Nhiều chương trình đưa lao động đi nước ngoài hiện có chi phí thấp hơn trước, thậm chí người lao động gần như không cần vốn ban đầu nhờ chính sách vay ưu đãi và hỗ trợ.
Nhiều chương trình đưa lao động đi nước ngoài hiện có chi phí thấp hơn trước, thậm chí người lao động gần như không cần vốn ban đầu nhờ chính sách vay ưu đãi và hỗ trợ.

Cơ hội vay vốn toàn bộ chi phí trước xuất cảnh

Trình bày tại hội nghị, ông Vũ Trường Giang, Phó cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước trực thuộc Bộ Nội vụ, cho biết hoạt động đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài đang chứng kiến nhiều bước chuyển mình tích cực. Sự thay đổi này không chỉ nằm ở quy mô mở rộng thị trường mà còn thể hiện rõ qua các cơ chế hỗ trợ tối đa dành cho người lao động. Trong năm 2025, Việt Nam đã đưa thành công 144.345 lao động ra nước ngoài làm việc, vượt xa mục tiêu và đạt 111 phần trăm kế hoạch năm. Tính đến nay, gần 900.000 lao động Việt Nam đang làm việc tại 57 quốc gia và vùng lãnh thổ với sự tập trung chủ yếu ở Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc cùng một số nước châu Âu.

Điểm sáng đáng chú ý nhất là các chính sách hỗ trợ tài chính mới được triển khai nhằm giảm bớt gánh nặng chi phí ban đầu. Dựa trên Nghị định 338/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ đầu năm 2026, người lao động có cơ hội vay tới 100 phần trăm tổng chi phí trước xuất cảnh thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội. Khoản vay ưu đãi này bao trọn các khoản chi phí dịch vụ, đào tạo, vé máy bay và những thủ tục cần thiết khác. Người lao động hoàn toàn có thể vừa đi làm vừa trích một phần thu nhập để trả dần trong suốt thời gian thực hiện hợp đồng ở nước ngoài.

Riêng với nhóm lao động thuộc hộ nghèo, cận nghèo và người dân tộc thiểu số, mức lãi suất áp dụng sẽ được tính tương đương với mức lãi suất cho vay hộ nghèo. Thêm vào đó, ngân sách địa phương cũng sẽ hỗ trợ trực tiếp một số khoản chi phí hành chính như làm hộ chiếu, xin lý lịch tư pháp, xin visa và khám sức khỏe. Đây được xem là một bước tiến vượt bậc so với giai đoạn trước khi người lao động không còn phải chạy vạy vay nóng hay phụ thuộc vào các nguồn tín dụng đen để có chi phí xuất cảnh. Bên cạnh đó, các chương trình hợp tác trực tiếp từ cơ quan nhà nước như chương trình EPS tại Hàn Quốc hay chương trình lao động thời vụ từ 3 đến 8 tháng đang góp phần mang lại cơ hội nâng cao thu nhập với mức chi phí vô cùng hợp lý.

Thị trường mở rộng cùng mức thu nhập hấp dẫn

Nhu cầu tiếp nhận lao động Việt Nam tại các quốc gia phát triển vẫn đang duy trì ở mức rất cao do tác động của tình trạng già hóa dân số và thiếu hụt nhân lực trên toàn cầu. Nhìn vào bức tranh tổng thể, Nhật Bản vẫn tiếp tục là điểm đến lớn nhất với khoảng 470.000 lao động Việt Nam đang làm việc cùng mức thu nhập trung bình 1.200 USD mỗi tháng. Bắt đầu từ năm 2027, quốc gia này sẽ triển khai chương trình lao động phát triển kỹ năng để thay thế hoàn toàn mô hình thực tập sinh hiện tại. Tại thị trường Đài Loan, khoảng 300.000 lao động Việt Nam đang đóng góp tích cực trong các lĩnh vực sản xuất, xây dựng, nông nghiệp và chăm sóc người bệnh với mức thu nhập bình quân khoảng 1.200 USD chưa bao gồm tiền làm thêm.

