Theo Sở Xây dựng TP.HCM, kế hoạch đã được xây dựng cụ thể nhằm phối hợp các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai đồng bộ, bảo đảm tiến độ và hiệu quả đầu tư.
Sau khi sáp nhập, TP.HCM ghi nhận 159 vị trí ngập, phân bố tại bốn khu vực chính.
Khu vực TP.HCM (trước sáp nhập) có 57 vị trí ngập, trong đó 48 vị trí do mưa, gồm 15 điểm ngập thường xuyên (khi mưa 30–50 mm), 13 điểm ngập vừa (độ sâu 10–15 cm) và 20 điểm ngập nhẹ (dưới 10 cm). Ngoài ra có 9 vị trí ngập do triều.
Tại TP. Thủ Đức (trước sáp nhập), có 19 vị trí ngập, chủ yếu do kết hợp giữa mưa và triều, gồm 10 điểm ngập thường xuyên, 8 điểm ngập vừa và 1 điểm ngập nhẹ.
Khu vực Bình Dương (trước sáp nhập) ghi nhận 52 vị trí ngập, trong đó 44 điểm do mưa và 8 điểm do mưa kết hợp triều.
Khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu (trước sáp nhập) có 31 vị trí ngập, gồm 27 điểm do mưa (14 điểm ngập nặng thường xuyên, 12 điểm ngập vừa, 1 điểm ngập nhẹ), 1 điểm do triều và 3 điểm do mưa kết hợp triều.
Qua rà soát, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, nhiều quy hoạch thoát nước và chống ngập được phê duyệt trước đây không còn phù hợp do sử dụng các thông số mưa, triều và mực nước biển dâng đã lạc hậu.
Tình trạng sụt lún diễn ra nhanh khiến cao độ nền thiết kế thấp hơn thực tế, làm giảm hiệu quả của hệ thống cống, đê và trạm bơm. Hệ thống thoát nước hiện hữu cũng không đáp ứng khi xuất hiện đồng thời mưa lớn, triều cường và sụt lún nền, dẫn đến ngập sâu và kéo dài.
Ngoài ra, các quy hoạch trước đây chưa tích hợp đầy đủ yếu tố biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xói lở và các hiện tượng thời tiết cực đoan, đồng thời chưa đánh giá đầy đủ tác động liên vùng theo lưu vực.
Quá trình đô thị hóa nhanh, bê tông hóa bề mặt làm giảm khả năng thấm nước tự nhiên, tăng dòng chảy mặt và giảm không gian trữ nước. Việc khai thác nước ngầm trong thời gian dài cũng góp phần làm gia tăng sụt lún tại nhiều khu vực.
Trong năm 2026, TP.HCM sẽ hoàn thành 24 dự án chống ngập trên toàn địa bàn.
Tại khu vực TP.HCM và TP Thủ Đức (trước sáp nhập), 11 dự án sẽ được hoàn thành, xử lý 12 vị trí ngập, trong đó có 2 điểm ngập nặng gồm:
Đường Lê Văn Thọ (từ đường số 1 đến đường số 8, phường Thông Tây Hội)
Đường Nguyễn Văn Khối (từ đường Lê Văn Thọ đến UBND phường 8, phường Thông Tây Hội)
Các dự án tiêu biểu gồm cải tạo môi trường kênh Tham Lương – Bến Cát – Nước Lên (kết nối Long An qua sông Chợ Đệm và Bình Dương, Đồng Nai qua sông Sài Gòn) và nâng cấp hệ thống thoát nước đường Nguyễn Văn Khối, Lê Văn Thọ (quận Gò Vấp).
Tại Bình Dương (trước sáp nhập), 7 dự án với tổng vốn hơn 12.552 tỉ đồng sẽ xử lý 4 điểm ngập nặng, trong đó có khu vực ngã ba Cống đường Thích Quảng Đức (phường Thủ Dầu Một), khu dân cư Tràng An (phường Dĩ An) và khu dân cư Đông Hòa.
Tại Bà Rịa – Vũng Tàu (trước sáp nhập), 6 dự án sẽ hoàn thành trong năm, xử lý 13 vị trí ngập, trong đó có 7 điểm ngập nặng như:
Đường Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Quyền, Thi Sách (phường Tam Thắng)
Đường Nguyễn Tất Thành, Lê Lợi, Nguyễn Trãi và Quốc lộ 51 (khu vực Mỹ Xuân, phường Phú Mỹ)
Bên cạnh đầu tư dự án, TP.HCM triển khai đồng thời nhiều giải pháp như rà soát, đẩy nhanh tiến độ các công trình thủy lợi, kiểm soát triều; duy tu, sửa chữa hệ thống cống; nạo vét kênh rạch.
Thành phố cũng lắp đặt và vận hành các van ngăn triều tại cửa xả, mở hướng thoát nước mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của các trạm bơm. Các công trình kiểm soát triều lớn như Bình Lợi, Bình Triệu, Rạch Lăng, Bình Nhâm được vận hành đồng bộ nhằm tăng khả năng tiêu thoát nước.
Việc triển khai đồng loạt các dự án cùng với các giải pháp kỹ thuật được kỳ vọng sẽ từng bước cải thiện tình trạng ngập, nâng cao năng lực thích ứng của đô thị trước các yếu tố thời tiết và biến đổi khí hậu.
L.T(t/h)
