Thái Bình: Ngao chết như vỏ trấu, nguyên nhân vẫn là ẩn số

Từ đầu tháng 8 đến nay hàng trăm ha ngao chết trắng bãi gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng khiến những hộ dân tại xã Đông Minh, Tiền Hải Thái Bình điêu đứng, nguyên nhân ngao chết vẫn là một ẩn số.

Hàng trăm ha ngao chết tại xã Đông Minh, Tiền Hải, Thái Bình

Huyện Tiền Hải với tổng diện tích nuôi ngao hơn 2.300 ha, tại 7 xã Nam Hưng, Nam Thịnh, Nam Phú, Nam Cường, Đông Minh, Đông Hoàng, Đông Long trong đó có 1.992 ha nuôi ngao thịt, 374 ha ngao giống. Từ đầu tháng 8, các đầm ngao của Tiền Hải bắt đầu xuất hiện hiện tượng ngao chết ở tất cả các xã nuôi ngao ngoài bãi triều, nhưng nhiều nhất là tại 2 xã Đông Minh và Nam Thịnh.

Ngao ngán lòng người !

Về Đông Minh, Tiền Hải những ngày này ít thấy những tiếng cười nói rôm rả của người dân ven biển. Thay vào đó là không khí ảm đạm, nặng nề, nỗi buồn hiện rõ trên những khuôn mặt đã sạm đi vì nắng, gió biển, những cái thở dài ngao ngán, những giọt nước mắt mặn chát hòa vào nước biển, những cái nhìn xa xăm tiếc nuối… là những gì chúng tôi cảm nhận được từ những người dân nơi đây.

Ngao cười người khóc

Cùng người thân trong gia đình cặm cụi bốc những con ngao chết trắng trên bãi để đảm bảo vệ sinh ông Phan Trọng Tuệ, thôn Thanh Lâm xã Đông Minh tâm sự: “gia đình tôi nuôi 1ha ngao, số tiền mua ngao giống 780 triệu thuê từ ngân hàng, bao nhiêu vốn liếng đổ hết xuống đây rồi, bây giờ chúng tôi không còn tiền để thuê người để bốc vỏ ngao nữa. Đã 9 ngày rồi, ngày nào cũng 5-6 người trong gia đình ra biển từ 1-2h đêm, nước cạn chỗ nào ra bốc vỏ chỗ ấy mà chưa được một nửa cô ạ”. Nói xong ông quay mặt đi che những giọt nước mắt đã tràn qua khóe mi.

Không riêng nhà ông Tuệ xã Đông Minh còn rất nhiều gia đình rơi cảnh tương tự. Cách chòi ngao của ông Tuệ không xa chúng tôi gặp  Ông Phạm Tiến Dũng xã Đông Minh, ông Dũng tâm sự : “Gia đình tôi có 7ha diện tích nuôi ngao. Thiệt hại lần này ước tính lên tới  800 - 900 triệu. Gia đình tôi thuê người thu gom, dọn ngao chết  hơn 150 công rồi mà vẫn chưa xong (với giá 150 nghìn/ công). Chúng tôi cũng không biết lấy đâu ra tiền mà trả cho ngân hàng và thả lứa ngao tiếp theo nữa”.

Ngao chết, không chỉ mất vốn những hộ nuôi phải bỏ ra khoảng 200 công để thu dọn. Tiền thuê ngần ấy công lao động mất chừng 40 triệu đồng. Thu dọn ngao chết xong, chủ đầm ngao lại phải đầu tư ngần ấy tiền để cải tạo lại đầm thì mùa sau mới có thể nuôi tiếp. Biết rằng nuôi ngao không khác gì đi đánh bạc nhưng hàng trăm hộ dân nơi đây biết làm gì ngòai nuôi ngao khi mà đất nông nghiệp rất hạn chế.

Ông Vũ Trung Tiến, Phó chủ tịch UBND xã Đông Minh, cho biết. “Xã Đông Minh có 446,2 ha diện tích bãi triều nuôi ngao,  bắt đầu từ ngày 10/8 xảy ra tình trạng ngao chết hàng loạt chủ yếu là ngao thương phẩm, nơi thấp tỷ lệ thiệt hại từ 20 đến 30%, nơi cao thiệt hại từ 70 đến 90%, thiệt hại ước tính lên đến hơn 100 tỷ đồng. Ngao ở đây chủ yếu được xuất đi Trung Quốc và EU, nhưng do thị trường đóng băng nên ngao xuất đi chậm, dồn ứ xảy ra và gặp dịch bệnh sẽ chết hàng loạt dẫn đến thiệt hại nặng nề. Ở đây người dân tự liên lạc với lái thương chứ không có đơn vị nào đứng ra thu gom tiêu thụ sản phẩm”. Được biết thời điểm những năm 2011, 2012 giá ngao đạt trên 20.000 đồng/kg. Với mức giá này, người nuôi ngao có lãi. Tuy nhiên, từ đó đến nay giá ngao thương phẩm có khi xuống dưới 10.000đ/kg với mức giá này người dân chịu lỗ.

