Theo Tham tán Công sứ Nông nghiệp Ralph Bean, dự án sẽ do Tổ chức Cứu trợ Thế giới Lutheran (Lutheran World Relief - LWR) dẫn dắt, với sự hỗ trợ của các đối tác Việt Nam và Sáng kiến Thế giới về Đậu nành trong Sức khỏe Con người (ASA/WISHH) thuộc Hiệp hội Đậu nành Hoa Kỳ. Tổng ngân sách dự kiến của dự án lên tới hơn 15,2 triệu USD.
Thuộc khuôn khổ Chương trình Lương thực vì Sự Tiến bộ của Hoa Kỳ, dự án được thiết kế nhằm cải thiện chuỗi giá trị cá rô phi tại Việt Nam, cũng như tăng cường thương mại thức ăn đậu nành và các sản phẩm cá rô phi. Trong thời gian 5 năm thực hiện, dự án hướng đến mục tiêu nâng sản lượng cá rô phi đạt khối lượng tích luỹ 1,21 triệu tấn, với tổng giá trị bán hàng ước đạt 1,25 tỷ USD.
Dự án tạo điều kiện thúc đẩy nhập khẩu các sản phẩm đậu nành chất lượng cao phục vụ thức ăn thủy sản, đồng thời mở rộng thương mại cá rô phi sang thị trường Hoa Kỳ, khu vực và thị trường nội địa Việt Nam.
Giám đốc Dự án Nick Richardson cho biết, chương trình đang bước sang giai đoạn giới thiệu chính thức với Chính phủ Việt Nam. Dự kiến, đậu nành sẽ được chuyển đổi thành nguồn vốn chính cho dự án, đồng thời tiến hành ký kết các thỏa thuận hợp tác với phía Việt Nam.
Từ tháng 3 - tháng 9/2026, dự án sẽ triển khai các nghiên cứu cơ bản, nguồn tài trợ và bắt đầu thực hiện các hoạt động quảng bá tài trợ, cải thiện chất lượng cá rô phi bố mẹ, hỗ trợ các trại giống. Từ tháng 10/2026, dự án dự kiến mở rộng hỗ trợ kỹ thuật, triển khai các chương trình đào tạo, nâng cao năng lực và hỗ trợ tài chính.
Ông Nick thông tin thêm: Chúng tôi mong muốn phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Việt Nam để khảo sát và xây dựng bộ chỉ số đánh giá trong vòng 1 năm. Nhằm đảm bảo tiến độ trong bối cảnh các thủ tục đăng ký cần tối thiểu 6 tháng theo quy định, phía Hoa Kỳ đề xuất triển khai sớm một số hoạt động trong phạm vi cho phép. Tuy nhiên, việc vừa thực hiện vừa hoàn thiện thủ tục cũng tạo ra một số rào cản nhất định.
Về phạm vi hưởng lợi, dự án dự kiến sẽ mang lại lợi ích cho 24.224 người, bao gồm các hộ nuôi, trang trại, nhà máy chế biến trong 5 năm tới; các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường; cùng các hiệp hội ngành hàng liên quan. Địa bàn triển khai dự án được đề xuất tại Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Mê Kông.
Thứ trưởng Phùng Đức Tiến khẳng định dự án này là bước đi "đúng và trúng", tạo nguồn lực quan trọng để thực hiện kế hoạch phát triển cá rô phi đến năm 2030. Bên cạnh các vùng trọng điểm, Thứ trưởng gợi mở hướng phát triển các giống cá rô phi vằn và rô phi đỏ tại khu vực miền Trung và miền Nam để tận dụng tối đa lợi thế địa lý.
“Cá rô phi có ưu điểm sinh trưởng nhanh, chất lượng thịt tốt. Trong khi đó, Việt Nam sở hữu đội ngũ chuyên gia giỏi và nhiều doanh nghiệp đang chuyển hướng mạnh mẽ sang đối tượng này. Tôi tin tưởng rằng, với tiềm năng hiện có, giá trị kim ngạch sẽ không dừng lại ở con số 1,2 tỷ USD”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Về thủ tục hành chính, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cam kết sẽ tạo điều kiện tháo gỡ các vướng mắc, phấn đấu hoàn tất mọi thủ tục pháp lý trước tháng 5/2026. Thứ trưởng giao Cục Thủy sản và Kiểm ngư làm đầu mối chủ trì, phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản I và Vụ Hợp tác Quốc tế để hỗ trợ tối đa cho phía Hoa Kỳ.
PV
