Khơi thông nguồn lực, tăng nguồn cungBĐS, góp phần phát triển kinh tế - xã hội
Theo ông Lê Văn Tuấn – Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Đà Nẵng: Diễn đàn là dịp quan trọng để cơ quan quản lý Nhà nước, các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp cùng nhìn nhận toàn diện về tình hình thị trường, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển ổn định, minh bạch và bền vững. Năm 2025, tốc độ tăng trưởng GRDP của TP. Đà Nẵng đạt 9,18%, mức cao nhất trong giai đoạn 2021-2025.
Trong đó, hoạt động kinh doanh BĐS tăng 21,18%, là mức tăng cao nhất trong nhóm ngành dịch vụ. Số lượng giao dịch BĐS đạt hơn 20.000 căn, tăng khoảng 30% so với năm 2024. Đặc biệt, thời gian qua, Thành phố đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và thúc đẩy thị trường BĐS.
Trọng tâm là tháo gỡ khó khăn, vướng mắc các dự án BĐS theo Kết luận số 77-KL/TW ngày 2/5/2024 của Bộ Chính trị, hoàn thiện thủ tục pháp lý để khởi công xây dựng nhiều dự án mới với tổng giá trị đầu tư đạt khoảng 93.153 tỷ đồng, tăng gần 30% so với năm 2024. Đồng thời, Đà Nẵng đã tập trung triển khai phát triển nhà ở xã hội, góp phần thực hiện tốt công tác an sinh xã hội và góp phần cân bằng thị trường BĐS.
Theo ông Lê Văn Tuấn - Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Đà Nẵng, trong giai đoạn tới, thị trường BĐS Đà Nẵng đứng trước nhiều cơ hội quan trọng, đặc biệt từ các cơ chế, chính sách đặc thù do Quốc hội ban hành, cho phép thành phố chủ động hơn trong quản lý quy hoạch, đất đai và tài chính - ngân sách. Tuy nhiên, cũng đặt ra những yêu cầu mới như phát triển theo hướng bền vững, cân đối cung - cầu giữa các phân khúc; hạn chế đầu cơ, chạy theo lợi nhuận ngắn hạn; nâng cao năng lực pháp lý, tài chính và quản trị của các chủ đầu tư; đồng thời đẩy mạnh xây dựng hệ thống thông tin, dữ liệu về nhà ở và thị trường BĐS để nâng cao tính minh bạch và khả năng dự báo.
Ông Lê Văn Tuấn cho rằng, để thị trường BĐS Đà Nẵng thực sự bước vào giai đoạn phát triển mới, TP. Đà Nẵng tập trung triển khai một số nhiệm vụ. Cụ thể, địa phương cần tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc các dự án BĐS, góp phần khơi thông nguồn lực, tăng nguồn cung bất động sản, góp phần phát triển kinh tế xã hội của thành phố. Tiếp tục đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội theo chỉ tiêu được Chính phủ giao theo Nghị quyết số 7, phấn đấu hoàn thành khoảng 29.000 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2025-2030. Cùng với đó, tiếp tục triển khai rà soát, điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở TP. Đà Nẵng (sau hợp nhất) giai đoạn 2021-2030, đồng bộ với việc điều chỉnh Quy hoạch thành phố, Quy hoạch chung thành phố sau hợp nhất...
Định hướng phát triển không gian đô thị Đà Nẵng mới
Phát biểu tham luận tại Diễn đàn, Nhà báo Nguyễn Cửu Loan - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị TP. Đà Nẵng cho biết: “Sau quá trình mở rộng địa giới hành chính năm 2025, TP. Đà Nẵng đã chuyển mình từ một đô thị đơn trung tâm ven biển trở thành một đơn vị hành chính - kinh tế - xã hội đa tầng, đa dạng địa hình bao gồm biển, đồng bằng, trung du và miền núi. Sự chuyển đổi này tạo ra yêu cầu cấp thiết phải xây dựng lại tầm nhìn phát triển không gian đô thị, với mục tiêu không chỉ giải quyết bài toán tăng trưởng kinh tế, mà còn đảm bảo hài hòa môi trường, cân bằng xã hội và phát triển bền vững trong dài hạn.
