Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế chính thức có hiệu lực, quy định nhiều mức xử phạt nghiêm khắc đối với hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm y tế, với mức phạt tối đa lên tới 70 triệu đồng.
Cụ thể, đối với người sử dụng lao động không lập danh sách hoặc lập danh sách không đầy đủ người tham gia bảo hiểm y tế, trong thời hạn quy định sẽ bị xử phạt tùy theo số lượng lao động vi phạm. Mức phạt dao động từ 1 - 2 triệu đồng nếu vi phạm dưới 10 người lao động, và có thể lên tới 25 - 35 triệu đồng nếu vi phạm từ 1.000 người trở lên.
Bên cạnh đó, hành vi chậm đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền bảo hiểm y tế, mức phạt được tính theo giá trị vi phạm. Cụ thể, mức thấp nhất từ 500.000 đồng và cao nhất lên tới 35 triệu đồng, tùy theo số tiền chậm đóng.
Không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính, các tổ chức, doanh nghiệp vi phạm còn buộc phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả. Cụ thể, phải đóng đủ số tiền còn thiếu, hoàn trả quyền lợi bị ảnh hưởng cho người tham gia (nếu có), nộp số lợi bất hợp pháp và chịu lãi chậm đóng với mức 0,03%/ngày.
Đáng chú ý, đối với hành vi trốn đóng bảo hiểm y tế, bị xử phạt nặng hơn. Trường hợp vi phạm chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, mức phạt với cá nhân có thể từ 300.000 - 500.000 đồng.
Trong khi đó, người sử dụng lao động, nếu không lập danh sách hoặc lập thiếu số người phải tham gia bảo hiểm y tế, sau thời hạn quy định, mức phạt có thể từ 2 - 4 triệu đồng (dưới 10 lao động) và tăng dần, lên tới 50 - 70 triệu đồng nếu vi phạm từ 1.000 lao động trở lên.
Ngoài ra, hành vi kê khai tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm y tế, thấp hơn quy định hoặc không đóng, đóng thiếu sau khi đã bị đôn đốc cũng bị xử phạt từ 1 triệu đến 45 triệu đồng, tùy giá trị vi phạm.
Song song với đó, các biện pháp khắc phục cũng được áp dụng bắt buộc, bao gồm việc đóng đủ số tiền trốn đóng vào quỹ BHYT, hoàn trả thiệt hại cho người tham gia (nếu có), nộp lại khoản lợi bất hợp pháp và tiền lãi phát sinh.
Không chỉsiết chặt việc sử dụng thẻ BHYT trong khám, chữa bệnh. Hành vi cho người khác mượn thẻ hoặc sử dụng thẻ của người khác sẽ bị phạt từ 1 - 2 triệu đồng nếu chưa gây thiệt hại.
Trường hợp sử dụng thẻ BHYT để trục lợi, gây thiệt hại cho quỹ BHYT, mức phạt có thể từ 3 - 5 triệu đồng, đồng thời buộc hoàn trả số tiền đã vi phạm.
PV (t/h)
