Mức phụ cấp 30% có thể chưa tạo ra thay đổi lớn ngay lập tức đối với đời sống của đội ngũ này. Tuy nhiên, nó phản ánh một chuyển động quan trọng trong tư duy chính sách: Những người âm thầm chăm lo sức khỏe học sinh mỗi ngày đã bắt đầu được gọi đúng tên nghề nghiệp và giá trị công việc của mình.
Khi phòng y tế học đường không còn là “phần việc phụ”
Trong nhiều năm, nhân viên y tế học đường luôn ở vị trí khá đặc thù trong nhà trường. Họ không trực tiếp giảng dạy như giáo viên, cũng không hoàn toàn thuộc nhóm hành chính thông thường. Nhưng mỗi khi xảy ra sự cố liên quan đến sức khỏe học sinh, đây lại là bộ phận đầu tiên phải có mặt để xử lý.
Công việc của họ trải dài từ sơ cứu tai nạn học đường, theo dõi học sinh có bệnh nền, quản lý thuốc men, phối hợp phòng chống dịch bệnh đến hỗ trợ chăm sóc sức khỏe tinh thần cho học sinh. Dù vậy, tại không ít trường học, phòng y tế vẫn chỉ là một căn phòng nhỏ nằm khiêm tốn trong khuôn viên trường, với cơ sở vật chất tối giản và nhân sự mỏng.
Chính sự lặng lẽ ấy khiến vai trò của y tế học đường nhiều thời điểm chưa được nhìn nhận tương xứng. Trong khi đó, nếu nhìn từ góc độ y tế công cộng, đây thực chất là “tuyến phòng thủ đầu tiên” bảo vệ sức khỏe học sinh ngay trong môi trường giáo dục.
Một vết thương nhỏ được xử lý kịp thời, một ca sốt nghi ngờ dịch bệnh được phát hiện sớm hay một học sinh gặp vấn đề tâm lý được hỗ trợ ban đầu đúng lúc đều có thể giúp ngăn chặn những hệ lụy lớn hơn về sau. Thế nhưng suốt nhiều năm, lực lượng này vẫn hoạt động trong điều kiện thiếu ổn định cả về nhân sự, cơ sở vật chất lẫn chế độ đãi ngộ.
Phụ cấp 30%: Không chỉ là thu nhập, mà là sự định danh nghề nghiệp
Về bản chất, phụ cấp ưu đãi nghề là cơ chế dành cho những công việc có tính đặc thù, áp lực hoặc đóng vai trò quan trọng đối với hệ thống công. Vì vậy, việc nhân viên y tế học đường chính thức được đưa vào diện hưởng phụ cấp ưu đãi mang ý nghĩa lớn hơn một con số phần trăm.
Điều đó cho thấy công việc của họ đã được thừa nhận là một bộ phận cần thiết trong cấu trúc vận hành của trường học, chứ không còn bị xem là nhiệm vụ phụ trợ đơn thuần.
Trong chính sách mới, giáo viên dự kiến được hưởng phụ cấp tối thiểu 70%, còn nhân viên trường học tối thiểu 30%, tùy theo từng nhóm vị trí và điều kiện đặc thù có thể được áp dụng mức cao hơn. Việc phân tầng này không chỉ phản ánh cơ chế tiền lương mà còn thể hiện mức độ ưu tiên đối với từng lực lượng trong hệ thống giáo dục.
Đối với y tế học đường, đây được xem là bước chuyển quan trọng: từ vị trí âm thầm phía sau sang sự ghi nhận rõ ràng trong chính sách công.
Thực tế vẫn còn nhiều áp lực ở tuyến cơ sở
Tuy nhiên, phía sau chính sách tích cực này vẫn còn không ít vấn đề cần giải quyết nếu muốn xây dựng hệ thống y tế học đường bền vững.
Tại nhiều địa phương, chỉ một nhân viên y tế phải phụ trách chăm sóc sức khỏe cho hàng trăm, thậm chí hàng nghìn học sinh. Có nơi vị trí này kiêm nhiệm thêm công việc hành chính khác. Một số trường chưa có nhân sự chuyên trách đúng nghĩa hoặc sử dụng lao động hợp đồng ngắn hạn, thiếu tính ổn định lâu dài.
Trong khi đó, nhu cầu chăm sóc sức khỏe học sinh ngày càng mở rộng, không chỉ dừng ở thể chất mà còn bao gồm sức khỏe tâm thần, dinh dưỡng học đường, phòng chống dịch bệnh và hỗ trợ các tình huống khẩn cấp trong trường học.
Điều này đặt ra yêu cầu rằng chính sách phụ cấp cần đi cùng với các giải pháp đồng bộ về tuyển dụng, đào tạo chuyên môn, biên chế và đầu tư cơ sở vật chất. Nếu không, áp lực thực tế vẫn sẽ dồn lên vai đội ngũ y tế học đường vốn đang làm việc trong điều kiện hạn chế.
Đầu tư cho y tế học đường là đầu tư cho an toàn học sinh
Nhìn ở góc độ dài hạn, phụ cấp ưu đãi 30% không nên chỉ được hiểu là khoản hỗ trợ thu nhập. Đây còn là một khoản đầu tư sớm cho công tác phòng ngừa trong môi trường học đường.
Bởi một hệ thống y tế học đường hoạt động hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu nhiều rủi ro lớn hơn về y tế và xã hội trong tương lai. Từ việc kiểm soát dịch bệnh, xử lý tai nạn học đường đến hỗ trợ sức khỏe tâm lý học sinh, tất cả đều góp phần tạo nên một môi trường giáo dục an toàn và ổn định hơn.
Có thể nói, mức phụ cấp 30% là một bước tiến cần thiết trong chính sách đãi ngộ đối với nhân viên y tế trường học. Nhưng quan trọng hơn, nó mở ra một câu hỏi lớn hơn cho toàn hệ thống giáo dục: chúng ta sẵn sàng đầu tư bao nhiêu để xây dựng một môi trường học đường thực sự an toàn, nơi sức khỏe học sinh được bảo vệ ngay từ những điều nhỏ nhất mỗi ngày?
Hoàng Phương
