THCL Hội nghị trực tổng kết năm học 2014 - 2015 và triển khai nhiệm vụ năm học 2015 - 2016 của giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên (trung tuần tháng 8) đã cho thấy nhiều bất cập mà ngành giáo dục cần nhanh chóng sửa đổi cho phù hợp với thực tiễn.

Năm học cũ: Nhiều khó khăn

Năm học 2014 - 2015 vừa khép lại với không ít thử thách với ngành GD. Theo Thứ trưởng Bộ GD&DT Nguyễn Vinh Hiển, trong năm học vừa qua, ngành đã đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền quán triệt Nghị quyết 29 về các chủ trương, nhiệm vụ lớn như đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh tiểu học, tổ chức kỳ thi THPT quốc gia, đổi mới chương trình, sách giáo khoa GD phổ thông, kịp thời biểu dương người tốt, việc tốt trong các hoạt động đổi mới.

Đồng thời, tăng cường công tác phản biện xã hội để kịp thời điều chỉnh chính sách, điều chỉnh công tác quản lý, chỉ đạo của Bộ và các cấp quản lý GD. Công tác phổ cập GD, xóa mù chữ đã được triển khai tích cực. Đến nay, cả nước có 32 tỉnh được công nhận đạt chuẩn phổ cập GD mầm non cho trẻ em 5 tuổi; kết quả và chất lượng phổ cập GD tiểu học đúng độ tuổi được giữ vững và nâng cao; duy trì và nâng cao chất lượng phổ cập GD THCS, bảo đảm tính bền vững và chất lượng công tác phổ cập GD.

Ngành GD cũng đã triển khai đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30, bước đầu tạo chuyển biến nhận thức về đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá chất lượng GD theo hướng tiếp cận phát triển năng lực học sinh. Cùng với đó, triển khai thành công bước đầu những thực nghiệm tốt cho quá trình xây dựng chương trình GD phổ thông mới... Công tác GD đạo đức, lối sống cho học sinh, công tác xã hội hóa và tăng cường các điều kiện bảo đảm chất lượng GD được chú trọng. Tính đến năm học 2014 - 2015, cả nước đã thành lập được 2.410 trường mầm non, phổ thông ngoài công lập. Việc huy động xã hội hóa được các địa phương triển khai dưới nhiều hình thức phong phú, hiệu quả...

Trong năm học 2014 - 2015, chương trình các môn ngoại ngữ trong GD phổ thông được thực nghiệm ở 63 tỉnh, thành phố cho học sinh từ lớp 3 - 12, đạt kết quả tốt. Việc dạy và học ngoại ngữ đã bước đầu chuyển từ dạy và học ngôn ngữ sang dạy và học toàn diện kỹ năng giao tiếp. Công tác phổ cập cho trẻ mầm non 5 tuổi và GD mầm non ở các khu công nghiệp, khu chế xuất, trong năm học, Bộ GD&ĐT đã kiểm tra công nhận 14 tỉnh, thành phố đạt chuẩn phổ cập GD mầm non cho trẻ 5 tuổi, nâng số đơn vị cấp tỉnh được công nhận đạt chuẩn lên 32/63, tỷ lệ 50,8%. Đặc biệt, kỳ thi THPT quốc gia 2015 đã được chuẩn bị chu đáo từ Trung ương đến các địa phương và được tổ chức theo đúng tinh thần bảo đảm thi gọn nhẹ, giảm tốn kém cho xã hội và người dân. Kết thúc kỳ thi, tỷ lệ tốt nghiệp GD THPT là 93,42%, GD thường xuyên: 70,08%; tốt nghiệp THPT quốc gia chung: 91,58%.

Năm học mới: Những thách thức

Nhận xét về việc triển khai Thông tư 30, được coi là bước đột phá trong đánh giá học sinh tiểu học, bà Nguyễn Thị Kim Chi, Giám đốc Sở GD&ĐT Nghệ An cho rằng: Để thay đổi thói quen đã tồn tại từ rất lâu trong GD là học để ứng thí, xem điểm số là thước đo giá trị của sự học nên một bộ phận không nhỏ cán bộ quản lý, giáo viên không khỏi bỡ ngỡ, lúng túng trong quá trình thực hiện. Tại Nghệ An, chúng tôi xác định đây là vấn đề mới, tác động đến hầu hết các thành phần trong xã hội nên ngành GD đã quan tâm đặc biệt đến công tác tuyên truyền, cung cấp thông tin cho báo chí. Vì vậy, đã tạo được sự đồng thuận cao và sự ủng hộ của dư luận trong quá trình thực hiện.

Tuy nhiên, bà Chi đề nghị các cấp quản lí GD cần kiên trì bám sát cơ sở, bám sát các hoạt động dạy học, đánh giá học sinh để phát hiện, tư vấn và hỗ trợ giáo viên, phát hiện nhân rộng nhân tố điển hình. Cần phải xác định lộ trình ít nhất phải 2 năm học để giáo viên thành thạo với cách đánh giá học sinh theo Thông tư 30, nhất là kỹ thuật đánh giá và sử dụng hồ sơ đánh giá…

Bà Vũ Liên Oanh, Giám đốc Sở GD&ĐT Quảng Ninh chia sẻ: Tại Quảng Ninh, bên cạnh quan tâm đầu tư nguồn lực xây dựng trường, lớp mầm non và trang bị thiết bị, đồ dùng, đồ chơi cho các cơ sở GD mầm non là sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở GD&ĐT với các sở, ban, ngành, đoàn thể và UBND các huyện, thị xã, thành phố để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ phổ cập GD mầm non cho trẻ em 5 tuổi.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển, trong năm học 2015 - 2016, ngành GD sẽ thực hiện các giải pháp tích cực để củng cố vững chắc và nâng cao kết quả phổ cập GD tiểu học, THCS ở một số địa phương. Để tăng cường hiệu quả công tác GD đạo đức, lối sống cho học sinh, Bộ sẽ tiếp tục điều chỉnh nội dung đổi mới hình thức tổ chức và phương pháp dạy học môn GD công dân. Riêng với kỳ thi THPT quốc gia, sẽ tổ chức rút kinh nghiệm nghiêm túc từ Bộ đến các địa phương, các trường đại học về công tác chuẩn bị, tổ chức coi thi, chấm thi, công bố và sử dụng kết quả thi.

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh, trong năm học mới, cần tiếp tục triển khai nhiệm vụ trên tinh thần cầu thị, nhìn thẳng vào hạn chế bất cập để điều chỉnh với phương châm “Tất cả vì học sinh thân yêu”. Thực hiện được điều này, ngành GD sẽ sớm khắc phục được những bất cập còn tồn tại, qua đó cải thiện nền GD nước nhà theo hướng hiện đại, phù hợp với thông lệ quốc tế.

Cao Huyền (Thương hiệu & Công luận)