Được hình thành từ khoảng năm 1911, Chợ tình Xuân Dương đã tồn tại hơn một thế kỷ và vẫn lưu giữ nhiều nét đẹp nguyên sơ của văn hóa truyền thống. Không đơn thuần là nơi trao đổi hàng hóa, phiên chợ còn là không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi đồng bào các dân tộc gặp gỡ, giao lưu, kết nối tình cảm và gìn giữ những giá trị văn hóa lâu đời.
Theo thông lệ, lễ hội diễn ra vào ngày 24 và 25 tháng Ba âm lịch hằng năm. Điểm đặc biệt của chợ tình là những cuộc gặp gỡ đầy duyên tình của nam thanh, nữ tú trong trang phục truyền thống rực rỡ. Họ tìm đến nhau qua những câu hát Sli, điệu Lượn mượt mà, trao gửi tâm tư bằng lời ca thay cho tiếng nói.
Khi chiều buông xuống trên những triền núi và con đường về bản, tiếng hát chia tay vẫn vang vọng đầy lưu luyến, như lời hẹn ước cho mùa hội năm sau.
Lễ hội năm nay được tổ chức theo hướng tăng cường bảo tồn và phục dựng các giá trị văn hóa truyền thống. Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Nông Văn Phong, Chủ tịch UBND xã Xuân Dương, Trưởng Ban tổ chức lễ hội cho biết, người dân các dân tộc trên địa bàn luôn duy trì tốt các phong tục tập quán, gìn giữ đời sống văn hóa và bản sắc truyền thống qua nhiều giai đoạn lịch sử.
Điểm nhấn của chương trình khai mạc là hoạt cảnh nghệ thuật “Buôn Slam háng nhỉ hả chập căn”, tái hiện không gian chợ tình xưa với ba chương gồm: “Chợ phiên ngày ấy”, “Nhớ thương câu hát vả Sli” và “Tháng Ba về hội”.
Bên cạnh đó, các tiết mục múa Sli của đồng bào dân tộc Nùng, những màn hát múa ca ngợi quê hương, cuộc sống mới đã tạo nên không gian nghệ thuật giàu bản sắc, góp phần khơi dậy niềm tự hào văn hóa trong cộng đồng.
Đến với Chợ tình Xuân Dương, du khách không chỉ được hòa mình vào những làn điệu dân ca vùng cao mà còn có cơ hội trải nghiệm nhiều trò chơi dân gian, thưởng thức các món ẩm thực đặc trưng địa phương và khám phá nét đẹp đời sống của đồng bào miền núi.
Sau phần lễ chính, các đại biểu và du khách tiếp tục tham gia giao lưu hát Sli tại bến sông Na Rì cùng các nghệ nhân đến từ Câu lạc bộ hát Sli xã Xuân Dương. Đây được xem là một trong những hoạt động tiêu biểu góp phần bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa dân gian trong cộng đồng.
Theo ông Nông Văn Phong, việc duy trì và tổ chức thành công Lễ hội Chợ tình Xuân Dương không chỉ góp phần thực hiện chủ trương bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng, quảng bá hình ảnh con người và vùng đất Xuân Dương đến với du khách gần xa.
Phiên chợ rồi sẽ khép lại, nhưng những câu hát Sli, điệu Lượn cùng hơi ấm tình người vùng cao vẫn còn đọng lại, trở thành lời mời gọi du khách trở về với mùa hội năm sau.
Hậu Thạch(t/h)
