Tại Hội thỏa các đại biểu đã thống nhất quấy rối tình dục (QRTD) tại nơi làm việc sẽ gây ra những tổn thất về tinh thần, thể chất, mất cơ hội tăng lương và thu nhập cho bản thân nạn nhân nói riêng, làm giảm hiệu quả công việc, tác động xấu cho xã hội nói chung… Vì vậy, QRTD là hành vi phân biệt đối xử đáng lên án và không dung thứ.
Luật pháp Quốc tế như Tuyên ngôn nhân quyền, Công ước CEDAW, Công ước ILO111, Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững về phân biệt đối xử trong việc làm và nghhiệp đều nghiêm cấm các hành vi bạo lực giới, hành vi QRTD. Vấn đề QRTD nơi làm việc đã được các quốc gia khác trên thế giới quan tâm và đưa vào các bộ luật từ rất lâu.
Các hành vi được ILO định nghĩa là QRTD
Ở Đức, vấn đề chống bạo lực giới tuân thủ các Công ước quốc tế, luật pháp của EU và được đề cập cụ thể trong Hiến pháp, Luật lao động, Luật thai sản. Việc bị QRTD tại nơi làm việc và cơ chế xử lý được quy định rất chi tiết trong các điều luật số 12,13, 14,15,16 của đạo Luật chung về đối xử bình đẳng, thực hiện từ năm 2006.
Theo đó, người sử dụng lao động có nghĩa vụ đảm bảo môi trường làm việc an toàn, không có sự phân biệt đối xử, không có sự quấy rối tình dục và ngăn ngừa việc QRTD bằng các Văn phòng khiếu nại. Văn phòng này hoạt động độc lập, hỗ trợ cho nạn nhân bị QRTD.
Ở cấp độ Liên bang, Chính phủ Liên bang Đức thành lập Văn phòng chống phân biệt đối xử gắn liền với Bộ Gia đình, Người già, Phụ nữ và Thanh thiếu niên nhằm giáo dục, tăng cường nhận thức về QRTD cho mọi người dân.
Tại Mỹ, từ năm 1964 phụ nữ có quyền tố cáo người QRTD theo đạo Luật quyền công dân Liên bang, và đến năm 1998, nam giới cũng có quyền trên.
Ông Erwin Schweisshelm – Trưởng Viện FES tại Việt Nam tại HT
Gần đây, Việt Nam quan tâm hơn đến việc phòng chống QRTD, đặc biệt là sau phong trào #metoo diễn ra vào cuối năm 2017. Trong đó có phòng chống QRTD tại nơi công cộng và QRTD tại nơi làm việc. Chia sẻ về người LGBT bị phân biệt đối xử và QRTD ông Erwin Schweisshelm – Trưởng Viện FES tại Việt Nam cho rằng “người LGBT là nhóm yếu thế chịu nhiều bất công, lại càng phải chịu nhiều thiệt thòi khi bị QRTD. Do đó việc phòng chống bạo lực giới và chống QRTD tại nơi làm việc cần hiện hữu ở nhiều văn bản luật khác nhau, đảm bảo cho nhiều đối tượng trong xã hội cùng thụ hưởng luật”.
Bộ luật Lao động năm 2012 của Việt Nam nhấn mạnh việc nghiêm cấm mọi hành vi QRTD tại nơi làm việc. Song gần đây vẫn xảy ra nhiều vụ việc QRTD tại nơi làm việc gây dậy sóng dư luận. Do đó, Việt Nam cần định nghĩa cụ thể hành vi QRTD nơi công sở, truyền thông và giáo dục để mọi người hiểu và nói “không” với QRTD.
Bạn Hoàng Thùy Linh (ĐH Ngoại thương) đem đến hội thảo câu hỏi “làm thế nào để xây dựng cơ chế đối thoại giữa nạn nhân và người bị cáo buộc QRTD tại nơi làm việc”?
“Việt Nam nên tham khảo các điều luật quốc tế để xây dựng cơ chế phòng chống QRTD cụ thể bởi Việt Nam cũng bị ràng buộc về mặt pháp lý đối với các Công ước quốc tế mà Viêt Nam đã tham gia”, bà Julie Brockman đến từ Đại học Michigan State chia sẻ.
Viện FES là quỹ chính trị lâu đời nhất của Đức được thành lập vào năm 1925. Đây là một tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận, trung thành với các tư tưởng dân chủ xã hội. Tên của Viện được đặt theo tên của vị tổng thống đầu tiên của Đức được bầu một cách dân chủ - ông Friedrich Ebert. FES có trụ sở tại Việt Nam từ ngày 4/10/1990 và đã có hàng nghìn dự án hỗ trợ cho Việt Nam trong suốt 28 năm qua.
Nguyễn Tuệ - Vân Bình