Xu hướng xuất khẩu lao động cũng đang dịch chuyển mạnh mẽ sang các thị trường châu Âu và khu vực Trung Đông. Nước Đức hiện đang có nhu cầu tuyển dụng lớn đối với các ngành điều dưỡng, cơ khí và kỹ thuật cao, mang lại mức thu nhập dao động từ 2.700 đến 3.500 EUR mỗi tháng. Các nước như Rumani, Hungary và Hy Lạp cũng đang gia tăng tiếp nhận lao động phổ thông Việt Nam trong ngành xây dựng và dịch vụ. Tại Trung Đông, UAE nổi lên như một điểm đến giàu tiềm năng khi chính phủ nước này mong muốn tiếp nhận từ 50.000 đến 100.000 lao động Việt Nam với mức lương từ 700 đến 1.500 USD mỗi tháng và đặc biệt là không áp dụng thuế thu nhập cá nhân.

Tuy nhiên, ông Giang cũng thẳng thắn nhìn nhận chất lượng nguồn lao động vẫn là một thách thức không nhỏ. Tỷ lệ lao động Việt Nam có bằng cấp và chứng chỉ hiện mới chỉ đạt 29,2 phần trăm. Các thị trường lớn đều đang ngày càng khắt khe hơn về tiêu chuẩn kỹ năng nghề và năng lực ngoại ngữ, buộc Việt Nam phải thay đổi chiến lược từ việc đưa lao động phổ thông đi bằng mọi giá sang tập trung bồi dưỡng lao động có kỹ năng cao.

Tăng cường bảo vệ quyền lợi và đẩy lùi vấn nạn môi giới phi pháp

Để bảo vệ an toàn tối đa cho người lao động, bà Nguyễn Thị Hoàng Lan, Phó giám đốc Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước, cho biết đơn vị đang liên tục mở rộng các chính sách hỗ trợ thiết thực. Quỹ hiện không chỉ chi trả cho các trường hợp tai nạn, ốm đau hay phải về nước trước hạn mà còn tham gia sâu vào việc hỗ trợ pháp lý và giải quyết tranh chấp. Người lao động khi gặp rắc rối với chủ sử dụng có thể được hỗ trợ chi phí thuê luật sư, tư vấn pháp lý và án phí lên tới 50 triệu đồng mỗi vụ việc. Trong trường hợp vụ án liên quan đến nhiều người, mức hỗ trợ có thể nâng lên đến 100 triệu đồng. Quỹ cũng đài thọ chi phí thuê chỗ ở tạm thời trong lúc chờ giải quyết tranh chấp và duy trì mức hỗ trợ 40 triệu đồng đối với thân nhân của những lao động không may tử vong hoặc mất tích.

Song song với các biện pháp bảo vệ pháp lý, công tác chuyển đổi số đang được đẩy mạnh để loại bỏ sự phụ thuộc vào các đường dây môi giới phi pháp. Thông qua nền tảng số DOLAB-JICA, hàng chục ngàn người lao động đã có thể tiếp cận trực tiếp thông tin tuyển dụng minh bạch từ các doanh nghiệp chính quy.

Ông Đặng Huy Hồng, Giám đốc Trung tâm Lao động ngoài nước, đặc biệt lưu ý người lao động cần chủ động tìm hiểu qua các kênh thông tin chính thống. Người dân tuyệt đối không nên tin vào những lời quảng cáo việc nhẹ lương cao hay nộp tiền cho các tổ chức môi giới không có giấy phép để tránh rơi vào bẫy lừa đảo. Đi làm việc ở nước ngoài hiện nay không đơn thuần là quá trình tìm kiếm việc làm mà đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc về kỹ năng tay nghề, hiểu biết pháp luật và một kế hoạch phát triển sự nghiệp lâu dài bền vững.

Tâm An