Bảo tàng tỉnh Yên Bái xây dựng đã gần 5 năm, hiện cỏ mọc hoang, mối xông các cánh cửa gỗ, đội trưởng đội xây dựng làm bảo vệ bất đắc dĩ.
Chiếc máy bay MIG, biểu tượng lẫy lừng từ sân bay Yên Bái một thời đánh bại pháo đài bay B52 của Mỹ thời kỳ chiến tranh phá hoại, nằm ngoài trời đã nhiều năm. Nhiều lần trẻ con trèo vào ca-bin lái ngủ trưa.
Bảo tàng đang lưu giữ hơn 20 nghìn di vật có giá trị, trong đó có nhiều sưu tập và hiện vật cổ quý giá, phản ánh một thời kỳ lịch sử, như: di vật thời đại đá cũ có niên đại cách ngày nay 13.000 năm; thời hậu kỳ đá mới sơ kỳ kim khí cách ngày nay ba - năm nghìn năm… Những di sản vô giá vẫn được bảo quản sơ sài, xếp chồng lên nhau trong mấy gian phòng cấp 4, trần bằng cót ép, được xây dựng cách đây hơn 30 năm, tại một địa điểm heo hút ít người biết đến. Nhiều hiện vật dân tộc học của người Mông, Dao, Khơ Mú, Nùng, Thái… như sáo, khèn, giỏ từ đồ tre nứa đến các cổ vật quý hiếm thời kỳ văn hóa Đông Sơn, các cổ vật của trung tâm phật giáo vùng biên viễn phong kiến Hắc Y – Đại Kaij đều có nguy cơ bị vi sinh vật và ẩm mốc tấn công, hàng ngày đang xuống cấp.
Đã từng xảy ra vụ việc thạp đồng Hợp Minh, một bảo vật quốc gia, được công nhận gần đây, được phát hiện tháng 6 – 1995, bị kẻ gian đánh cắp đem bán ra nước ngoài. Cơ quan chức năng sau cả tháng đấu tranh đã phát hiện, bắt được kẻ gian, thu giữ đầy đủ hiện vật trả lại Bảo tàng tỉnh.
Dự án Nhà Bảo tàng tàng tỉnh được UBND tỉnh đầu tư xây dựng mới theo Quyết định 1913 ngày 30-10-2007; Quyết định 1744/QĐ-UBND ngày 14-11-2011 của Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái; Công ty xây dự số 3 tỉnh là đơn vị thi công; với quy mô nhà cấp III, gồm 17 hạng mục,trên điện tích 1,1ha; tổng mức đầu tư 72 tỷ 927 triệu đồng. Hợp đồng xây dựng từ tháng 9-2009 đến tháng 4-2011 hoàn thành đi vào sử dụng, sau gần một năm xây dựng xong phần thô, giá trị xây lắp đat 70% (khoảng 30 tỷ đồng) thì tạm dừng do hết vốn, ngày 24 -4-2013, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Duy Cường ký văn bản số 723 tạm dừng thi công và giãn tiến độ triển khai công trình Nhà Bảo tàng tỉnh; giai đoạn 2013-2015 thi công xong khối nhà chính và các hạng mục cổng, hàng rào, sân.
Ông Nguyễn Quang Trung, tổ trưởng nhân dân phố Hào Gia (nơi xây dựng bảo tàng) phàn nàn: Công trình này xây dựng kéo dài gần 5 năm mà không xong, các hộ dân trong diện thu hồi đất để xây dựng đã quá thời gian 36 tháng không thấy đèn bù, rất bất an vì chuyển đi không có đất mới, ở thì nhà xuống cấp
Không được cơi nới, đã có kiến nghị nhiều lần lên phường và thành phố. Ông trần Đại nghĩa, tổ 44, Phố Hào Gia, là hộ nằm trong diện giải tỏa bức xúc: gia đình muốn xây thêm phòng cho con ra ở riêng cũng không được, công trình bảo tàng gì mà để cỏ mọc um tùm, kẻ xấu nhòm ngó ăn cắp vật liệu công trình, dân chúng tôi không biết kêu ai.
Giữa tháng 2-2014, Trưởng ban quản lý dự án Sở Xây dựng tỉnh, Trần Nam Điền cho biết: Tỉnh đã bố trí vốn năm 2014 cho công trình này với 7,204 tỷ đồng trong giai đoạn một (tổng mức đầu tư giai đoạn này mới đạt một phần hai tổng mức đầu tư của dự án); sẽ hoàn thiện khối nhà chính, cổng, hàng rào; bỏ hạng mục phù điêu từ ốp composite sang lăn sơn ( giảm được khoảng bốn tỷ đồng); phấn đấu hết năm 2014 giải ngân xong và đưa công trình Bảo tàng Yên Bái vào hoạt động. Các hạng mục giai đoạn hai gồm: Nhà hàng chính, nhà dịch vụ, trạm biến áp… gắn với công tác đền bù giải phóng mặt bằng, khi nào có tiền sẽ tiến hành ngay. Tuy nhiên, theo một lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh: Nếu theo phương án trên , thì Bảo tàng Yên bái chỉ là nơi thay thế nơi cất giữ cổ vật bảo tàng an toàn hơn, chứ chức năng trưng bày phục vụ thăm quan không được nhiều. Bởi hai tầng xây dựng theo hướng bố trí, không gian mở, không thể đưa 22 con người của bảo tàng vào ngồi cùng hiện vật trưng bày. Chưa kể đến công tác giám sát an ninh, phục chế, bảo quản hiện vật phải rất tỉ mỉ, khoa học, không dễ dãi được.
Vậy là, dù cố gắng bố trí nguồn vốn cho việc hoàn thành một phần công trình Bảo tàng tỉnh trong năm 2014, thì việc quảng bá, tham quan, trực quan học tập cho công chúng tiếp cận còn nhiều việc phải làm. Số phận nhiều hiện vật của bảo tàng cũng như chiếc máy bay MIG, còn nhiều long đong với thời gian.
Theo Thời Nay
