THCL Trong năm 2016, sẽ có nhiều NH thực hiện kế hoạch tăng vốn điều lệ. Áp lực đặt ra với các NH là vô cùng lớn, trong đó vừa bảo đảm yêu cầu hội nhập, cũng như nâng cao năng lực tài chính và sức cạnh tranh để có thể tồn tại.

Chạy đua tăng vốn

Trong bối cảnh hiện nay, các NHTM không còn cách nào khác là phải bắt nhịp với cuộc đua tái cơ cấu, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập sâu. Tới đây, khi hàng rào bảo hộ trong hoạt động tài chính NH phải dỡ bỏ và yêu cầu tăng cường độ an toàn, bền vững trong hoạt động, vốn điều lệ có vai trò quan trọng trong chống đỡ rủi ro, mở rộng kinh doanh.

Hàng loạt NH lớn nhỏ đã công bố kế hoạch tăng vốn điều lệ trong năm 2016. NH công bố sớm nhất là Vietcombank, theo đó, vốn điều lệ sau khi điều chỉnh của NH này đạt gần 39.575 tỷ đồng, tăng gần 9.330 tỷ. Nguồn lực này sẽ được dùng vào đầu tư cơ sở vật chất, đầu tư góp vốn vào các dự án hiệu quả, mở rộng hoạt động tín dụng. Đặc biệt, mục đích tăng vốn được lãnh đạo NH cho biết nhằm chuẩn bị cho khả năng M&A khi điều kiện cho phép.

Các NHTM khác như VPBank, SaigonBank … cũng đã được NHNN chấp thuận phương án tăng vốn điều lệ. Ví như, NHNN đã chấp thuận việc SaigonBank tăng vốn điều lệ từ 3.080 tỷ đồng, lên 4.080 tỷ đồng; SHB tăng vốn lên 9.486 tỷ đồng; VPBank từ 8.056 tỷ đồng lên 9.181 tỷ đồng. NamABank đặt mục tiêu lợi nhuận 300 tỷ năm 2016, tiếp tục tăng vốn lên 4.000 tỷ đồng. Để đạt mục tiêu này, nhiều NH đã có phương án phát hành thêm cổ phiếu.

Một "ông lớn” khác trong ngành là NH TMCP Quân đội (MB) cũng đã hoàn thiện tờ trình ĐHCĐ năm nay xem xét, thông qua phương án tăng vốn. Theo tờ trình ngày 15/4/2016, MB lý giải việc tiếp tục tăng vốn là cần thiết và ý nghĩa quan trọng nhằm nâng cao năng lực tài chính, năng lực hoạt động và khả năng cạnh tranh; đồng thời, tuân thủ, đáp ứng tốt các chỉ tiêu bảo đảm an toàn trong hoạt động NH, nâng cao khả năng quản trị rủi ro…

Trong kế hoạch ĐHCĐ 2016 của Vietinbank không có nội dung tăng vốn điều lệ. Dự kiến, thương vụ sáp nhập PGBank hoàn tất vào quý II/2016, sẽ giúp hoàn tất kế hoạch tăng vốn điều lệ lên 49.000 tỷ đồng đặt ra từ năm 2015. Với BIDV, sau khi chính thức tăng vốn nhờ thương vụ sáp nhập NH, MHB hoàn thành trong năm 2015, phương án tăng vốn tiếp theo vẫn chưa được công bố.

Yêu cầu ngày càng cao

Lãnh đạo của một số NH cho biết, việc tăng vốn điều lệ là cần thiết do các NH đang tiến tới áp dụng chuẩn mực Basel II đợt đầu tiên, dự kiến từ tháng 2/2017, sẽ có những yêu cầu cao hơn so với quy định tỷ lệ an toàn vốn hiện hành.

Cụ thể khi hội nhập, các NH phải tiến tới tiêu chuẩn Basel II (phiên bản thứ hai của Hiệp ước Basel, trong đó đưa ra các nguyên tắc chung và các luật NH của Ủy ban Basel về giám sát NH) thì nhiều NH sẽ phải tăng vốn mới đáp ứng được yêu cầu mới về vốn tối thiểu (CAR).

Yêu cầu đầu tiên là NH không chỉ phải bảo đảm tỷ lệ an toàn vốn cao hơn, mà còn phải đáp ứng nhiều tiêu chí như mức độ đủ vốn, quản lý rủi ro… Vì vậy, áp lực tăng vốn điều lệ của một số NHTM từ nay đến năm 2018 để hoàn thành mục tiêu của tiêu chuẩn Basel II là rất lớn…

Thêm nữa, việc tăng vốn cũng sẽ giúp NH tăng trưởng tín dụng tốt hơn, nhất là các khoản vay trung, dài hạn. Ngoài ra, việc tăng vốn giúp các NH nâng cao năng lực tài chính, ứng phó biến động thị trường.

Trong bối cảnh nguồn lực trong nước hạn chế, việc tăng vốn nhất là với NH nhỏ là không đơn giản. Giải pháp căn cơ, theo lãnh đạo Vietinbank là nới room cho nhà đầu tư nước ngoài. Chính phủ cần có lộ trình nâng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại các NH nội từ 30 - 35%. Ngoài ra, theo ý kiến của ông Nghiêm Xuân Thành, Chủ tịch HĐQT Vietcombank thì việc cần thiết nữa là cần xác định lộ trình giảm tiếp tỷ lệ sở hữu vốn của Nhà nước tại các NHTM CP nhà nước, vì hiện nay, ngân sách không có, nếu không giảm tỷ lệ của Nhà nước thì rất khó để tăng vốn.

Tuy nhiên, để phát triển một cách an toàn, bền vững, theo một số chuyên gia kinh tế, nguồn vốn tăng thêm phải lành mạnh. Bởi bài học từ tình trạng vốn ảo của các NH từ làn sóng tăng vốn trong những năm 2008 – 2010 vẫn còn nguyên giá trị. Vẫn biết tính chất của việc tăng vốn lần này khác, tăng vốn dựa trên năng lực và nhu cầu phát triển, nhưng nếu không thận trọng, sớm muộn các NH sẽ phải gánh chịu khó khăn.

Trần Nguyên