Cũng như xã Đông Minh, xã Nam Thịnh có 1.400ha nuôi ngao thì có tới 400ha xảy ra tỉnh trạng ngao chết hàng loạt. Trong đó, khoảng 200 ha có tỷ lệ ngao chết tới trên dưới 80%, thiệt hại ước tính cũng lên tới hàng trăm tỷ đồng.

­

Nguyên nhân ngao chết vẫn là “ ẩn số ”

Được biết trước đó năm 2003, năm 2009 Tiền Hải cũng xảy ra hiện tượng ngao chết hàng loạt nhưng chỉ chết 50%.  Năm nay tỷ lệ ngao chết có nơi đến 90%. Nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng này vẫn chưa được tìm ra.

Theo anh Trần Văn Cam xã Đông Minh người có 14 năm kinh nghiệm nuôi ngao cho biết: “việc ngao chết bất thường là hệ quả của môi trường ô nhiễm, chủ yếu do nguồn nước các nhà máy thải ra đổ về sông sông Lân, sông Trà Lý.Cứ nói do mật độ nuôi dày thì cũng không đúng vì có chỗ nuôi ngao thưa cũng chết 70 - 90% ”.

Tuy nhiên trao đổi với phóng viên ông Trần Minh Tiến Trưởng phòng NN & PTNN huyện Tiền Hải cho biết : Nguyên nhân ban đầu dẫn đến tình trạng ngao chết hàng loạt do trước đó 5 ngày xảy ra trận mưa lớn, khiến việc các cửa sông nước ngọt đổ về biển khiến độ mặn giảm xuống dưới 100/00 . Sau khi mưa, ngày 11/8 thời tiết lại nắng nóng, cộng với gió Tây Nam trái mùa khiến độ mặn nước biển tăng cao bất thường (320/00 ) và mật độ thả ngao dày 800-1000con/m2 làm cho sức đề kháng của ngao giảm, ngao bị sốc. Mặt khác thị trường tiêu thụ của ngao cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng ngao chết, hiện nay thị trường tiêu thụ ngao không có, bị hạn chế nên ngao lớn mà không được bán, ách tắc tại đồng nên khi dịch xảy ra sẽ thiệt hại rất lớn.

Theo phiếu trả lời xét nghiệm của Cục Thú y Trung tâm chuẩn đoán Thú y TW số 536 ngày 19/8/2014 về mẫu ngao chết của xã Đông Minh đều cho thấy kết quả dương tính với mẫu vi khuẩn Vibrio parahaemiolyticus và dương tính với ký sinh trùng Perkinsus.

Được biết, đến thời điểm này tình trạng ngao chết hàng loạt ở Thái Bình vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt. Chính quyền huyện Tiền Hải tuyên truyền cho người dân thực hiện các biện pháp vệ sinh bãi triều. Khuyến cáo người nuôi ngao thu hoạch ngao tại những vây nuôi đã đạt kích cỡ thương phẩm; san thưa mật độ ngao ở những diện tích còn lại. Ngoài ra, theo lãnh đạo huyện Tiền Hải, hầu hết nguồn đầu tư nuôi ngao của người dân địa phương từ nguồn vay lãi ngân hàng. Trước tình cảnh cam go này, chính quyền huyện đã có động thái đề nghị các ngân hàng gia hạn vốn vay và tiếp tục đầu tư cho các hộ nuôi ngao để họ có điều kiện nuôi thả lại.

Thiết nghĩ dù vì nguyên nhân gì khiến ngao chết hàng loạt, người dân thiệt hại hàng trăm tỷ đồng cho thấy nghề nuôi ngao đang chứa đựng rất nhiều rủi ro, chẳng khác gì đánh bạc. Ngao chết, bên cạnh việc nỗ lực tìm ra nguyên nhân chính, vấn đề an sinh xã hội sau tình trạng này cũng là câu hỏi lớn đối với cơ quan chức năng huyện Tiền Hải nói riêng và tỉnh Thái Bình nói chung./.

Nguyễn Năm

­