4 biện pháp cưỡng chế mới được đề xuất
Để bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, Bộ Công an kiến nghị bổ sung 4 biện pháp cưỡng chế vào luật, bao gồm:
Tạm ngừng xuất cảnh sẽ áp dụng đối với cá nhân hoặc người đứng đầu tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt nhằm ngăn chặn việc ra nước ngoài để trì hoãn nghĩa vụ.
Niêm phong trụ sở, cơ sở sản xuất thực hiện đối với toàn bộ hoặc một phần cơ sở kinh doanh, dịch vụ để tạo áp lực kinh tế buộc chủ thể vi phạm phải thi hành quyết định.
Ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước sẽ áp dụng tại các công trình, cơ sở sản xuất có hành vi vi phạm.
Tạm dừng các thủ tục giao thông bao gồm việc tạm dừng đăng kiểm, đăng ký xe và cấp giấy phép lái xe để gắn trách nhiệm nộp phạt với quyền tham gia giao thông.
Ngoài ra, dự thảo cũng đề xuất sửa đổi quy định về kê biên tài sản theo hướng đấu giá tài sản kê biên mà không bắt buộc giá trị tài sản phải tương ứng chính xác với số tiền phạt như quy định hiện hành.
Lý giải về tính cần thiết của các biện pháp mạnh
Theo Bộ Công an, thực tế có nhiều trường hợp đối tượng vi phạm lợi dụng việc xuất cảnh hoặc thiếu các chế tài về điều kiện hoạt động để "chây lỳ" không nộp phạt. Việc tạm dừng đăng kiểm hay cấp bằng lái xe sẽ nâng cao tính răn đe, đặc biệt trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông. Đồng thời, việc niêm phong cơ sở sản xuất sẽ buộc các doanh nghiệp phải cân nhắc giữa lợi ích kinh tế từ việc hoạt động với số tiền phạt phải nộp, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Trong quá trình góp ý, Bộ Tư pháp đã bày tỏ sự thận trọng, đặc biệt là với biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước. Cơ quan thẩm định cho rằng đề xuất này cần được xem xét thấu đáo dựa trên các khía cạnh pháp lý và thực tiễn:
Theo Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, việc xây dựng pháp luật phải bảo đảm sự cân đối giữa mức độ hạn chế quyền với lợi ích đạt được. Ngừng điện, nước có thể ảnh hưởng đến những người không liên quan đang sinh hoạt, làm việc tại cùng một công trình.
Bản chất hợp đồng dân sự quan hệ cung cấp điện, nước là hợp đồng dân sự giữa bên bán và bên mua. Việc vi phạm hành chính không đồng nghĩa với việc vi phạm hợp đồng, do đó đơn vị cấp điện, nước thiếu căn cứ pháp lý để đơn phương chấm dứt dịch vụ.
Biện pháp này có thể gây gián đoạn chuỗi sản xuất, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh và chủ trương phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 68/2025 của Bộ Chính trị.
Trước đó, vào năm 2020, biện pháp ngừng cung cấp điện, nước cũng từng được đưa ra thảo luận nhưng không được Quốc hội thông qua. Dự kiến, dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp vào tháng 10 năm 2026.
Tâm An
