Chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tăng hơn 11%
Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa tổ chức hội nghị trực tuyến toàn quốc đánh giá kết quả thực hiện chính sách bảo hiểm y tế 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ, giải pháp kiểm soát chi phí 6 tháng cuối năm 2026.
Phát biểu khai mạc hội nghị, Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Lê Hùng Sơn cho biết, trong 6 tháng đầu năm, toàn hệ thống đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả chính sách bảo hiểm y tế, góp phần bảo đảm quyền lợi cho người tham gia. Tuy nhiên, bước sang nửa cuối năm, áp lực kiểm soát chi phí khám chữa bệnh ngày càng lớn khi nhiều chỉ số chi tiêu tiếp tục gia tăng.
Theo báo cáo của Ban Thực hiện chính sách bảo hiểm y tế và Trung tâm Kiểm soát thanh toán bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử, đến hết tháng 6/2026, cả nước có 3.672 cơ sở y tế tổ chức khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, gồm 2.354 cơ sở công lập và 1.318 cơ sở tư nhân, tăng 26 cơ sở so với năm 2025.
Hệ thống khám chữa bệnh được phân cấp tương đối hợp lý với 94 cơ sở chuyên sâu, 1.498 cơ sở cấp cơ bản và 2.080 cơ sở ban đầu, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.
Trong 6 tháng đầu năm, tổng số lượt khám chữa bệnh bảo hiểm y tế đạt khoảng 94,4 triệu lượt, tương đương cùng kỳ năm trước. Trong đó, tỷ lệ điều trị nội trú chiếm 10,3%, tăng nhẹ so với năm 2025. Tổng chi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế đạt 84.765,8 tỷ đồng, tăng 11,1% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 54,42% dự toán chi cả năm.
Đáng chú ý, chi phí bình quân mỗi lượt khám chữa bệnh tiếp tục tăng khoảng 11,7% so với cùng kỳ năm trước. Một số địa phương ghi nhận tốc độ gia tăng chi phí cao như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Vĩnh Long, Cà Mau và Sơn La.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI để kiểm soát quỹ
Trong bối cảnh nhiều quy định mới về bảo hiểm y tế có hiệu lực từ năm 2026, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã chủ động hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho các địa phương trong quá trình triển khai thực hiện.
Công tác ký kết hợp đồng khám chữa bệnh bảo hiểm y tế được thực hiện chặt chẽ, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật. Hoạt động giám định từng bước được nâng cao chất lượng, trong khi việc thanh toán chi phí khám chữa bệnh được thực hiện kịp thời, góp phần bảo vệ quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế.
Một trong những điểm nhấn nổi bật là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, giám định bảo hiểm y tế. Các hệ thống cảnh báo sớm đã hỗ trợ phát hiện những bất thường trong chi phí khám chữa bệnh, góp phần ngăn chặn tình trạng lạm dụng, trục lợi Quỹ Bảo hiểm y tế.
Nhờ các giải pháp này, số địa phương có tốc độ sử dụng dự toán cao hơn mức bình quân cả nước đã giảm đáng kể, từ 28 tỉnh, thành phố xuống còn 13 địa phương.
Bên cạnh đó, Bảo hiểm xã hội Việt Nam tiếp tục tham gia tích cực vào quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm y tế nhằm bảo đảm tính khả thi, phù hợp thực tiễn và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân tiếp cận, thụ hưởng chính sách.
Tuy nhiên, hội nghị cũng chỉ ra nhiều tồn tại cần sớm khắc phục. Tại một số địa phương, tỷ lệ sử dụng dự toán đã vượt 50% chỉ tiêu cả năm. Công tác giám định vẫn còn tình trạng tồn đọng hồ sơ đề nghị thanh toán chưa đúng quy định; việc cảnh báo chi phí ở một số nơi chưa thường xuyên, chưa đi vào chiều sâu.
Một số cơ sở khám chữa bệnh chưa tuân thủ đầy đủ quy định trong sử dụng dịch vụ kỹ thuật và trang thiết bị y tế. Việc phân tích nguyên nhân gia tăng chi phí còn hạn chế, chưa xác định rõ trách nhiệm và giải pháp khắc phục.
Ngoài ra, quá trình xử lý chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế vượt dự toán, vượt tổng mức thanh toán theo Nghị quyết số 113/NQ-CP của Chính phủ vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt đối với các cơ sở y tế đã giải thể hoặc ngừng hoạt động.
Siết chặt kiểm tra, thực hiện phương châm “6 rõ”
Tại hội nghị, các đại biểu đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện chính sách bảo hiểm y tế. Trong đó, trọng tâm là tăng cường công tác giám định, kiểm tra và kiểm soát chi phí khám chữa bệnh; hướng dẫn các cơ sở y tế xây dựng quy trình điều trị phù hợp, sử dụng hợp lý thuốc và vật tư y tế, hạn chế lãng phí.
Các ý kiến cũng nhấn mạnh yêu cầu thực hiện nghiêm chỉ đạo của Bộ Tài chính và Bộ Y tế trong phòng, chống lạm dụng, trục lợi Quỹ Bảo hiểm y tế; đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ giám định viên theo hướng chuyên nghiệp, khách quan và minh bạch.
Theo Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Nguyễn Đức Hòa, kiểm soát hiệu quả chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế không chỉ giúp sử dụng hợp lý quỹ mà còn bảo đảm nguồn lực tài chính để nâng cao quyền lợi cho người tham gia, nhất là các bệnh nhân nặng, có chi phí điều trị cao và những người có hoàn cảnh khó khăn.
Ông nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu là bảo đảm quyền lợi đúng, đủ và tốt nhất cho người tham gia bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật.
Kết luận hội nghị, Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Lê Hùng Sơn yêu cầu toàn hệ thống tiếp tục tăng cường kiểm soát chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế trong những tháng cuối năm.
Theo đó, các đơn vị phải rà soát toàn diện các loại hình khám chữa bệnh; chấn chỉnh các tồn tại như hợp đồng khám chữa bệnh chưa đúng mẫu; nâng cao chất lượng kiểm tra, giám định, bảo đảm các quyết định kiểm tra có căn cứ pháp lý rõ ràng. Biên bản kiểm tra phải mô tả cụ thể hành vi vi phạm, xác định rõ điều, khoản liên quan, tránh tình trạng chung chung, thiếu cơ sở pháp lý.
Đối với các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đặc biệt liên quan đến hoạt động khám sức khỏe định kỳ, bảo hiểm xã hội các địa phương cần chủ động phối hợp với Sở Y tế để kịp thời tháo gỡ; những vấn đề vượt thẩm quyền phải báo cáo UBND tỉnh xem xét, giải quyết.
Lãnh đạo Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng yêu cầu các địa phương nâng cao chất lượng tham mưu, làm rõ trách nhiệm của từng cấp, nhất là vai trò của UBND tỉnh và Sở Y tế; thực hiện nghiêm chế độ báo cáo, đánh giá công việc theo hướng thực chất, gắn với kết quả đầu ra.
Toàn hệ thống tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, thực hiện phương châm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ thời gian và rõ kết quả. Mỗi nhiệm vụ phải gắn với sản phẩm cụ thể, có giải pháp khả thi nhằm bảo đảm hiệu quả thực chất trong quản lý và sử dụng Quỹ Bảo hiểm y tế.
Thiên Trường
