Bộ Xây dựng vừa có đề xuất tăng vốn pháp định đối với DN BĐS, theo đó, từ 6 tỷ đồng như hiện nay, sẽ điều chỉnh lên mức 50 tỷ đồng.

Tăng vốn pháp định DN BĐS liệu có khả thi?

Đề xuất đưa ra nhằm hạn chế trường hợp chủ đầu tư dễ dàng xin cấp phép đầu tư xây dựng, nhưng khi bắt tay vào thực hiện công trình lại thiếu khả năng tài chính khiến các dự án dở dang hoặc bỏ hoang gây nhiều hệ lụy.

Từng bước thanh lọc DN

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam cho biết, hiện nay, theo quy định của Luật Kinh doanh BĐS, các tổ chức, cá nhân chỉ cần có vốn tối thiểu 6 tỷ đồng là có thể được đăng ký thành lập công ty BĐS. Với quy định này, việc công ty BĐS “mọc lên như nấm” là một điều dễ hiểu. Bởi, có rất nhiều DN được thành lập với những tên hiệu rất hoành tráng, song tài sản chẳng có gì ngoài khoản 6 tỷ đồng vốn pháp định theo đăng ký.

Việc quy định vốn pháp định 6 tỷ đồng cho một DN BĐS là quá bất cập. Bởi lẽ, thông thường, để triển khai một dự án BĐS có quy mô vừa phải thì vốn đầu tư cũng lên đến hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng. Do đó, lãnh đạo Bộ Xây dựng khẳng định, tình trạng “tay không bắt giặc” là hiện tượng diễn ra khá phổ biến trên thị trường BĐS, tạo nên những rối loạn và nhiều tiêu cực trên thị trường.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng cho rằng, nếu không tiến hành tăng vốn pháp định sớm thì sẽ rất khó quản lý hoạt động của các DN và đi kèm với đó là tình trạng đua nhau lập dự án, triển khai dở dang vì DN thiếu năng lực về tài chính.

Tuy nhiên, xung quanh đề xuất này, có nhiều luồng ý kiến trái chiều.

Chỉ nên tăng 10 tỷ đồng?

Trao đổi về đề xuất của Bộ Xây dựng, ông Nguyễn Ngọc Thành, Phó chủ tịch Hiệp Hội BĐS Việt Nam cho rằng: Việc tăng vốn pháp định ở mức cao nhằm mục đích lựa chọn các DN có tiềm lực để thực hiện dự án, nhưng nếu tăng như vậy, chúng ta sẽ không thực hiện được các mục tiêu khác. Vốn pháp định khác với vốn điều kiện của dự án, nếu đẩy vốn lên cao quá, sẽ không tạo điều kiện cho DN hoạt động, trong khi Việt Nam chủ yếu là DNNVV. Như vậy, chúng ta sẽ không thu hút được vốn của các DN này tham gia vào thị trường BĐS, trong khi mục tiêu là xã hội hóa các hoạt động đầu tư, xây dựng, các phân khúc nhà và đa dạng hóa các sản phẩm nhà ở trên thị trường.

Luật Đầu tư cũng đã có những hàng rào pháp lý căn bản xác định các điều kiện để tham gia dự án. Trong đó, có quy định DN phải đảm bảo từ 15 - 20% tổng mức đầu tư dự án. Với điều kiện quy định như vậy, theo ông Thành, việc nâng vốn pháp định lên 50 tỷ đồng, hiệu quả sẽ không cao, thậm chí gây khó khăn hơn cho DNNVV tiếp cận dự án đầu tư. Thực tế, không phải chỉ có các dự án lớn, mà còn có những dự án nhỏ cần phải khai thác các nguồn vốn và những tiềm năng của DNNVV. Ông Thành nêu ví dụ, nhiều DN kinh doanh BĐS bằng việc mở sàn giao dịch, nếu quy định vốn pháp định là 50 tỷ đồng để mở một sàn giao dịch, họ cần gì tới số tiền đó?

Nhiều DN BĐS cho rằng, 50 tỷ đồng đối với các DN triển khai dự án hàng nghìn tỷ đồng là quá nhỏ. Tuy nhiên, đó lại là cả một vấn đề đối với những công ty nhỏ, ví như chỉ hoạt động trong lĩnh vực môi giới, bán hàng…

Để đáp ứng tiêu chí của Bộ Xây dựng đề ra, sẽ dễ nảy sinh những chiêu “lách luật” đối với DN. Chẳng hạn, một số DN sẽ liên kết lại với nhau hoặc nhờ tới một đơn vị luật làm bảo lãnh tài chính, chứng minh với Sở Kế hoạch & đầu tư vì đó chỉ là một vấn đề kỹ thuật?

Nhà nước muốn khai thác tiềm năng của DN trong nền kinh tế theo hình thức phân hạng các công ty (hạng 1, hạng 2 và hạng 3), tăng vốn pháp định làm sao để các công ty theo sự phân hạng đều có thể tham gia được. Đối với công ty hạng 3, vốn tối thiểu là 10 tỷ đồng, Bộ Xây dựng chỉ nên tăng 10 tỷ đồng thì các công ty này vẫn có thể tham gia vào các dự án.

Ông Thành cho rằng, mức tăng 50 tỷ đồng là quá cao, chỉ nên tăng 10 tỷ đồng là phù hợp, để DN thích ứng dần.

Khánh Yên