Theo các báo cáo ngành, Việt Nam hiện đứng thứ ba khu vực về quy mô thị trường chuỗi cà phê và trà, chỉ sau Indonesia và Thái Lan. Tổng giá trị thị trường đồ uống chuỗi tại Đông Nam Á cũng đã tiến gần mốc 10 tỷ USD trong năm 2025, cho thấy dư địa tăng trưởng vẫn còn rất lớn. Riêng tại Việt Nam, động lực phát triển đến từ dân số trẻ, tốc độ đô thị hóa cao và xu hướng tiêu dùng dịch chuyển mạnh sang các sản phẩm tiện lợi, hiện đại.
Trong những năm trước, thị trường ghi nhận sự bùng nổ về số lượng cửa hàng, với hàng loạt thương hiệu nội và ngoại gia nhập. Tuy nhiên, giai đoạn hiện nay đang cho thấy một “cuộc thanh lọc” rõ rệt. Thay vì mở rộng ồ ạt, các doanh nghiệp buộc phải tập trung vào bài toán vận hành: kiểm soát chi phí, chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng sản phẩm và ứng dụng công nghệ.
Hiệu quả vận hành trở thành yếu tố quyết định. Trong khi một cửa hàng thông thường chỉ phục vụ vài trăm ly mỗi ngày, các chuỗi có hệ thống tốt có thể nâng công suất lên gấp đôi hoặc hơn nhờ tự động hóa và quản trị dữ liệu. Đây cũng là mô hình mà nhiều thương hiệu khu vực áp dụng nhằm tối ưu lợi nhuận.
Trong bối cảnh đó, các thương hiệu nội địa đang cho thấy lợi thế rõ rệt. Milano Coffee hiện dẫn đầu về số lượng cửa hàng với khoảng 2.500 điểm bán, nhờ chiến lược nhượng quyền linh hoạt và chi phí thấp, giúp mở rộng nhanh ra các khu vực ngoài trung tâm.
Ở phân khúc trung cấp, Highlands Coffee tiếp tục duy trì vị thế với gần 1.000 cửa hàng. Chuỗi này ghi nhận mức tăng trưởng ổn định nhờ vị trí kinh doanh thuận lợi và khả năng giữ chất lượng đồng đều – yếu tố quan trọng trong giai đoạn cạnh tranh hiện nay.
Trong khi đó, Phúc Long nổi lên với mô hình kết hợp giữa chuỗi cửa hàng và hệ thống bán lẻ hiện đại. Sự tham gia của nhà đầu tư lớn giúp thương hiệu này tăng tốc mở rộng, đồng thời cải thiện hiệu quả kinh doanh.
Ở nhóm thương hiệu trẻ, Katinat đang thu hút giới trẻ nhờ phong cách hiện đại, thiết kế bắt mắt và chiến lược truyền thông số hiệu quả, dù quy mô chưa lớn.
Đối với phân khúc trà sữa, ToCoToCo và Hồng Trà Ngô Gia đang chiếm ưu thế về độ phủ, phản ánh khả năng thích nghi tốt với thị hiếu nội địa.
Ngược lại, các thương hiệu quốc tế như Starbucks, Gong Cha hay Koi Thé vẫn duy trì hiện diện nhưng gặp hạn chế trong việc mở rộng. Mức giá cao và sự cạnh tranh từ doanh nghiệp nội khiến tốc độ tăng trưởng của nhóm này chậm lại.
Theo các chuyên gia, lợi thế lớn nhất của doanh nghiệp Việt nằm ở khả năng hiểu thị trường, linh hoạt điều chỉnh sản phẩm và xây dựng mức giá phù hợp. Đây là yếu tố then chốt giúp thương hiệu nội chiếm ưu thế trong cuộc đua ngày càng khốc liệt.
Trong thời gian tới, cạnh tranh sẽ không còn xoay quanh việc mở thêm bao nhiêu cửa hàng mà tập trung vào việc vận hành hiệu quả ra sao. Công nghệ, dữ liệu và khả năng chuẩn hóa quy trình sẽ trở thành “chìa khóa” quyết định thành bại.
Với quy mô hơn 1,3 tỷ USD và vẫn còn nhiều dư địa phát triển, thị trường đồ uống Việt Nam tiếp tục là “mảnh đất màu mỡ”. Tuy nhiên, để giữ vững đà tăng trưởng, các doanh nghiệp buộc phải không ngừng đổi mới, nâng cao trải nghiệm khách hàng và tối ưu hóa toàn bộ chuỗi vận hành trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Nam Sơn (t/h)
