Trong bối cảnh mạng xã hội liên tục xuất hiện những xu hướng mua sắm mới, người trẻ có nhiều cơ hội tiếp cận sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, sự thuận tiện của việc mua sắm trực tuyến cũng khiến không ít người dễ chi tiêu theo cảm xúc, đặc biệt khi bị thu hút bởi những nội dung có tính truyền cảm hứng hoặc xu hướng.
Từ quá trình hoạt động trên mạng xã hội và tiếp xúc với nhiều nhóm sản phẩm, dịch vụ dưới góc nhìn của một KOC, Trương Thị The cho rằng một thói quen tài chính lành mạnh không nhất thiết bắt đầu bằng việc kiếm thật nhiều tiền. Quan trọng hơn là hiểu mình đang có bao nhiêu, cần gì và nên sử dụng nguồn lực đó như thế nào.
Hiểu nhu cầu trước khi quyết định chi tiêu
heo Trương Thị The, một trong những nguyên tắc đơn giản mà người trẻ có thể áp dụng trong quản lý tài chính cá nhân là phân biệt rõ giữa “muốn” và “cần”. Việc xác định đúng nhu cầu không chỉ giúp kiểm soát chi tiêu mà còn góp phần hình thành thói quen sử dụng thu nhập hợp lý.
Trong bối cảnh mạng xã hội ngày càng trở thành kênh tham khảo phổ biến trước các quyết định mua sắm, người tiêu dùng có thể dễ bị tác động bởi những nội dung quảng bá, đánh giá hoặc xu hướng đang được quan tâm. Từ góc nhìn của một KOC, Trương Thị The cho rằng các nội dung review nên được xem là nguồn thông tin tham khảo, giúp người tiêu dùng có thêm cơ sở đánh giá sản phẩm, thay vì trở thành yếu tố quyết định việc mua hàng.
Theo đó, trước mỗi khoản chi, người tiêu dùng nên cân nhắc một số vấn đề cơ bản: Sản phẩm có thực sự cần thiết hay không? Khoản chi có phù hợp với khả năng tài chính hiện tại? Việc chưa mua ngay có ảnh hưởng đến nhu cầu thiết yếu hay kế hoạch tài chính hay không?
Theo Trương Thị The, việc hình thành thói quen dừng lại và cân nhắc trước khi thanh toán có thể giúp hạn chế những quyết định mua sắm theo cảm xúc. Từ những khoản chi nhỏ được kiểm soát tốt, mỗi người có thể từng bước xây dựng kỷ luật tài chính và chủ động hơn trong việc quản lý nguồn thu nhập.
Đừng để thu nhập tăng đồng nghĩa với chi tiêu tăng
Một nguyên tắc khác được nhắc đến là xây dựng giới hạn chi tiêu dựa trên thu nhập thực tế. Khi thu nhập thay đổi, nhu cầu cũng có xu hướng mở rộng theo. Nếu không có kế hoạch, việc kiếm được nhiều hơn chưa chắc đồng nghĩa với việc tích lũy được nhiều hơn.
Người trẻ có thể bắt đầu bằng cách theo dõi các khoản chi cố định như tiền nhà, ăn uống, đi lại, sau đó xác định một khoản dành cho tiết kiệm hoặc dự phòng trước khi phân bổ cho những nhu cầu khác.
Điều quan trọng không nằm ở việc áp dụng một công thức giống nhau cho tất cả mọi người. Mỗi người có mức thu nhập, hoàn cảnh gia đình và mục tiêu khác nhau. Một kế hoạch tốt là kế hoạch có thể duy trì lâu dài, thay vì quá chặt chẽ rồi nhanh chóng bỏ cuộc.
Tiết kiệm cho những điều chưa xảy ra
Theo góc nhìn của The Trương, người trẻ cũng nên hình thành thói quen chuẩn bị cho những tình huống ngoài dự kiến. Một khoản dự phòng có thể giúp giảm áp lực khi phát sinh chi phí bất ngờ và hạn chế việc phải vay mượn hoặc sử dụng các khoản tiền dành cho mục tiêu khác.
Từ câu chuyện này, bài học đáng chú ý không phải là người trẻ cần tiết kiệm bao nhiêu tiền, mà là cần tạo cho mình một hệ thống đủ đơn giản để duy trì. Có thể bắt đầu bằng việc ghi lại chi tiêu, đặt giới hạn cho mua sắm không thiết yếu, duy trì một khoản tiết kiệm đều đặn và thường xuyên nhìn lại kế hoạch tài chính.
Ở góc độ KOC, The Trương cũng có một vị trí đặc biệt khi nội dung trên mạng xã hội có thể tác động đến cách người xem nhìn nhận sản phẩm và nhu cầu tiêu dùng. Vì vậy, thay vì khuyến khích mua sắm theo xu hướng, việc cung cấp thêm thông tin để người xem tự cân nhắc cũng là một cách tiếp cận có trách nhiệm hơn.
Trong một môi trường mà người trẻ liên tục được tiếp xúc với những lời mời gọi mua sắm, xây dựng tài chính lành mạnh có thể bắt đầu từ một kỹ năng rất cơ bản: biết dừng lại trước khi chi tiền và hiểu rõ lý do mình đang chi. Đó cũng là nguyên tắc mà mỗi người có thể áp dụng, bất kể thu nhập hiện tại ở mức nào.
PV
