xây dựng trong bối cảnh nhu cầu hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động kinh doanh vàng ngày càng cấp thiết, đặc biệt sau khi xuất hiện nhiều phản ánh liên quan đến sai lệch trọng lượng, công bố hàm lượng không chính xác hoặc ghi nhãn gây hiểu nhầm đối với vàng trang sức lưu thông trên thị trường.
Siết chặt quy định về hàm lượng vàng
Theo dự thảo, vàng miếng và vàng nguyên liệu nhập khẩu vào Việt Nam bắt buộc phải có hàm lượng vàng tối thiểu từ 99,5% trở lên. Đồng thời, chất lượng thực tế của sản phẩm khi lưu thông không được thấp hơn mức tiêu chuẩn đã công bố.
Kết quả thử nghiệm hàm lượng vàng cũng phải nằm trong giới hạn sai số cho phép theo quy định kỹ thuật.
Đối với vàng trang sức, mỹ nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ đưa ra quy định khá chặt chẽ về cách xác định và công bố hàm lượng vàng nhằm tránh tình trạng doanh nghiệp ghi nhãn gây hiểu nhầm về giá trị sản phẩm.
Cụ thể, nếu phân loại theo đơn vị Kara (K), sản phẩm sẽ được xếp vào mức thấp hơn liền kề với giá trị thực tế xác định được. Ví dụ, một sản phẩm có độ tinh khiết đạt 21,5K sẽ chỉ được phép ghi là vàng 21K thay vì làm tròn lên mức cao hơn.
Tương tự, nếu doanh nghiệp công bố hàm lượng vàng theo tỷ lệ phần trăm hoặc độ tinh khiết, thông tin ghi trên nhãn phải phản ánh đúng giá trị thực tế như 78% hoặc 780, không được phép làm tròn để nâng mức chất lượng công bố.
Quy định này được đánh giá sẽ giúp hạn chế tình trạng quảng cáo hoặc ghi nhãn vượt chuẩn, vốn là nguyên nhân gây tranh cãi trên thị trường vàng trang sức trong thời gian qua.
Đáng chú ý, đối với các sản phẩm có nhiều bộ phận cấu thành từ các loại hợp kim khác nhau, việc xác định hàm lượng vàng sẽ căn cứ theo bộ phận có tỷ lệ vàng thấp nhất.
Ngoài ra, doanh nghiệp phải công khai thông tin liên quan đến vật liệu hàn, chốt, ốc vít hoặc các bộ phận phụ khác nếu có sử dụng hợp kim không đồng nhất.
Tăng cường kiểm định phương tiện đo lường
Bên cạnh quy định về chất lượng vàng, dự thảo cũng bổ sung yêu cầu quản lý nghiêm đối với các phương tiện đo lường sử dụng trong hoạt động mua bán vàng.
Theo góp ý từ Cục An ninh kinh tế (Bộ Công an), cân dùng trong giao dịch vàng cần được đưa vào nhóm thiết bị bắt buộc kiểm định định kỳ hằng năm để bảo đảm tính khách quan và chính xác.
Cơ quan này cho rằng, đây là giải pháp cần thiết nhằm ngăn chặn nguy cơ gian lận về khối lượng, góp phần bảo vệ tài sản của người dân và tăng cường an ninh kinh tế trong lĩnh vực kinh doanh kim loại quý.
Tiếp thu ý kiến này, dự thảo mới nhất quy định các loại cân sử dụng để xác định khối lượng vàng tại cơ sở kinh doanh phải được kiểm định bởi các tổ chức được chỉ định và giấy chứng nhận kiểm định phải còn hiệu lực.
Theo giới chuyên gia, việc chuẩn hóa thiết bị đo lường sẽ giúp nâng cao tính minh bạch trong hoạt động mua bán vàng, đồng thời tạo sự thống nhất trong quản lý trên phạm vi toàn quốc.
Ngoài các yêu cầu kỹ thuật, dự thảo cũng yêu cầu tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc nhập khẩu vàng phải tự công bố tiêu chuẩn áp dụng đối với sản phẩm của mình.
Thông tin công bố có thể được thể hiện trên bao bì, nhãn hàng hóa, nhãn điện tử hoặc các tài liệu đi kèm sản phẩm. Doanh nghiệp cũng có thể niêm yết tại địa điểm kinh doanh hoặc đăng tải công khai trên website và nền tảng số để người tiêu dùng dễ dàng tra cứu.
Bộ Khoa học và Công nghệ kỳ vọng việc bổ sung các quy định mới về phân hạng, hàm lượng và kiểm định phương tiện đo sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường vàng, hạn chế tranh chấp trong giao dịch và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người tiêu dùng.
Nam Sơn (t/h)
