Theo đại diện Sở Công Thương, việc xây dựng một sàn giao dịch tập trung cho mặt hàng thịt heo là bước đi cần thiết trong bối cảnh thị trường hiện nay còn tồn tại nhiều bất cập như thiếu minh bạch về giá, quá nhiều khâu trung gian, khó kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc. TP.HCM hiện là thị trường tiêu thụ thịt heo lớn nhất cả nước, với lượng tiêu thụ khoảng 13.000–14.000 con mỗi ngày, tương đương quy mô hơn 25.000 tỷ đồng mỗi năm.
Tại cuộc họp, đại diện MXV đã trình bày mô hình giao dịch dự kiến. Theo đó, sản phẩm đưa lên sàn là thịt heo mảnh sau giết mổ, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc. Hoạt động thí điểm sẽ được triển khai trên tinh thần tự nguyện, vận hành song song với phương thức kinh doanh truyền thống, đảm bảo không làm gián đoạn chuỗi cung ứng hiện hữu.
Thực tế, ý tưởng xây dựng sàn giao dịch thịt heo đã được nghiên cứu từ năm 2019, với sự phối hợp giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong ngành. Mô hình hướng tới việc chuẩn hóa sản phẩm, minh bạch thông tin và đảm bảo mọi lô hàng đều có mã truy xuất, chứng nhận kiểm dịch rõ ràng. Gần đây, Sở Công Thương TP.HCM đã báo cáo UBND thành phố về kết quả nghiên cứu và đề xuất triển khai thí điểm.
Các sở, ngành và doanh nghiệp liên quan cho biết đã chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tham gia, đồng thời kiến nghị triển khai đồng bộ hệ thống truy xuất nguồn gốc nhằm đảm bảo tính minh bạch khi đưa sản phẩm lên sàn.
Phát biểu tại cuộc họp, đại diện Bộ Công Thương nhấn mạnh yêu cầu tổ chức lại thị trường thịt heo theo hướng công khai, minh bạch, trong đó việc niêm yết giá và thông tin hàng hóa cần được thực hiện đầy đủ, rõ ràng. Việc kết hợp giữa niêm yết và truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp nâng cao chất lượng giao dịch, đảm bảo an toàn thực phẩm mà còn góp phần điều tiết cung – cầu, từng bước hình thành mặt bằng giá ổn định.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp và thương lái vẫn được tạo điều kiện tham gia thị trường nhưng theo hướng chuẩn hóa, minh bạch về giá cả và chất lượng. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả vận hành thị trường, bảo vệ quyền lợi người chăn nuôi và tạo nền tảng cho việc hình thành giá tham chiếu trong tương lai.
Cơ quan quản lý cũng đề nghị TP.HCM sớm xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết, trong đó chú trọng công tác truyền thông để người chăn nuôi hiểu và từng bước tiếp cận mô hình giao dịch mới, qua đó hạn chế tình trạng bị ép giá và nâng cao tính chuyên nghiệp của thị trường.
Trong quá trình triển khai, các cơ quan chức năng sẽ đồng hành, hướng dẫn về cơ chế chính sách, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật. Đồng thời, MXV sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan để giám sát hoạt động thí điểm, lựa chọn đối tác uy tín, xây dựng tiêu chuẩn an toàn dịch bệnh, kiểm soát chất lượng và tích hợp hệ thống truy xuất nguồn gốc như Te-Food.
Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cũng sẽ đóng vai trò xây dựng tiêu chí, quy trình kiểm tra và giám sát chất lượng thịt heo giao dịch trên sàn, đồng thời phối hợp xử lý và công khai các vi phạm theo quy định.
Việc thí điểm giao dịch thịt heo qua sàn được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển quan trọng trong việc hiện đại hóa thị trường nông sản, nâng cao tính minh bạch, ổn định giá cả và bảo vệ lợi ích của cả người sản xuất lẫn người tiêu dùng.
Hoàng Phương (t/h)