Từ góc nhìn quy hoạch, sự chuyển hướng từ mô hình “đô thị đơn cực” sang “đô thị đa trung tâm” đã được chứng minh là có hiệu quả tại nhiều quốc gia như: Hà Lan (Amsterdam Metropolitan Region), Nhật Bản (Vùng Đại Tokyo) và Hàn Quốc (vùng thủ đô Seoul). Trong các trường hợp này, việc tổ chức không gian đô thị theo mô hình đa cực giúp giảm tải áp lực cho khu vực trung tâm, đồng thời phát triển đồng đều hơn các vùng ngoại vi. Đối với Đà Nẵng, một đô thị vừa trải dài theo hướng biển - đồng bằng - miền núi, mô hình này phù hợp cả về điều kiện tự nhiên lẫn định hướng chiến lược vùng. 
Bên cạnh đó, các lý thuyết phát triển bền vững (sustainable development), quy hoạch tích hợp vùng (integrated regional planning) và đô thị hậu đại dịch (post-COVID urbanism) cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác lập định hướng mới. Trong bối cảnh Việt Nam đang tiến đến quá trình đô thị hóa giai đoạn 2 - chuyển từ mở rộng vật lý sang nâng cao chất lượng đô thị - Đà Nẵng mới có cơ hội để đi tiên phong trong các mô hình đô thị sinh thái, đô thị thông minh và đô thị gắn kết văn hóa - di sản.
Từ nền tảng lý luận và thực tiễn nêu trên, TP. Đà Nẵng mới cần xác lập tầm nhìn dài hạn đến năm 2050, theo hướng: trở thành đô thị đa trung tâm, tích hợp vùng - sinh thái - công nghệ, là cực tăng trưởng kinh tế - văn hóa - xã hội của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, có khả năng cạnh tranh toàn cầu và thích ứng cao với biến đổi khí hậu”.
Nhà báo Nguyễn Cửu Loan nhấn mạnh: Quy hoạch không phải là bản kế hoạch đóng kín, mà là một tiến trình học hỏi, điều chỉnh, và thích ứng. Chỉ khi được đặt trong tầm nhìn dài hạn và tinh thần phát triển có trách nhiệm, không gian đô thị Đà Nẵng mới thực sự trở thành không gian của tương lai: xanh - thông minh - đa bản sắc - bền vững.
Trong thực tế, Đà Nẵng, dù có nền tảng tốt về quản lý đô thị, vẫn còn nhiều bất cập về kết nối vùng, thiếu dữ liệu đồng bộ về đất đai, hạ tầng, dân cư tại các khu vực mới sáp nhập, cũng như sự chồng lấn giữa quy hoạch cũ và định hướng mới. Nếu không có một cơ chế điều phối đủ mạnh, cùng với khung pháp lý linh hoạt để điều chỉnh quy hoạch theo thực tiễn phát triển, các giải pháp đề xuất có nguy cơ rơi vào tình trạng “trên quy hoạch thì hiện đại, dưới thực tế thì manh mún”.
Ngoài ra, việc triển khai các mô hình đô thị thông minh, phát triển sinh thái hay hành lang logistics cần đi kèm các chính sách tài khóa đô thị mới (như ngân sách phân bổ theo vùng, cơ chế tài chính đầu tư công - tư, chuyển giao công nghệ…) - điều vốn chưa được thiết kế rõ ràng trong khuôn khổ hiện hành.
Một điểm then chốt trong bàn luận chiến lược không gian đô thị Đà Nẵng là câu hỏi: Làm sao để phát triển nhanh nhưng không đánh mất bản sắc địa phương?
Câu trả lời nằm ở chính cách thức tổ chức không gian: Nếu không gian được quy hoạch cứng nhắc, theo kiểu “áp công nghiệp - bê tông hóa đại trà”, thì hệ quả tất yếu sẽ là sự xóa nhòa tính bản địa. Ngược lại, nếu quy hoạch lấy bản sắc - hệ sinh thái - cộng đồng làm trục chính, thì các yếu tố tăng trưởng kinh tế (tài chính, thương mại, du lịch, bất động sản) có thể tích hợp vào mà không làm suy yếu chất lượng sống và sự bền vững.
Tóm lại, công tác lập và điều chỉnh quy hoạch hiện nay với tầm nhìn trong tương lai là cơ hội lớn để Đà Nẵng giải quyết các vấn đề cố hữu và thích ứng với bối cảnh mới. Hơn nữa, quy hoạch cần giải quyết ba nhóm vấn đề đó là, đảm bảo sự nhất quán, gia tăng sự tích hợp, nâng cao tính thực tế. Với tư duy như vậy, chúng ta có thể xây dựng một hệ thống quy hoạch vừa linh hoạt vừa hiệu quả, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững và thịnh vượng trong tương lai.
Thanh Hải
