Bài 1: Quảng Ninh: Đầu tư hàng chục tỷ đồng, bị thu trắng đất giao cho đơn vị khác (?)

Bài 2: Đang chờ phê duyệt vẫn thu hồi đất cho DN khác thực hiện dự án

THCL Mặc dù đang trong quá trình chờ phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ về Dự án cảng Tổng hợp Cái Lân. Tuy nhiên, UBND tỉnh đã tiến hành cưỡng chế thu hồi đất của Công ty Hoài Nam và Công ty Sao Bắc để giao cho đơn vị khác thực hiện dự án (?).

“Bất thường” trong quyết định thu hồi đất

Thương hiệu & Công luận đã đăng bài phản ánh về việc Công ty Hoài Nam và Công ty Sao Bắc đã bỏ ra hàng chục tỷ đồng tôn tạo mặt bằng và đi vào SXKD ổn định tại khu đất vàng, thuộc Khu 10, phường Bãi Cháy (TP. Hạ Long). Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, khu đất này bỗng nhiên bị cơ quan chức năng thực hiện cưỡng chế, thu hồi để thực hiện dự án xây dựng cảng tổng hợp. Theo các DN bị thu trắng đất, dự án này chỉ là “cớ” để chính quyền sở tại “giành” đất cho DN khác thuê lại?

Tại đơn kêu cứu của Công ty Hoài Nam và Công ty Sao Bắc nêu rõ, ngày 08/01/2009, UBND tỉnh đã ban hành QĐ số 82/QĐ-UBND của UBDN tỉnh Quảng Ninh về việc thu hồi đất của Công ty Hoài Nam để giao cho Công ty CP Cảng và vận tải Lilama (nay là Công ty CP Cảng tổng hợp Cái Lân, sau đây gọi tắt là Công ty Lilama) làm chủ đầu tư thực hiện Dự án cảng tổng hợp thuộc hệ thống cảng Cái Lân.

Tại QĐ 82 phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 cảng tổng hợp thuộc hệ thống cảng Cái Lân (TP. Hạ Long; đồng thời là quyết định phê duyệt Dự án cảng tổng hợp Cái Lân giao cho Công ty Lilama thực hiện và là quyết định để thu hồi đất của Công ty Hoài Nam.

Từ năm 2009 đến nay, UBND tỉnh đã liên tục ban hành các quyết định để thu hồi đất của DN.

7 năm, kể từ khi QĐ 82 có hiệu lực, các chính sách về đầu tư dự án xây dựng, các quy định về trình tự thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất đều đã thay đổi. Tuy nhiên, UBND tỉnh vẫn tiếp tục căn cứ vào QĐ 82 để thực hiện việc thu hồi đất của DFN và giao cho DN khác?

Mặt khác, theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 118 - Luật Đất đai 2013 quy định chi tiết về “Các trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất và các trường hợp không đấu giá quyền sử dụng đất”; trong trường hợp DN “Sử dụng đất thương mại, dịch vụ; đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp…” thì Nhà nước sẽ phải tiến hành đấu giá quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên, theo phản ánh của Công ty Hoài Nam và Công ty Sao Bắc, UBND tỉnh hoàn toàn không xem xét đến quyền lợi của DN và “bỏ ngoài tai” kiến nghị của DN mà vẫn giữ nguyên quan điểm và quyết định thu hồi đất để giao cho một công ty khác thực hiện dự án.

Theo Luật sư Bùi Quang Hưng (VP Luật sư BQH và Cộng sự) thì: “Khi thời hạn thuê đất đã hết, về nguyên tắc, việc thu hồi lại đất cho thuê, theo quy định của pháp luật, không có gì sai. Nhưng về quy trình, cách làm của UBND tỉnh, rõ ràng bộc lộ những vấn đề bất cập. Đằng sau những câu chuyện thu hồi đất đó là việc lấy đất của DN này giao cho DN kia”.

