(TH&CL) Để tìm hiểu và làm rõ những sai phạm về bản báo cáo khảo sát khu xử lý rác thải do Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Lương Tài lập ra, chúng tôi đã nhiều lần đến đặt lịch liên hệ làm việc, nhưng lãnh đạo huyện cố tình né tránh? Phải chăng, họ đang trốn tránh trách nhiệm trước người dân thôn Cổ Lãm, xã Bình Định (Lương Tài, Bắc Ninh)?

Trước nguy cơ phải đối diện với ô nhiễm môi trường, bệnh tật hoành hành và ruộng đất bỏ hoang, hàng trăm người dân thôn Cổ Lãm đã làm đơn kêu cứu tới các ngành chức năng của tỉnh về việc huyện Lương Tài cho xây dựng nhà máy xử lý rác thải ngay gần khu dân cư. Lợi ích chưa thấy đâu, nhưng người dân phải chịu vấn nạn ô nhiễm môi trường nghiêm trọng khiến người dân ở đây lo lắng. Đặc biệt, các bước trình tự để lập dự án khu xử lý rác thải tại thôn Cổ Lãm cũng không được người dân đồng thuận.

Nguyên nhân là do người dân không được bàn bạc cụ thể, trong khi dự án này ảnh hưởng trực tiếp tới quyền lợi của người dân. Đơn cử, trong một ngày khi lãnh đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Lương Tài vừa họp để xin ý kiến khảo sát xây dựng nhà máy xử lý rác thải, thì cũng ngay trong ngày hôm đó đã có bản kết quả khảo sát. Người dân tự hỏi, không biết Phòng Tài nguyên và Môi trường lập kết quả khảo sát từ bao giờ, liệu kết quả này có được lập trước khi tiến hành xin khảo sát hay không?

Điều 20 của Luật Đất đai năm 2003 quy định về việc lập quy hoạch sử dụng đất chỉ giới, hạn thời gian tối đa để lấy ý kiến của các bên nêu rõ: “Trong thời hạn không quá 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ, các cơ quan có trách nhiệm gửi ý kiến góp ý bằng văn bản…”.

Luật quy định rõ ràng, nhưng không hiểu sao khi người dân thôn Cổ Lãm gửi đơn phản ánh lên các cấp chính quyền huyện Lương Tài thì không cơ quan nào chú ý lắng nghe ý kiến của người dân? Người dân trực tiếp lên làm việc với lãnh đạo xã Bình Định, lần nào Chủ tịch UBND xã Bình Định cũng khước từ khiến người dân bức xúc. Theo Điều 30, Thông tư số 07/2011/TT-TTCP ngày 28/7/2011 của Thanh tra Chính phủ “Thủ trưởng cơ quan hành chính nhà nước có trách nhiệm trực tiếp tiếp công dân theo định kỳ quy định tại Điều 74 và Điều 76 của Luật Khiếu nại, tố cáo. Trường hợp cần thiết vì lý do khách quan thì giao cho cấp phó tiếp và thông báo công khai cho công dân biết người được thay mặt tiếp công dân. Khi tiếp công dân, thủ trưởng cơ quan hành chính nhà nước phải có ý kiến trả lời về việc giải quyết vụ việc khiếu nại, tố cáo của công dân. Nếu chưa trả lời ngay được thì phải thông báo rõ thời gian giải quyết và thời gian trả lời công dân. Trong trường hợp công dân có khiếu nại, tố cáo gay gắt, phức tạp thì thủ trưởng cơ quan hành chính nhà nước bắt buộc phải tiếp công dân”.

Một điều khó hiểu nữa là trong cùng một ngày (27/12/2013), Sở Xây dựng Bắc Ninh ra một quyết định liên quan tới khu xử lý rác thải. Trong khi đó, Ban Quản lý dự án đã có Tờ trình trình UBND huyện xem xét thành lập hội đồng giải phóng mặt bằng (GPMB) và được UBND huyện chấp thuận ngay, đồng thời ra quyết định thành lập hội đồng GPMB cùng ngày trình hồ sơ? Còn một sai phạm nữa mà Sở Xây dựng và UBND huyện Lương Tài mắc phải đó là ngày 27/12/2013, sở này gửi công văn lên UBND tỉnh Bắc Ninh xin khảo sát xứ đồng 6 mẫu thuộc thôn Cổ Lãm, xã Bình Định làm khu xây dựng nhà máy xử lý rác thải của huyện Lương Tài.

Tuy nhiên, đến ngày 31/12/2013, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh mới ký quyết định đồng ý cho khảo sát tại khu vực này. Rõ ràng, khi chưa có quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt dự án, nhưng UBND huyện Lương Tài  đã cho thành lập ban GPMB và quyết định thu hồi đất của người dân để làm dự án? Phải chăng, UBND huyện Lương Tài đang cố tình “lộng quyền” khi mà chưa được cấp trên phê duyệt?

Trước sai phạm này, chúng tôi có trao đổi với Luật sư Trương Anh Tú (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội). Luật sư Tú cho biết: “Theo quy định tại Khoản 3, Điều 29, Nghị định 69/2009/NĐ-CP thì: Cho phép khảo sát lập dự án đầu tư: a) Chủ tịch UBND cấp tỉnh cho phép chủ đầu tư tiến hành khảo sát, đo đạc lập bản đồ khu vực dự án ngay sau khi được chấp thuận chủ trương đầu tư; b) Chủ tịch UBND cấp huyện có trách nhiệm thành lập hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và phương án đào tạo, chuyển đổi nghề nghiệp. Như vậy, chỉ sau khi được cơ quan có thẩm quyền cho phép thì chủ đầu tư và cơ quan cấp dưới mới được tiến hành khảo sát, đo đạc, lập bản đồ, đồng thời thành lập hội đồng bồi thường GPMB. Trong trường hợp này, UBND tỉnh là cơ quan có thẩm quyền phê duyệt dự án. Khi dự án chưa có quyết định chấp thuận của chủ tịch UBND tỉnh mà các cơ quan cấp dưới đã tiến hành khảo sát, lập ban GPMB và quyết định thu hồi đất là vi phạm về trình tự thủ tục thực hiện dự án”.

Qua đây, theo chúng tôi, UBND tỉnh Bắc Ninh cần xử lý dứt điểm những sai phạm trên để người dân thôn Cổ Lãm, xã Bình Định không còn lo lắng trước nguy cơ ô nhiễm môi trường, gây ảnh hưởng tới cuộc sống.

Cao Huyền – Ngọc Linh