Hội thảo là hoạt động trọng tâm trong khuôn khổ Lễ hội Sâm Ngọc Linh và Dược liệu quốc tế Đà Nẵng năm 2026, với sự góp mặt của trên 200 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương; các viện nghiên cứu, trường đại học; các tổ chức khoa học và công nghệ; các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực dược liệu, y học cổ truyền, công nghệ sinh học, nông nghiệp, sở hữu trí tuệ; đại diện các địa phương có thế mạnh về phát triển dược liệu; các doanh nghiệp, hợp tác xã, nhà đầu tư trong và ngoài nước cùng các tổ chức quốc tế quan tâm đến lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm từ Sâm Ngọc Linh và dược liệu.
Đặc biệt, Hội thảo có sự tham gia của hơn 60 đại biểu đến từ các tổ chức quốc tế. Trong đó, có các chuyên gia quốc tế giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực nghiên cứu, trồng và chế biến sâm đến từ Trung Quốc, Hàn Quốc - những quốc gia có ngành công nghiệp nhân sâm phát triển hàng đầu thế giới.
Sâm Ngọc Linh (sâm đốt trúc, sâm K5, cây thuốc giấu...) là loài đặc hữu hẹp, được phát hiện vào năm 1973, tập trung chủ yếu ở vùng núi Ngọc Linh từ độ cao 1.500 đến 2.100 m. Với vị trí địa lý và điều kiện sinh thái đặc thù, Sâm Ngọc Linh được đánh giá có nhiều lợi ích nổi bật đối với sức khỏe con người. Qua nghiên cứu, các nhà khoa học đã xác định 126 hợp chất với 87 hợp chất saponin trong các bộ phận của Sâm Ngọc Linh, trong đó có những hợp chất nổi trội tạo nên giá trị riêng có của Sâm Ngọc Linh. Chính tính đặc hữu của nguồn gen, điều kiện sinh thái đặc thù, giá trị khoa học, hàm lượng hoạt chất đặc trưng, chất lượng tạo nên sự khác biệt và là lợi thế cạnh tranh của Sâm Ngọc Linh trên thị trường.
Đà Nẵng hiện nay là địa phương có vùng phân bố tự nhiên và vùng phát triển Sâm Ngọc Linh lớn của cả nước; với diện tích khoảng 1.500 ha. Cùng với hệ thống rừng đặc dụng và điều kiện sinh thái đặc thù, trên địa bàn thành phố đã hình thành nhiều cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp tham gia vào hoạt động nghiên cứu, sản xuất, chế biến dược liệu; đồng thời, nguồn lực khoa học và công nghệ tiếp tục được quan tâm đầu tư, tăng cường. Đây là những nền tảng quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi để thành phố phát triển trung tâm nghiên cứu, bảo tồn, phát triển và chế biến dược liệu quy mô quốc gia.
Phát biểu tại Hội thảo, ông Hồ Quang Bửu - Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cho biết: “Sau khi mở rộng địa giới hành chính, TP. Đà Nẵng có diện tích hơn 11.800 km², dân số trên 3 triệu người với hệ sinh thái đa dạng từ biển, đồng bằng đến miền núi. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển các loài cây dược liệu quý hiếm, đặc biệt là Sâm Ngọc Linh - được xem là Quốc bảo Việt Nam với giá trị dược tính và kinh tế cao.
Sâm Ngọc Linh là loài đặc hữu hẹp, tập trung ở vùng núi Ngọc Linh từ độ cao 1.500 m đến 2.100 m. Qua nghiên cứu, các nhà khoa học đã tìm thấy 87 hợp chất saponin có trong các bộ phận của Sâm Ngọc Linh, trong đó có những hợp chất nổi trội tạo nên giá trị riêng của nó. Bên cạnh đó, TP. Đà Nẵng còn sở hữu trên 800 loài dược liệu, phân bố chủ yếu tại các vùng miền núi. Đây là nguồn tài nguyên sinh học quý giá, góp phần phát triển kinh tế và nâng cao đời sống người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số.
Trong những năm qua, công tác bảo tồn và phát triển Sâm Ngọc Linh, dược liệu trên địa bàn TP. Đà Nẵng luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát của Chính phủ. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chương trình phát triển Sâm Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2040 và Chính phủ phê duyệt phát triển và hình thành Trung tâm công nghiệp dược liệu tại TP. Đà Nẵng với Sâm Ngọc Linh là cây chủ lực.
Trên cơ sở các định hướng quan trọng này, thành phố chủ động tham mưu, đề xuất và ban hành nhiều chương trình, đề án, cơ chế chính sách phù hợp nhằm bảo tồn, phát triển vùng trồng, đẩy mạnh sản xuất Sâm Ngọc Linh và các loại dược liệu có tiềm năng trên địa bàn thành phố. Đồng thời, thành phố cũng tích cực phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai nhiều nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia và cấp thành phố, tập trung vào bảo vệ nguồn gen, nhân giống, chế biến, phát triển sản phẩm và bảo hộ sở hữu trí tuệ”.
Theo ông Hồ Quang Bửu, việc phát triển Sâm Ngọc Linh và dược liệu vẫn còn rất nhiều khó khăn như: Quy mô sản xuất chưa tương xứng với tiềm năng, chuỗi liên kết còn hạn chế, công nghệ chế biến sâu chưa phát triển mạnh mẽ, công tác bảo vệ tài nguyên dược liệu còn đối mặt với nhiều thách thức.
Hội thảo hôm nay có ý nghĩa rất quan trọng. TP. Đà Nẵng đánh giá cao sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp trong nước - những lực lượng nòng cốt gắn bó trực tiếp với quá trình nghiên cứu, bảo tồn và phát triển dược liệu tại Việt Nam.
Tại Hội thảo, đã diễn ra lễ trao các biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) về hợp tác, nghiên cứu, sản xuất, thương mại hóa sản phẩm sâm Ngọc Linh và dược liệu.
Anh Dũng - Đình Khánh