“Khi thu hồi đất để triển khai dự án, các DN đều có quyền bình đẳng như nhau. Công ty Hoài Nam, Công ty Sao Bắc hay bất kỳ một DN nào đều có quyền ngang nhau trong việc cùng nộp hồ sơ, xin được thực hiện các dự án tiếp theo. Song trên thực tế, rất nhiều văn bản của UBND tỉnh đã nêu việc thu hồi đất của DN này nhằm giao cho một DN khác, đồng thời có những dấu hiệu có sự nghi ngờ mang tính “lợi ích nhóm” giữa một số cán bộ lãnh đạo trước đây của tỉnh với DN được giao đất? Tại sao, đến thời điểm hiện nay họ vẫn tìm mọi cách để thu hồi đất và bàn giao cho DN đó?”, Luật sư Hưng bày tỏ.

Ban hành VB đúng thẩm quyền?

Tại văn bản của Bộ GTVT nêu rõ: "Cần phải cân nhắc kỹ trước khi đầu tư dự án, khi có khả năng mất cân đối cung - cầu, cạnh tranh không lành mạnh".

Hơn nữa, cho đến thời điểm hiện tại, Công ty Hoài Nam và Công ty Sao Bắc đã đầu tư hàng chục tỷ đồng để san lấp, xây kè lấn biển… nhằm cải tạo khu vực này thành khu đất có thể sử dụng làm mặt bằng xây dựng.

Công ty Hoài Nam, Công ty Sao Bắc đã nhiều lần làm đơn đề nghị UBND tỉnh gia hạn thời gian khai thác, sử dụng đất để bù đắp chi phí đầu tư trên đất. Tuy nhiên, UBND tỉnh không những không có biện pháp hỗ trợ, mà còn thu hồi toàn bộ quyền sử dụng đất và tài sản đầu tư trên đất của DN?

Theo QĐ số 404/QĐ-UBND ngày 21/02/2013 của UBND TP. Hạ Long, phương án bồi thường sau khi thu hồi đất đối với DN là 0 (không) đồng!

Liên quan đến việc UBND tỉnh thu hồi đất của Công ty Hoài Nam để giao cho Công ty Lilam thực hiện Dự án cảng tổng hợp Cái Lân, ngày 23/2/2016, UBND tỉnh đã ban hành thông báo thực hiện ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh, do ông Vũ Văn Hợp - Chánh Văn phòng UBND tỉnh ký gửi các đơn vị chức năng.

Trong thông báo này, UBND tỉnh giao BQL khu kinh tế chủ trì, phối hợp với Công ty CP Cảng tổng hợp Cái Lân hoàn chỉnh hồ sơ báo cáo UBND tỉnh trình Chính phủ xin chủ trương đầu tư dự án.

Ở một diễn biến khác, theo Văn bản số 8696/BGTVT-KHĐT ngày 28/7/2016 của Bộ GTVT gửi BQL Khu kinh tế Quảng Ninh, do Thứ trưởng Nguyễn Văn Công ký, nêu rõ: Về cấp quyết định chủ trương đầu tư, theo Điều 31, Luật Đầu tư số 67/2014/QH13, các dự án “xây dựng và kinh doanh cảng biển quốc gia” thuộc thẩm quyền quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Hơn nữa, trong văn bản này, Thứ trưởng Nguyễn Văn Công cho biết, việc DN đề nghị đầu tư thêm các bến tổng hợp tại cảng Cái Lân cần được cân nhắc kỹ vì có khả năng cung sẽ vượt cầu dẫn đến đầu tư kém hiệu quả và cạnh tranh không lành mạnh.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Quốc Hoài, Giám đốc Công ty Hoài Nam bức xúc: “Mặc dù, đang phải xin ý kiến và chờ quyết định của Thủ tướng Chính phủ và Bộ GTVT cũng đề nghị cân nhắc kỹ về dự án, song UBND tỉnh đã nhanh chóng đưa ra quyết định cưỡng chế thu hồi đất của công ty chúng tôi để giao cho Công ty Lilama triển khai dự án khiến DN lao đao, hàng trăm công nhân có nguy cơ mất việc”.

Đại diện Công ty Hoài Nam và Công ty Sao Bắc đề nghị: “Chúng tôi đề nghị UBND tỉnh Quảng Ninh xem xét lại quyết định phê duyệt dự án và quy trình ra quyết định thu hồi đất của DN, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của công ty chúng tôi”.

Đức Thế - Phan Chinh