Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động, than đá – từng bị xem là “lỗi thời” – đang dần trở lại vai trò quan trọng, đưa các quốc gia có trữ lượng lớn như Việt Nam vào tâm điểm chú ý. Việt Nam hiện sở hữu khoảng 50 tỷ tấn tài nguyên than, thuộc nhóm đáng kể trong khu vực và nằm trong top 5 nước tiêu thụ than lớn nhất Đông Nam Á.
Trong đó, Quảng Ninh là “thủ phủ” than với trữ lượng khoảng 8,7 tỷ tấn, giữ vai trò chủ lực nhờ lợi thế khai thác và vận chuyển. Bên cạnh đó, bể than Sông Hồng có tiềm năng lớn nhưng còn nhiều thách thức khai thác. Dù chịu áp lực từ xu hướng năng lượng sạch, than đá vẫn là trụ cột trong sản xuất điện và công nghiệp nặng.
Diễn biến mới của thị trường năng lượng thế giới đang đảo chiều xu hướng chuyển dịch khỏi than. Căng thẳng leo thang tại Iran và khu vực Trung Đông khiến giá LNG giao ngay tăng vọt lên mức cao nhất trong ba năm, trong khi giá than chỉ tăng khoảng 13–14%, trở thành phương án thay thế ít tốn kém hơn.
Tại Nam Á, các quốc gia như Bangladesh và Pakistan đang đẩy mạnh điện than nhằm giảm phụ thuộc vào LNG đắt đỏ. Ở Đông Nam Á, Philippines và Thái Lan cũng điều chỉnh theo hướng tăng sử dụng than, còn khu vực Đông Bắc Á như Hàn Quốc, Nhật Bản duy trì hoặc mở rộng vận hành các nhà máy nhiệt điện than.
Giới phân tích nhận định, khi giá khí đốt tăng cao, than – với chi phí thấp và nguồn cung ổn định – trở thành giải pháp ngắn hạn dù phát thải lớn hơn. Xu hướng này không chỉ thúc đẩy “sự trở lại” của than, mà còn nâng cao giá trị chiến lược của các quốc gia có trữ lượng lớn như Việt Nam trong đảm bảo an ninh năng lượng và tận dụng cơ hội từ nhu cầu khu vực gia tăng.
Chi Chi (t/h)
