Cụ thể, theo số liệu thống kê của Cục quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), chỉ trong 3 tháng đầu năm 2026, có hơn 10.000 vụ kiểm tra đã được thực hiện, qua đó phát hiện, xử lý 9.270 vụ vi phạm, ghi nhận trên 10.800 hành vi vi phạm.
Điều đáng chú ý là tỷ lệ vi phạm gần như tương ứng với số vụ kiểm tra. Nói cách khác, kiểm tra là phát hiện sai phạm, thực tế này phản ánh mức độ phổ biến đáng báo động.
Tại các địa phương, tình hình cũng không kém phần. Đơn cử, tại Bắc Ninh, lực lượng Quản lý thị trường đã xử lý tới 360/375 vụ kiểm tra, tiêu hủy lượng hàng hóa vi phạm trị giá hơn 28 tỷ đồng chỉ trong quý I.
Tại TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận, lực lượng chức năng phát hiện cơ sở sản xuất mỹ phẩm giả cao cấp, tự pha chế, gắn nhãn thương hiệu nổi tiếng rồi đưa ra thị trường. Nhiều đối tượng tổ chức mạng lưới phân phối khép kín, kết hợp bán hàng qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và giao hàng toàn quốc.
Ngoài ra, tại các tuyến biên giới, cửa khẩu tiếp tục là điểm nóng. Trong quý I, lực lượng hải quan tại nhiều địa bàn đã phát hiện hàng loạt vụ việc như: Các lô hàng nhập khẩu khai báo là hàng tiêu dùng nhưng thực chất là mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, đồ điện tử không rõ nguồn gốc.
Nhiều trường hợp giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng, không có chứng từ hợp pháp. Doanh nghiệp sử dụng thủ đoạn khai sai mã hàng, chia nhỏ lô hàng, hợp thức hóa giấy tờ…
Tại một số cảng biển lớn phía Nam, lực lượng hải quan đã phát hiện các container chứa hàng nghìn sản phẩm giả nhãn hiệu, tổng giá trị ước tính lên tới hàng chục tỷ đồng. Điểm chung của các vụ việc là hàng hóa được vận chuyển theo chuỗi, có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, điều này cho thấy dấu hiệu của đường dây buôn lậu có tổ chức, không còn là hoạt động tự phát.
Song song với kiểm tra thị trường và kiểm soát biên giới, lực lượng công an đã triệt phá nhiều vụ án lớn, phơi bày quy mô thực sự của hoạt động sản xuất hàng giả.
Điển hình như một đường dây sản xuất thực phẩm chức năng giả bị triệt phá với số lượng hàng chục nghìn sản phẩm. Tang vật thu giữ gồm máy móc đóng gói, tem nhãn và nguyên liệu không rõ nguồn gốc. Đáng chú ý là các đường dây này hoạt động trong thời gian dài, có sự phân công rõ ràng từ sản xuất, đóng gói đến tiêu thụ.
Thực tế này cho thấy, hàng giả đã không còn ở quy mô “thủ công” mà đã được tổ chức theo kiểu công nghiệp, với đầy đủ chuỗi cung ứng. Nếu như trước đây, hàng giả chủ yếu xuất hiện tại chợ, cửa hàng nhỏ lẻ thì nay, môi trường trực tuyến đang trở thành điểm nóng mới.
Trong quý I, số vụ kinh doanh hàng giả trên nền tảng thương mại điện tử có xu hướng gia tăng. Nhiều đối tượng sử dụng tài khoản ảo, địa chỉ không xác thực. Hàng hóa được quảng cáo tinh vi, khó phân biệt thật - giả.
Không gian số với đặc tính ẩn danh và lan truyền nhanh đã tạo điều kiện để hàng giả tiếp cận người tiêu dùng dễ dàng hơn, đồng thời gây khó khăn cho lực lượng kiểm soát. Đây cũng là một trong những khoảng trống lớn mà Nghị quyết 87 chỉ ra khi hệ thống pháp luật chưa theo kịp thực tiễn.
Trước thực trạng nêu trên, để ngăn chặn các hành vi sản xuất, kinh doanh và buôn bán hàng giả, hàng nhái, ngoài sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của các ban ngành, lực lượng chức năng, thì cần có những quyết sách sát với thực tế, phân rõ nhiệm vụ, trách nhiệm của từng cơ quan liên quan.
Tuấn Ngọc
