Hàng trăm container ùn ứ, giá sầu riêng lao dốc

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố, các đơn vị trực thuộc và hệ thống cơ sở kiểm nghiệm nông sản yêu cầu khẩn trương tháo gỡ khó khăn trong hoạt động kiểm nghiệm nhằm thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng và các mặt hàng nông sản chủ lực.

Container chở sầu riêng xuất khẩu xếp hàng chờ giấy kiểm nghiệm ở bến xe Dầu Giây (Đồng Nai) - Ảnh: A.B.
Container chở sầu riêng xuất khẩu xếp hàng chờ giấy kiểm nghiệm ở bến xe Dầu Giây (Đồng Nai) - Ảnh: A.B.

Theo Bộ này, thời gian gần đây hoạt động xuất khẩu sầu riêng gặp nhiều khó khăn do ách tắc trong khâu kiểm nghiệm dư lượng cadimi (Cd), chất vàng O, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu, đặc biệt là thị trường Trung Quốc. Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến việc tiêu thụ sản phẩm, thu nhập của người dân cũng như hoạt động của doanh nghiệp xuất khẩu.

Những ngày gần đây, hàng trăm xe container chở sầu riêng từ các tỉnh phía Nam đã đổ dồn về khu vực bến xe Dầu Giây, tỉnh Đồng Nai để chờ lấy mẫu kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu. Nhiều doanh nghiệp phản ánh việc quá tải tại các phòng kiểm nghiệm khiến thời gian hoàn tất hồ sơ kéo dài, phát sinh chi phí lớn và làm tăng nguy cơ hư hỏng hàng hóa.

Trong khi đó, giá sầu riêng tại nhiều địa phương miền Tây liên tục giảm mạnh. Tại Đồng Tháp và Vĩnh Long, giá sầu riêng Ri6 bán xô tại vườn chỉ còn khoảng 28.000 - 35.000 đồng/kg, thấp hơn nhiều so với cùng kỳ.

Lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp cho rằng, ngành hàng sầu riêng hiện đang đối mặt với ba “nút thắt” lớn gồm áp lực cạnh tranh với sầu riêng Thái Lan tại thị trường Trung Quốc, ách tắc tại các phòng kiểm nghiệm và nguy cơ mất uy tín thương hiệu do các lô hàng bị cảnh báo nhiễm cadimi, vàng O.

Không để xảy ra tình trạng “né” kiểm nghiệm

Để khẩn trương tháo gỡ khó khăn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương rà soát, chủ động làm việc với doanh nghiệp, hợp tác xã để hỗ trợ tiêu thụ, kết nối thị trường và tháo gỡ ngay các vướng mắc trong sản xuất, thu hoạch, sơ chế, đóng gói và lưu thông nông sản.

Gỡ nút thắt kiểm nghiệm, thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng
Gỡ nút thắt kiểm nghiệm, thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng

Bộ cũng yêu cầu tăng cường quản lý vùng trồng, cơ sở đóng gói nhằm bảo đảm tuân thủ đầy đủ quy định về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn an toàn thực phẩm theo yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Đáng chú ý, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các cơ sở kiểm nghiệm tập trung tối đa nguồn lực, tăng cường nhân lực, trang thiết bị và bố trí làm việc linh hoạt, kể cả ngoài giờ khi cần thiết để rút ngắn thời gian kiểm nghiệm.

“Các đơn vị phải thực hiện nghiêm trách nhiệm, không để xảy ra tình trạng né tránh, chậm trễ hoặc từ chối kiểm nghiệm không có lý do chính đáng; công khai, minh bạch quy trình, thời gian và chi phí kiểm nghiệm”, bộ nhấn mạnh.

Song song đó, các địa phương được yêu cầu kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các cơ sở kiểm nghiệm có hành vi gây khó khăn, nhũng nhiễu hoặc thực hiện không đầy đủ nhiệm vụ theo quy định.

Bộ giao Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc để đề nghị phía Trung Quốc sớm công nhận bổ sung các phòng kiểm nghiệm mới đã nộp hồ sơ, đồng thời xem xét công nhận lại các phòng kiểm nghiệm bị đình chỉ sau khi đã khắc phục tồn tại.

Cơ quan này cũng được giao rà soát, cảnh báo các vùng trồng có nguy cơ ô nhiễm cadimi cao, hướng dẫn địa phương áp dụng quy trình canh tác phù hợp nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Trong khi đó, Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường có trách nhiệm hỗ trợ địa phương tháo gỡ vướng mắc trong thủ tục chỉ định cơ sở kiểm nghiệm, đồng thời rà soát, hoàn thiện quy trình kiểm soát an toàn thực phẩm đối với nông lâm thủy sản xuất khẩu.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các đơn vị khẩn trương triển khai các giải pháp tháo gỡ ách tắc nhằm ổn định sản xuất, thúc đẩy xuất khẩu và bảo đảm thu nhập cho người dân trồng sầu riêng.

Thiên Trường