THCL Đại diện Công ty URC đã chính thức đồng ý bồi thường thiệt hại cho NTD đã sử dụng sản phẩm nhiễm chì vượt quy chuẩn. Tuy nhiên, việc xác định phương án, mức bồi thường như thế nào để đảm bảo quyền lợi và tránh mang tính hình thức, rõ ràng không hề đơn giản. TH&CL đã ghi nhận ý kiến của Luật sư Hoàng Tùng, Trưởng VP Luật sư Trung Hòa xung quanh vấn đề này.

Sản phẩm nhiễm chì vượt quy chuẩn

Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ NTD Việt Nam cùng với Công ty TNHH URC VN và Bộ Tài chính, Bộ Công thương bàn bạc, tính toán bồi thường cho người dân đã mua, sử dụng sản phẩm C2, Rồng Đỏ nhiễm chì vượt quy chuẩn. Ông có cho rằng, đây là vụ việc phức tạp và khó khăn để đòi quyền lợi cho NTD?

Đó là vụ việc không hề đơn giản! Tôi được biết trong cuộc họp để tính toán bồi thường cho người dân, có nhiều quan điểm khác nhau.

Việc URC bồi thường cho NTD sẽ được căn cứ vào Luật Bảo vệ NTD hiện hành. Về nguyên tắc và quy định, URC VN sẽ phải bồi thường cho NTD, việc này có thể là đàm phán, thỏa thuận. Khi không đàm phán, thỏa thuận được, NTD sẽ khởi kiện ra tòa dân sự để phân xử. Nhưng muốn được bồi thường thì NTD phải chứng minh được mình là khách hàng, đã mua hàng, tiêu dùng hàng (phải có biên lai, hóa đơn mua hàng...).

Tuy nhiên, ở Việt Nam, mua bán lặt vặt vài chai nước - gần như không có hóa đơn, có cũng không mấy ai giữ. Khi chứng minh được đã mua bán rồi, còn phải chứng minh là mình có sử dụng hay không, vì mua bán nhưng chưa chắc đã uống mà có thể cho người khác.

Điều quan trọng và khó khăn nhất đó là NTD (nạn nhân) phải chứng minh được thiệt hại ra sao. Khi uống C2 nhiễm chì, mức độ ảnh hưởng sẽ như thế nào, tác hại sức khỏe đến đâu? Việc này khó chứng minh, do những tác động của nó không biểu hiện ra ngay, có thể sức khỏe NTD bị ảnh hưởng rất nặng nề về sau này.

URC cũng đã đưa ra vấn đề trên để bàn luận: NTD có thể bị nhiễm chì từ nhiều nguồn khác nhau, không riêng gì từ sản phẩm của URC, vì vậy, cứ nhiễm chì là đổ tại URC thì không khách quan. Do đó, việc xác định thiệt hại (vật chất, sức khỏe, tinh thần) là điều không dễ dàng.

Để đưa ra con số cụ thể trong khi sản phẩm đã được tiêu thụ ở khắp các vùng, liệu có khả thi?

Có cả triệu chai nước nhiễm chì đã và đang trôi nổi trên thị trường. Việc NTD sử dụng thế nào rất khó xác định, vì vậy để đưa ra được con số cho từng nơi là không dễ. Nhưng phía URC cũng đã có báo cáo về số lượng sản phẩm nhiễm chì tiêu thụ trên thị trường tới cơ quan quản lý. Và URC cũng có trách nhiệm đưa ra những con số cụ thể tiêu thụ ở từng nơi, thông qua hợp đồng mua bán với các cửa hàng, đại lý.

Theo các quy định hiện hành của pháp luật, NTD có quyền được bồi thường theo khoản 6, điều 8 và  có quyền được khiếu nại, tố cáo, khởi kiện theo khoản 7, điều 8, Luật Bảo vệ quyền lợi NTD. Do đó, Hội Bảo vệ NTD có thể hỗ trợ người mua thực hiện quyền khiếu nại để được bồi thường, từ đó xác định con số cụ thể ở từng vùng dễ dàng hơn.

Theo ông, việc xác định mức bồi thường, phương án bồi thường cụ thể phải như thế nào để đảm bảo tính chặt chẽ, đảm bảo đủ, đúng quyền lợi NTD?

Phương án bồi thường thiệt hại phải khả thi, tránh những rào cản dẫn đến việc bồi thường chỉ là hình thức, nhất là việc đòi hỏi những chứng cứ như hóa đơn mua hàng thì nhiều người sẽ không có và đòi hỏi này là không thực tế.

Về mức bồi thường, theo tôi, tính trên cơ sở lấy tổng số sản phẩm lô C2, Rồng Đỏ đã bán ra thị trường trừ đi số sản phẩm công ty đã thu hồi được, hiệu số này được hiểu là số sản phẩm đã đi vào cơ thể NTD Việt Nam. Sau đó, lấy số lượng này nhân với đơn giá bán ra của mỗi sản phẩm.

Về việc bồi thường thiệt hại về tinh thần thì nếu như không thỏa thuận được, sẽ xác định theo mức tối đa không quá 60 tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định và theo như Nghị định 66/2013/NĐ-CP quy định mức lương cơ sở.

Trong trường hợp NTD chứng minh được mình bị nhiễm chì từ các sản phẩm C2 và Rồng đỏ thì URC phải có trách nhiệm bồi thường toàn bộ thiệt hại liên quan đến chi phí khám, chẩn đoán ban đầu, điều trị, phục hồi chức năng, đi lại... và các chi phí hợp lý khác (nếu có).

Về phía NTD, nếu đi khám, xét nghiệm, hãy giữ những giấy tờ, bệnh án liên quan. Đó cũng là những căn cứ để Công ty URC phải bồi thường.

Tuy nhiên, để việc bồi thường cho người dân được tốt nhất, hơn hết cần có sự thiện chí từ URC, cũng như hệ thống quản lý chặt chẽ của các cơ quan nhà nước để tránh việc bồi thường mang tính hình thức.

Trân trọng cảm ơn ông!

Đoàn Huế (Thực hiện)