Hình thành 9 trung tâm đô thị lớn
Theo Quyết định số 2512 do Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng ký ban hành, Quy hoạch tổng thể Thủ đô bao phủ toàn bộ diện tích hơn 3.359 km² của Hà Nội. Đây được xem là bản quy hoạch dài hạn nhất từ trước đến nay của thành phố, với tầm nhìn đến năm 2085 và các giai đoạn tiếp theo.
Điểm nổi bật của quy hoạch lần này là định hướng tổ chức lại không gian phát triển theo các vành đai, trục hướng tâm và hệ thống đô thị liên kết vùng. Mục tiêu không chỉ giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử mà còn mở rộng không gian phát triển mới, tái phân bổ dân cư, hạ tầng và các hoạt động kinh tế trên toàn địa bàn.
Theo quy hoạch, Hà Nội sẽ phát triển 9 trung tâm đô thị lớn với chức năng riêng biệt, tạo nên mạng lưới đô thị đa cực thay vì tập trung vào khu vực lõi như hiện nay.
Trong đó, trung tâm đô thị Nam sông Hồng tiếp tục giữ vai trò “trái tim” của Thủ đô khi là nơi tập trung các cơ quan chính trị, hành chính, văn hóa, di sản, tài chính và thương mại dịch vụ. Khu vực này đồng thời được định hướng phát triển mạnh các hoạt động hội nhập quốc tế, khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo, y tế và logistics.
Ở phía Bắc, trung tâm đô thị Bắc sông Hồng sẽ trở thành đầu mối kinh tế, dịch vụ và hội nhập quốc tế mới của Hà Nội.
Trong khi đó, trung tâm đô thị phía Đông được quy hoạch theo hướng phát triển thương mại dịch vụ, logistics, giáo dục đào tạo, y tế và du lịch, đóng vai trò kết nối với tam giác kinh tế phía Đông Bắc.
Đáng chú ý, Hà Nội cũng quy hoạch riêng một trung tâm đô thị thể thao nhằm phục vụ các sự kiện thể thao quốc gia và quốc tế trong tương lai.
Tại cửa ngõ phía Nam, khu vực Phú Xuyên được xác định là trung tâm logistics, công nghiệp công nghệ cao và y tế quy mô lớn.
Không chỉ tập trung vào công nghiệp và hạ tầng, Hà Nội còn định hình các đô thị mang bản sắc riêng. Đô thị Vân Đình - Đại Nghĩa sẽ phát triển theo mô hình đô thị di sản, văn hóa tâm linh, du lịch sinh thái và làng nghề.
Đô thị Xuân Mai được định hướng thành trung tâm giáo dục đào tạo, sinh thái cảnh quan và du lịch dịch vụ.
Ở phía Tây, đô thị Hòa Lạc tiếp tục giữ vai trò hạt nhân khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục đào tạo và y tế với trọng tâm là Khu công nghệ cao Hòa Lạc cùng Đại học Quốc gia Hà Nội.
Trong khi đó, đô thị Sơn Tây sẽ phát triển theo mô hình đô thị văn hóa, di sản, đào tạo, y tế và sinh thái cảnh quan.
Xuất hiện 9 cực tăng trưởng chiến lược
Song song với các trung tâm đô thị, quy hoạch mới cũng xác lập 9 cực tăng trưởng nhằm tạo động lực phát triển kinh tế lâu dài cho Thủ đô.
Cực trung tâm gồm khu nội đô lịch sử và khu mở rộng phía hữu ngạn sông Hồng, tiếp tục giữ vai trò trung tâm hành chính, tài chính và văn hóa cốt lõi.
Ở phía Bắc, khu vực Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn được định hướng thành cực tăng trưởng hội nhập quốc tế với các hoạt động thương mại, tài chính, logistics và công nghiệp công nghệ cao gắn với sân bay Nội Bài và khu thương mại tự do trong tương lai.
Khu vực Gia Lâm - Long Biên sẽ phát triển các tổ hợp thương mại quy mô vùng, cảng cạn ICD và trung tâm logistics hiện đại kết nối với cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và tam giác kinh tế Hải Phòng - Quảng Ninh.
Tại phía Nam, khu vực Phú Xuyên - Ứng Hòa được quy hoạch thành cực phát triển công nghiệp và logistics gắn với sân bay thứ hai phía Nam Hà Nội, hệ thống đường sắt tốc độ cao và cảng sông.
Khu vực Xuân Mai - Chương Mỹ sẽ trở thành đô thị giáo dục, đào tạo, y tế kết hợp nghỉ dưỡng sinh thái.
Trong khi đó, Hòa Lạc tiếp tục là cực tăng trưởng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, đóng vai trò kết nối với các tỉnh phía Tây như Phú Thọ, Sơn La.
Ở phía Tây Bắc, đô thị Sơn Tây - Ba Vì được định hướng phát triển theo mô hình đô thị văn hóa lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng gắn với rừng quốc gia Ba Vì, núi Tản - sông Đà và nhiệm vụ an ninh quốc phòng.
Đặc biệt, cực sông Hồng được xem là điểm nhấn lớn nhất trong quy hoạch lần này. Khu vực dọc sông Hồng sẽ trở thành không gian cảnh quan đa chức năng, phát triển mạnh các hoạt động văn hóa, tài chính, thương mại, dịch vụ và du lịch, được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới của Thủ đô trong nhiều thập niên tới.
Theo định hướng của Hà Nội, việc hình thành đồng thời các trung tâm đô thị và cực tăng trưởng sẽ giúp mở rộng không gian phát triển, giảm tải cho khu vực nội đô lịch sử vốn đang chịu áp lực lớn về dân số và hạ tầng.
Quy hoạch cũng mở ra kỳ vọng hình thành các hành lang kinh tế mới, chuỗi đô thị liên kết vùng và mạng lưới giao thông hiện đại, tạo nền tảng để Hà Nội chuyển mình thành siêu đô thị mang tầm khu vực trong tương lai.
Phương Thảo (t/h)
