Ngày 4/5, UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức làm việc với các sở, ngành liên quan nhằm tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn trong sản xuất và xuất khẩu sầu riêng, đồng thời định hướng quy hoạch vùng trồng không nhiễm Cadimi phục vụ thị trường nước ngoài.
Theo ông Lê Chí Thiện, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, toàn tỉnh hiện có 32.100 ha sầu riêng, trong đó diện tích đang cho sản phẩm đạt 22.171 ha, với sản lượng khoảng 511.607 tấn. Các vùng trồng tập trung tại nhiều xã, phường như Ngũ Hiệp, Long Tiên, Bình Phú, Mỹ Thiện, Hiệp Đức, Thanh Hưng, Mỹ Lợi, Cai Lậy, Mỹ Đức Tây, Phú Hựu, Vĩnh Kim, Cái Bè, Mỹ Hiệp, Thanh Mỹ…
Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu sầu riêng tại Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và Đồng Tháp nói riêng đang gặp trở ngại khi một số phòng kiểm nghiệm hạn chế tiếp nhận mẫu phân tích chỉ tiêu Cadimi và Vàng O. Điều này kéo dài thời gian hoàn thiện hồ sơ kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu.
Cùng với đó, phía Trung Quốc tăng cường kiểm tra sau thông quan và đã ghi nhận một số lô hàng bị cảnh báo liên quan đến các chỉ tiêu này. Thực tế kiểm nghiệm gần đây cho thấy, tỷ lệ mẫu sầu riêng, mít tại khu vực phát hiện Cadimi vượt ngưỡng cho phép ở mức khá cao, khoảng 30%. Trước tình hình này, doanh nghiệp và cơ sở đóng gói buộc phải siết chặt khâu sàng lọc nguyên liệu đầu vào trước khi thu mua phục vụ xuất khẩu.
Việc kiểm soát chặt nguồn nguyên liệu khiến hoạt động thu mua diễn ra chậm hơn so với cùng kỳ. Trong khi đó, sản lượng sầu riêng trên địa bàn, đặc biệt giống Ri6, dự kiến tiếp tục tăng trong các tuần tới khi bước vào cao điểm thu hoạch. Giá thu mua vì vậy có thể biến động theo tình hình tiêu thụ, năng lực kiểm nghiệm và diễn biến cung cầu tại thị trường nhập khẩu.
Để chủ động xử lý khó khăn, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp kiến nghị UBND tỉnh sớm hỗ trợ kinh phí, nguồn lực nâng cấp Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng và dịch vụ khoa học công nghệ, nhằm đủ năng lực kiểm nghiệm các chỉ tiêu Cadimi và Vàng O. Việc này giúp địa phương chủ động hơn trong công tác kiểm nghiệm, góp phần tháo gỡ các yêu cầu kỹ thuật khi xuất khẩu sầu riêng, mít sang thị trường Trung Quốc.
Song song đó, Sở tiếp tục làm việc với Công ty cổ phần Rynan Technologies Viet Nam để triển khai phần mềm Vadapes trong quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Các doanh nghiệp được khuyến nghị chủ động kiểm soát chất lượng nguyên liệu theo mã số vùng trồng, phân loại vùng nguyên liệu theo mức độ rủi ro tồn dư Cadimi, xây dựng kế hoạch thu mua phù hợp, đồng thời đăng ký lịch kiểm nghiệm sát với tiến độ xuất khẩu.
Đối với người trồng, yêu cầu đặt ra là tuân thủ quy trình canh tác an toàn, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật đúng hướng dẫn, không sử dụng vật tư đầu vào không rõ nguồn gốc. Nông dân cần ghi chép đầy đủ nhật ký sản xuất để phục vụ truy xuất nguồn gốc, đồng thời thu gom, xử lý chất thải nông nghiệp đúng quy định. Việc phối hợp với doanh nghiệp, hợp tác xã trong kiểm soát chất lượng và lấy mẫu trước thu hoạch cũng được nhấn mạnh.
Ngoài ra, cần thường xuyên kiểm tra độ pH đất, duy trì ở mức 6,0–6,5; bổ sung phân hữu cơ, biochar và vi sinh vật có ích như SOFRI-VST 123 để kiểm soát Cadimi trong vườn sầu riêng.
Ở góc độ thị trường, bà Võ Phương Thủy, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Đồng Tháp đề xuất tăng cường phối hợp với Hải quan Trung Quốc để thực hiện đồng kiểm, đồng chứng nhận chất lượng ngay tại vùng trồng. Khi các cơ sở kiểm nghiệm trong tỉnh được phía Trung Quốc công nhận, quá trình thông quan sẽ thuận lợi hơn.
Tỉnh Đồng Tháp xác định phát triển sầu riêng theo hướng bền vững là mục tiêu lâu dài, gắn với sinh kế của người dân. Vì vậy, nhiều cơ chế quản lý sản xuất đã được triển khai đồng bộ. Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Phước Thiện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp yêu cầu các đơn vị tăng cường hướng dẫn nông dân thay đổi tập quán canh tác, kiểm soát vật tư đầu vào và xử lý đất nhằm hạn chế hấp thu Cadimi từ rễ cây.
Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp được giao kiểm soát chặt mã số vùng trồng, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, kể cả thu hồi mã số nếu cần thiết để bảo vệ uy tín chung. Những lô sầu riêng nhiễm Cadimi không đủ điều kiện xuất khẩu phải tiêu hủy và không được phép tiêu thụ trong nước.
Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng của tỉnh cũng đã có văn bản gửi Hải quan Trung Quốc nhằm xác nhận chất lượng sản phẩm, tạo điều kiện để sầu riêng Đồng Tháp đáp ứng tiêu chuẩn và được thông quan thuận lợi trong thời gian tới.
L.T(t/h)
