Cụ thể, theo Kết luận thanh tra ban hành ngày 6-2-2026 cho thấy có nhiều sai phạm ở 26 doanh nghiệp là tổ chức phát hành trong giai đoạn 2019 đến cuối tháng 11-2024, với 271 mã trái phiếu và giá trị phát hành hơn 119.778 tỉ đồng.
Phần lớn tập trung ở lĩnh vực bất động sản (10 doanh nghiệp), năng lượng (3), thương mại dịch vụ (6), chứng khoán (2), sản xuất (2) và lĩnh vực khác (3). Tính đến tháng 11-2024, còn 20 tổ chức với 119 mã trái phiếu quy mô 57.208 tỉ đồng. Trong đó có 3 tổ chức có nợ quá hạn đối với gốc và lãi (tổng 10.625 tỉ đồng).
Vi phạm nhiều nhất nằm ở vấn đề công bố thông tin khi hầu hết các tổ chức phát hành thực hiện không đúng quy định. Từ việc công bố trước phát hành hay chào bán, chấp hành các quy định sau khi chào bán thành công như công bố thông tin kết quả phát hành, tình hình sử dụng vốn, tình hình thanh toán nợ…
Thậm chí, có 5 tổ chức chào bán trái phiếu chưa đáp ứng đủ điều kiện theo quy định; có 1 tổ chức phát hành mà không gửi thông báo cho Bộ tài chính; có 2 tổ chức công bố thông tin không chính xác về thời gian mua lại trước hạn, tình hình sử dụng vốn từ phát hành trái phiếu đã được kiểm toán. Ngoài ra có một số tổ chức công bố thông tin về tình hình sử dụng vốn nhưng không phù hợp với thực tế kiểm tra.
Một điểm quan trọng khác là việc sử dụng nguồn tiền từ trái phiếu phát hành của 14 tổ chức không đúng với phương án đã được phê duyệt, công bố thông tin hoặc chưa thực hiện đúng theo quy định cần thiết. Có 8 tổ chức phát hành sử dụng tiền thu được để chuyển cho đối tác theo hợp đồng hợp tác đầu tư, hoặc bổ sung vốn cho công ty con, nhưng không cung cấp được tài liệu chứng minh việc quản lý, giám sát; thậm chí có một số dự án chưa đủ điều kiện huy động vốn.
Có trường hợp sử dụng tiền không đúng cam kết với nhà đầu tư theo hợp đồng đặt mua trái phiếu; cho vay, gửi ngân hàng trước khi sử dụng theo phương án phát hành; sử dụng tiền cho mục đích khác trước khi hội nghị người sở hữu trái phiếu thông qua việc đồng ý thay đổi mục đích sử dụng vốn.
Trong kết luận lần này, Thanh tra Chính phủ cung cấp thông tin về vi phạm tại 3 công ty (Công ty cổ phần Hưng Thịnh Land, Công ty cổ phần Hưng Thịnh Investment, Công ty cổ phần Dịch vụ giải trí Hưng Thịnh Quy Nhơn) để Bộ Công an xem xét.
Ngoài những vi phạm chung như công bố thông tin, tài sản đảm bảo; nhóm này còn được nhắc đến là không thanh toán đầy đủ gốc, lãi trái phiếu với số tiền quá hạn chưa trả lên đến hàng nghìn tỉ đồng; vi phạm trong việc sử dụng vốn trái phiếu có tính chất phức tạp, số lượng nhà đầu tư lớn (với hàng nghìn nhà đầu tư cá nhân). Do đó cần được các cơ quan chức năng có liên quan xem xét, kiểm tra, giám sát chặt chẽ, theo Thanh tra Chính phủ.
Thanh tra chính phủ kiến nghị Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội, yêu cầu các tổ chức phát hành có trái phiếu còn lưu hành rà soát, khắc phục hậu quả nếu có; đồng thời công bố thông tin bổ sung, đặc biệt là việc sử dụng vốn từ phát hành trái phiếu có vi phạm.
Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Ủy ban chứng khoán xem xét, xử lý vi phạm các tổ chức phát hành và tổ chức tư vấn liên quan. Nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng hoặc gây hậu quả thì chuyển thông tin vụ việc cho cơ quan chức năng xem xét, xử lý theo quy định.
Trước đó, Kết luận Thanh tra số 276 của Thanh tra Chính phủ cho thấy có nhiều vấn đề trong hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ giai đoạn 2015-2023, bao gồm cả việc sử dụng dòng tiền.
Nhìn chung qua rà soát, đặc điểm chung là vi phạm về dòng tiền thu được từ việc phát hành trái phiếu riêng lẻ và liên quan đến việc công bố thông tin, hồ sơ phát hành trái phiếu chưa đúng quy định. Nhiều tổ chức sử dụng nguồn tiền sai mục đích đã cam kết, trong khi một số dự án phát hành trái phiếu chưa đủ điều kiện pháp lý về huy động vốn bất động sản.
Kết luận Thanh tra Chính phủ cho rằng ngoài những vấn đề hạn chế, vướng mắc về cơ chế chính sách phát hành trái phiếu doanh nghiệp và sử dụng nguồn tiền từ trái phiếu doanh nghiệp đã được nêu lên tại Kết luận 276 của Thanh tra chính phủ ngày 5-8-2025, còn một số vướng mắc cần được nghiên cứu, rà soát để sửa đổi.
Thu Trang (t/h)
