Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, năng lực phát triển của khu vực kinh tế tư nhân vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Phần lớn doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, khả năng quản trị, năng lực tài chính, trình độ công nghệ còn hạn chế. Việc tham gia vào các chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị toàn cầu vẫn chưa sâu, trong khi khả năng cạnh tranh trước những biến động của thị trường quốc tế còn gặp nhiều thách thức.
Những năm qua, Nhà nước đã triển khai nhiều giải pháp nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển. Nhiều thủ tục hành chính được đơn giản hóa, điều kiện kinh doanh được rà soát, các chính sách hỗ trợ vốn, chuyển đổi số, đổi mới công nghệ được thúc đẩy nhằm tạo thêm không gian phát triển cho doanh nghiệp tư nhân.
Dù vậy, thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh cho thấy doanh nghiệp vẫn đang phải đối mặt với không ít rào cản. Một số dự án đầu tư chậm triển khai không chỉ do khó khăn về nguồn lực mà còn xuất phát từ quy trình thủ tục kéo dài, quy định chưa đồng bộ hoặc cách hiểu khác nhau giữa các cơ quan quản lý. Tình trạng này làm gia tăng chi phí, kéo dài thời gian thực hiện dự án và ảnh hưởng đến tâm lý đầu tư của doanh nghiệp.
Vì vậy, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu quả thực thi. Các quy định liên quan trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp như đất đai, đầu tư, xây dựng, thuế, tín dụng, thương mại cần được rà soát theo hướng minh bạch, ổn định và dễ áp dụng. Những điều kiện kinh doanh không còn phù hợp cần được loại bỏ nhằm giảm chi phí tuân thủ, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng.
Một trong những định hướng quan trọng là chuyển mạnh từ phương thức quản lý nặng về kiểm soát trước sang hậu kiểm, lấy tiêu chuẩn, quy chuẩn và dữ liệu làm công cụ quản lý. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước, vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động sáng tạo, mở rộng hoạt động kinh doanh.
Trong quá trình đó, chuyển đổi số trong quản lý hành chính đóng vai trò quan trọng. Tuy nhiên, số hóa không chỉ đơn thuần là đưa thủ tục lên môi trường trực tuyến mà cần đi kèm với việc thay đổi quy trình, phương thức vận hành. Doanh nghiệp cần được hưởng lợi thực chất từ việc cải cách, thay vì chỉ chuyển từ nộp hồ sơ trực tiếp sang nộp hồ sơ điện tử nhưng vẫn phải thực hiện nhiều bước trung gian.
Bên cạnh cải cách thể chế, yếu tố con người trong bộ máy thực thi cũng là vấn đề cần được chú trọng. Cần có cơ chế khuyến khích, bảo vệ những cán bộ dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; đồng thời tăng cường kỷ luật, xử lý tình trạng né tránh, trì hoãn hoặc gây khó khăn không cần thiết cho doanh nghiệp.
Sự phát triển của kinh tế tư nhân không chỉ phụ thuộc vào nguồn vốn hay quy mô thị trường, mà còn gắn chặt với niềm tin vào môi trường kinh doanh. Khi các chính sách được xây dựng sát thực tiễn, thủ tục được cải cách thực chất và quyền kinh doanh được bảo đảm, doanh nghiệp sẽ có thêm động lực đầu tư dài hạn, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế.
Trong giai đoạn phát triển mới, việc phát huy vai trò của kinh tế tư nhân không chỉ là yêu cầu về tăng trưởng mà còn là nhiệm vụ quan trọng để hình thành lực lượng doanh nghiệp Việt Nam có khả năng vươn lên, đổi mới sáng tạo và tham gia sâu hơn vào nền kinh tế khu vực, toàn cầu.
Minh Thành (t/h)
