Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh do NiV ghi nhận rải rác ca bệnh ở phạm vi nhỏ tại một số quốc gia, chưa tạo thành các ổ dịch lớn. Khu vực ASEAN trong 5 năm trở lại đây chưa ghi nhận ca bệnh. NiV thuộc họ Paramyxoviridae, loài Henipavirus. Đây là một loại virus lây truyền từ động vật sang người. Ổ chứa tự nhiên ở động vật là loài dơi ăn quả (cáo bay). Dơi khi nhiễm virus có thể truyền bệnh cho người và các loại động vật khác như lợn.

Các quốc gia phát hiện loài dơi gây bệnh hoặc có thể xuất hiện bao gồm: Australia, Bangladesh, Bhutan, Brunei, Burma, Campuchia, Trung Quốc, Guam, Ấn độ, Indonesia, Lào, Mariana Islands, Malaysia, Nepal, Pakistan, Palau, Papua New Giunea, Philippines, Singapore, Sri Lanka, Đài Loan, Thái Lan, Timor-Leste, Việt Nam.

NiV có thể lây truyền sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với động vật nhiễm virus như dơi, lợn hoặc dịch cơ thể của chúng (máu, nước tiểu, nước bọt); ăn các thực phẩm bị ô nhiễm mầm bệnh như nhựa cây chà là (palm) hoặc hoa quả bị nhiễm trùng bởi dơi; tiếp xúc gần với người bị nhiễm virus hoặc dịch cơ thể của bệnh nhân (bao gồm dịch mũi, giọt bắn đường hô hấp, nước tiểu, máu).

Về triệu chứng, thời gian ủ bệnh thường từ 4 đến 14 ngày. Bệnh có thể diễn biến từ thể nhẹ đến nặng, thường khởi phát bằng các triệu chứng không đặc hiệu như: Sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, ho, đau họng, khó thở.

Về các biện pháp phòng, chống dịch bệnh do NiV, Bệnh viện Công an thành phố Hải Phòng khuyến cáo, bệnh do NiV chưa có vaccine phòng bệnh đặc hiệu. Để phòng, chống dịch bệnh do NiV, cần thực hiện một số biện pháp sau:

Một là, cần chủ động phòng ngừa. Theo đó cần hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết; thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường. Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền cao như dơi ăn quả và thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật. Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: Thực hiện "ăn chín, uống sôi", rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây (như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến); không sử dụng thực phẩm từ các loại động vật hoang dã.

Hai là, tự theo dõi sức khỏe, trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng như: Đau đầu, đau cơ, nôn và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.

Ba là, để chủ động phòng ngừa lây nhiễm cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh; cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ, mắc bệnh, sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.

Quỳnh Nga(t/h)