Một thay đổi trong cơ chế tính tỷ lệ an toàn hoạt động của các ngân hàng đang mở ra thêm dư địa cho tăng trưởng tín dụng của nhóm ngân hàng thương mại có vốn nhà nước. Theo Quyết định số 1743/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, có hiệu lực từ ngày 1/8/2026, tỷ lệ khấu trừ số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) được nâng từ 20% lên 50%.
Động thái này được đánh giá sẽ hỗ trợ đáng kể cho Vietcombank, VietinBank và BIDV – ba ngân hàng đang nắm giữ phần lớn tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.
Gia tăng nguồn vốn được ghi nhận cho hoạt động tín dụng
Theo báo cáo tài chính quý II/2026, đến cuối tháng 6, tổng tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại bốn ngân hàng thương mại nhà nước gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank vượt 700.000 tỷ đồng.
Trong đó, khoảng 554.000 tỷ đồng là tiền gửi có kỳ hạn, tập trung gần như toàn bộ tại Vietcombank, BIDV và VietinBank. Riêng Agribank ghi nhận hơn 159.000 tỷ đồng tiền gửi của Kho bạc Nhà nước nhưng đều là tiền gửi không kỳ hạn.
Theo quy định trước đây, các ngân hàng chỉ được tính 20% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng nguồn vốn huy động khi xác định tỷ lệ LDR. Với quy mô khoảng 554.000 tỷ đồng, giá trị được ghi nhận chỉ vào khoảng 111.000 tỷ đồng.
Khi tỷ lệ này được nâng lên 50%, số vốn được tính vào nguồn huy động tăng lên khoảng 277.000 tỷ đồng, tức tăng thêm hơn 166.000 tỷ đồng so với trước. Điều này giúp các ngân hàng có thêm dư địa mở rộng tín dụng mà không làm gia tăng áp lực phải huy động vốn với lãi suất cao trên thị trường.
Bên cạnh việc cải thiện khả năng cho vay, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước còn được xem là nguồn vốn có chi phí thấp, góp phần giảm chi phí đầu vào và hỗ trợ cải thiện hiệu quả kinh doanh nếu ngân hàng duy trì được tốc độ tăng trưởng tín dụng phù hợp.
Cơ hội đi kèm yêu cầu quản trị rủi ro
Mặc dù mang lại lợi ích về thanh khoản và khả năng cấp tín dụng, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước lại có đặc điểm khác với nguồn vốn từ doanh nghiệp và người dân.
Quy mô nguồn tiền này phụ thuộc vào tiến độ thu – chi ngân sách. Trong những tháng đầu năm, khi nguồn thu ngân sách tăng và giải ngân đầu tư công chưa diễn ra mạnh, lượng tiền gửi tại các ngân hàng thường ở mức cao. Ngược lại, vào giai đoạn cuối năm, khi nhu cầu giải ngân ngân sách tăng tốc, Kho bạc Nhà nước có thể rút một lượng lớn tiền gửi để phục vụ chi tiêu công.
Chính vì vậy, cùng với việc mở rộng tỷ lệ được tính vào nguồn vốn huy động, Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng chủ động theo dõi chênh lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn và sử dụng vốn, bảo đảm khả năng chi trả và duy trì đầy đủ các tỷ lệ an toàn theo quy định.
Các ngân hàng cũng phải xây dựng phương án ứng phó trong trường hợp Kho bạc Nhà nước rút trước hạn các khoản tiền gửi có kỳ hạn nhằm tránh ảnh hưởng đến thanh khoản của hệ thống.
Việc điều chỉnh cơ chế tính LDR được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện để các ngân hàng thương mại nhà nước phát huy tốt hơn vai trò cung ứng vốn cho nền kinh tế trong giai đoạn tăng trưởng tín dụng, đồng thời vẫn giữ được sự ổn định của hệ thống tài chính thông qua các yêu cầu quản trị rủi ro và thanh khoản chặt chẽ.
Minh Thành (t/h)
