Địa phương trở thành mắt xích tăng trưởng mới
Tại Diễn đàn hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản tổ chức ở Huế, các địa phương và doanh nghiệp hai nước tìm kiếm cơ hội hợp tác dựa trên thế mạnh bổ trợ, hướng tới những chương trình có khả năng triển khai thực tế.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam và Nhật Bản cùng hướng tới mô hình tăng trưởng chất lượng cao, tự chủ chiến lược, dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong tổng thể quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, hợp tác địa phương giữ vai trò quan trọng bởi đây là cấp gần nhất với doanh nghiệp, người dân và các nhu cầu phát triển cụ thể.
Sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã nâng cao năng lực sản xuất, thương mại và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, giai đoạn phát triển mới đòi hỏi Việt Nam không chỉ thu hút thêm vốn đầu tư mà còn phải nâng cao chất lượng dòng vốn, khả năng tiếp nhận công nghệ, chất lượng nhân lực và mức độ liên kết với doanh nghiệp trong nước.
Đây là dư địa để Nhật Bản phát huy thế mạnh về công nghệ, quản trị, công nghiệp hỗ trợ, đào tạo nhân lực và phát triển đô thị bền vững. Việt Nam được kỳ vọng không chỉ là địa điểm sản xuất hay thị trường tiêu thụ, mà từng bước trở thành trung tâm sản xuất, đổi mới sáng tạo và kết nối chuỗi cung ứng trong khu vực.
Từ phía Nhật Bản, quan điểm “sức sống của địa phương chính là sức sống của quốc gia” cho thấy vai trò ngày càng lớn của chính quyền địa phương trong thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế. Với gần 120 thỏa thuận hợp tác giữa các địa phương hai nước, nền tảng quan hệ đã được hình thành. Thách thức hiện nay là chuyển những cam kết này thành dự án và kết quả cụ thể.
Từ tương đồng đến các dự án thiết thực
Một hướng hợp tác được chú trọng là phát huy điểm tương đồng giữa các địa phương, đồng thời kết hợp với nhu cầu phát triển và năng lực bổ trợ của mỗi bên.
Huế là trường hợp giàu tiềm năng khi sở hữu hệ thống di sản phong phú, thế mạnh về du lịch, y tế chuyên sâu, giáo dục - đào tạo và định hướng phát triển xanh, sinh thái, thông minh. Thành phố mong muốn mở rộng hợp tác với Nhật Bản trong bảo tồn di sản gắn với du lịch, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đô thị thông minh, đào tạo nhân lực và phát triển công nghiệp.
Hợp tác giữa Huế và tỉnh Nara cũng cho thấy những điểm tương đồng về lịch sử, văn hóa có thể mở rộng sang các lĩnh vực kinh tế. Từ giao lưu lễ hội và bảo tồn di sản, hai địa phương đang hướng tới hợp tác về đầu tư, phát triển nguồn nhân lực và tiếp nhận lao động Việt Nam.
Bên cạnh đó, các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, trung tâm R&D, nông nghiệp thông minh, xử lý rác thải và nước thải, năng lượng tái tạo, phòng chống thiên tai cũng mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới.
Nền tảng thương mại song phương tiếp tục tạo động lực cho tiến trình này. Năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Nhật Bản đạt hơn 51,43 tỷ USD. Trong 6 tháng đầu năm 2026, thương mại hai chiều vượt 28,3 tỷ USD, cho thấy dư địa hợp tác vẫn còn rộng mở.
Tuy nhiên, để chuyển quy mô thương mại thành giá trị tăng trưởng dài hạn, hai bên cần tiến từ mua bán hàng hóa sang cùng phát triển sản phẩm, nâng cấp chuỗi cung ứng, đào tạo nhân lực và triển khai các dự án xanh, số hóa.
Khi đó, địa phương không chỉ là nơi xúc tiến đầu tư mà còn trở thành không gian thử nghiệm những mô hình phát triển mới, được đo bằng số dự án đi vào hoạt động, chất lượng việc làm và năng lực mới được hình thành.
Nam Sơn (t/h)
