Tăng trưởng kinh tế 2014: Tháo gỡ “điểm nghẽn”

(TH&CL) Tăng trưởng GDP năm tới được các chuyên gia dự báo khoảng 5,67%, cao nhất trong 3 năm gần đây nhưng vẫn thấp hơn mục tiêu của Quốc hội. Điểm nghẽn của nền kinh tế vẫn ở nợ xấu, bất động sản ảm đạm và tái cơ cấu chậm chạp.

Những nút thắt chính cản trở…

Theo nhận định của Trung tâm Thông tin và Dự báo của Bộ Kế hoạch & Đầu tư (KH&ĐT), tăng trưởng kinh tế năm 2014 sẽ tiếp tục phục hồi nhưng khó đạt mức cao. Ở kịch bản chủ, GDP năm tới dự kiến tăng 5,67%, cao nhất trong 3 năm gần đây nhưng thấp hơn mục tiêu 5,8% mà Quốc hội đã đề ra. Với kịch bản cao, tăng trưởng sẽ lên 6,03%, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng, con số này quá lạc quan, vẫn tồn tại khá nhiều nguy cơ rủi ro. Tín hiệu phục hồi đã có, nhưng chưa rõ rệt. Các chỉ tiêu hồi phục còn yếu và mang tính thời điểm trong khi khó khăn lớn nhất cản trở hoạt động sản xuất, kinh doanh hiện tại như sức cầu yếu, nghẽn mạch... về cơ bản vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Những nút thắt chính cản trở phát triển kinh tế như nợ xấu, hiệu quả đầu tư còn thấp, tiến trình tái cấu trúc nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng vẫn còn chậm và hầu như chưa đạt được kết quả đáng kể.

Vốn đầu tư vẫn tăng khá chậm, tốc độ tăng tổng vốn đầu tư toàn xã hội tính đến quý III/2013 chỉ tăng 6,1% so với cùng kỳ 2012. Tốc độ tăng vốn các năm 2011 - 2012 là rất thấp so với giai đoạn trước đó (tương ứng chỉ là 1,9 và 2,4% so với 10,9 và 8,7% trong 2 năm 2009 và 2010 trước đó). Quy mô vốn thu hẹp làm giảm cơ hội sản xuất, kinh doanh, đồng thời ảnh hưởng làm tốc độ tăng trưởng kinh tế khó đạt cao trong năm 2013 cũng như trong vài năm tới.

TS. Nguyễn Mại, nguyên Thứ trưởng Bộ KH&ĐT đánh giá, việc tăng trưởng kinh tế chỉ gần 6% trong một thập kỷ qua thua xa các nước trong khu vực. “Nếu tiếp tục tăng trưởng 6% như hiện nay, sẽ gây nguy cơ lớn trong dài hạn đó là thất nghiệp tăng lên, DN phá sản lớn...”, ông Mại nói.

Các chuyên gia cho rằng, điểm nghẽn của tăng trưởng nằm ở 3 khâu: DN, Nhà nước, khu vực tư nhân và nông nghiệp. Đặc biệt, khu vực quốc doanh (đóng góp trên 30% GDP) vẫn chưa tạo hiệu ứng tốt cho các đối tượng khác phát triển. “Tái cơ cấu DNNN đến nay chủ yếu ở bề nổi (phê duyệt đề án, thu gọn trên lý thuyết) trong khi chiều sâu (nâng cao quản trị) vẫn bế tắc”, TS. Trần Tiến Cường nhận xét.

Ngoài ra, niềm tin của khu vực tư nhân cũng suy giảm, nhiều DN ngừng hoạt động, giải thể. Gói 30.000 tỷ đồng cứu thị trường BĐS, đến nay mới chỉ giải ngân được gần 2%, nhiều DN vẫn “kêu trời” vì không tiếp cận được vốn vay do nợ xấu và bí tài sản đảm bảo.

Vẫn tiềm ẩn nhiều thách thức

Ông Đặng Huy Đông, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT cho hay, năm 2014 sẽ còn tiếp tục những thách thức, vì thế, đòi hỏi phải kịp thời có các giải pháp bởi nếu không có sự chuẩn bị thì DN sẽ khó cạnh tranh được ngay tại thị trường trong nước. Bên cạnh đó, cần những giải pháp, cơ chế hữu hiệu thúc đẩy cải cách DNNN và tránh sự thất thoát tài sản nhà nước. Năm 2014, cũng cần những giải pháp giúp điều tiết dòng vốn đầu tư và nâng cao hiệu quả đầu tư của DN; tăng tính liên kết giữa DN trong nước và nước ngoài; đưa DN chủ động tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Bên cạnh đó là những giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của DN, của nền kinh tế để ứng phó với các tác động từ kinh tế thế giới và chủ động đón nhận cơ hội mà quá trình hội nhập đem lại.

Bà Mai Thị Thu, Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dự báo của Bộ KH&ĐT nhìn nhận, việc các chính sách như xử lý hàng tồn kho, nợ xấu ngân hàng đã vượt qua độ trễ và có thể áp dụng trơn tru trong năm 2014 - là một trong những yếu tố ảnh hưởng tăng trưởng trong năm tới. Chính phủ kiên định với các chính sách hỗ trợ - sẽ tạo cơ hội lớn cho nhiều DN tăng trưởng, quay trở lại hoạt động, cộng hưởng với cú hích từ gia tăng thương mại và đầu tư nước ngoài.

Do vậy, năm 2014, Chính phủ cần tập trung mạnh hơn những giải pháp hỗ trợ DN đẩy nhanh tái cấu trúc. Cụ thể, Chính phủ cần có giải pháp hiệu quả hơn nhằm giải quyết hàng tồn kho, đặc biệt là tồn kho BĐS nhằm giải tỏa khoảng 100.000 tỷ đồng còn tồn đọng, tạo sức lan tỏa sang các ngành khác như sản xuất vật liệu xây dựng, đồ gỗ, máy móc trang thiết bị gia đình...

Đồng thời, cần giải quyết hiệu quả hơn vấn đề nợ xấu, tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, khơi thông dòng vốn tín dụng cho DN; đẩy mạnh tiến trình cải cách DNNN, trọng tâm là thoái vốn đầu tư ngoài ngành, cổ phần hóa và tăng sự lan tỏa của dòng vốn đầu tư nước ngoài.

Tuyết Hoa