Theo thông tin từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương), trong tháng 5/2026, cơ quan này ghi nhận nhiều ý kiến phản ánh liên quan đến việc một số nền tảng thương mại điện tử điều chỉnh phí dịch vụ, bổ sung thêm các khoản thu mới hoặc thay đổi cơ chế tính phí đối với người bán hàng.
Các thay đổi này được cho là có thể làm gia tăng chi phí vận hành của nhà bán hàng, từ đó ảnh hưởng trực tiếp tới giá bán sản phẩm, quyền lợi người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh trên thị trường thương mại điện tử.
Để làm rõ vấn đề, thời gian qua Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã làm việc với nhiều nhà bán hàng hoạt động trên Shopee và TikTok Shop nhằm ghi nhận khó khăn, bất cập phát sinh từ việc điều chỉnh các loại phí cố định, phí xử lý giao dịch và các khoản phí dịch vụ mới.
Đồng thời, cơ quan quản lý cũng gửi văn bản yêu cầu các nền tảng cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến cơ sở xây dựng chính sách phí, phương thức triển khai và tác động thực tế đối với hoạt động kinh doanh của người bán.
Trong đó, nội dung được đặc biệt quan tâm là chương trình “Duy trì hiển thị” mà Shopee dự kiến triển khai từ ngày 29/5/2026.
Theo cơ chế dự kiến, Shopee sẽ tự động trích một phần doanh thu từ các đơn hàng thành công của người bán để nạp vào tài khoản quảng bá hiển thị sản phẩm trên nền tảng.
Mức trích tiêu chuẩn được áp dụng khoảng 1% doanh thu đơn hàng thành công, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Người bán cũng có thể tự điều chỉnh tỷ lệ này lên tối đa 50% tùy nhu cầu quảng bá.
Khoản phí sẽ được khấu trừ trực tiếp trước khi doanh thu được chuyển về tài khoản của người bán hàng.
Theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, việc áp dụng cơ chế tự động trích doanh thu có thể tác động đáng kể tới chi phí kinh doanh của các nhà bán hàng, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh cá thể và người bán quy mô nhỏ trên nền tảng số.
Sau quá trình làm việc và rà soát, cơ quan quản lý đã yêu cầu Shopee xem xét lại cơ sở áp dụng cũng như đánh giá kỹ các tác động phát sinh đối với cộng đồng người bán.
Ngày 27/5/2026, Công ty TNHH Shopee đã gửi báo cáo tới Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, cho biết sẽ chủ động hoãn triển khai chương trình phí mới nói trên. Đồng thời, doanh nghiệp dự kiến gửi thông báo chính thức tới người bán trong ngày 28/5/2026.
Không chỉ riêng Shopee, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết sẽ tiếp tục tăng cường giám sát hoạt động xây dựng và điều chỉnh chính sách phí của các nền tảng thương mại điện tử trung gian bán lẻ, bao gồm TikTok Shop và các doanh nghiệp liên quan.
Các nền tảng được yêu cầu cung cấp đầy đủ thông tin về cơ sở xây dựng phí, cơ chế thu phí, cách thức áp dụng cũng như mức độ minh bạch và tác động đối với hoạt động kinh doanh của nhà bán hàng.
Theo cơ quan quản lý, việc theo dõi chặt chẽ các chính sách phí là cần thiết nhằm đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh, hạn chế nguy cơ lạm dụng vị thế nền tảng và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng cũng như cộng đồng kinh doanh online.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng đề nghị các nhà bán hàng, tổ chức và cá nhân tiếp tục cung cấp thông tin, phản ánh thực tế phát sinh trong quá trình hoạt động trên các sàn thương mại điện tử, đặc biệt là các vấn đề liên quan tới việc điều chỉnh phí và chính sách mới có khả năng ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.
Trong bối cảnh thương mại điện tử ngày càng phát triển mạnh, giới chuyên gia cho rằng việc xây dựng cơ chế quản lý minh bạch và cân bằng lợi ích giữa nền tảng, người bán và người tiêu dùng sẽ là yếu tố quan trọng để thị trường phát triển bền vững trong thời gian tới.
Nam Sơn (t/h)
