Theo số liệu của Cục Hải quan, trong tháng 6/2026, Việt Nam xuất khẩu hơn 126.000 tấn cà phê, thu về trên 580 triệu USD. Lũy kế 6 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 4,8 tỷ USD, trong khi sản lượng xuất khẩu tăng hơn 7% so với cùng kỳ năm trước.
Nhiều thị trường tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực như Italy, Nhật Bản và Nga. Đáng chú ý, khu vực Đông Bắc Á đang nổi lên là điểm đến giàu tiềm năng khi nhu cầu tiêu dùng cà phê tiếp tục mở rộng cùng sự phát triển của ngành chế biến và hệ thống phân phối hiện đại.
Sự hiện diện ngày càng rõ nét của cà phê Việt tại các thị trường này cho thấy lợi thế về chất lượng, hương vị và khả năng đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng quốc tế.
Nguồn cung toàn cầu gia tăng tạo sức ép lên giá
Dù xuất khẩu duy trì kết quả khả quan, triển vọng của ngành cà phê trong những tháng cuối năm được đánh giá sẽ đối mặt không ít thách thức.
Theo Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa), thị trường cà phê thế giới đang bước vào chu kỳ nguồn cung tăng mạnh, chủ yếu nhờ Brazil tiếp tục mở rộng sản lượng. Dự báo sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2025-2026 có thể đạt khoảng 180 triệu bao, tăng gần 8 triệu bao so với niên vụ trước.
Trong khi đó, tốc độ tăng của nhu cầu tiêu thụ toàn cầu chưa theo kịp đà mở rộng nguồn cung, tạo áp lực lên mặt bằng giá cà phê quốc tế. Đặc biệt, phân khúc Robusta - sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Việt Nam - sẽ chịu sự cạnh tranh gay gắt hơn khi Brazil gia tăng sản lượng.
Bên cạnh yếu tố thị trường, ngành cà phê trong nước cũng phải theo dõi sát diễn biến thời tiết. Khả năng El Niño quay trở lại với nền nhiệt cao và tình trạng khô hạn kéo dài có thể ảnh hưởng đến năng suất niên vụ 2026-2027, làm gia tăng rủi ro về nguồn cung trong nước.
Hướng đi mới là gia tăng giá trị chế biến
Theo Vicofa, trong bối cảnh giá xuất khẩu chịu nhiều sức ép và quy luật nhiều năm cho thấy lượng cà phê xuất khẩu thường giảm trong nửa cuối năm, mục tiêu tăng trưởng kim ngạch của ngành năm 2026 sẽ không dễ đạt được nếu chỉ dựa vào xuất khẩu cà phê nhân.
Hiệp hội cho rằng ngành cà phê cần chuyển trọng tâm từ mở rộng sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp tăng tỷ trọng xuất khẩu cà phê rang xay, cà phê hòa tan, sản phẩm phối trộn và các dòng cà phê chất lượng cao có chứng nhận bền vững, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào cà phê nhân thô.
Hiện khoảng 30% diện tích cà phê của Việt Nam đã được cấp các chứng chỉ sản xuất bền vững. Đây được xem là lợi thế quan trọng giúp doanh nghiệp đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe về môi trường, truy xuất nguồn gốc và phát triển xanh tại các thị trường nhập khẩu lớn.
Bên cạnh đó, Vicofa kiến nghị tiếp tục mở rộng hoạt động xúc tiến thương mại tại những thị trường còn nhiều dư địa như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nga, Algeria cũng như phân khúc cà phê đặc sản và hữu cơ tại khu vực Bắc Âu. Đồng thời, việc tăng cường kết nối với các hệ thống bán lẻ quốc tế sẽ góp phần mở rộng đầu ra cho các sản phẩm chế biến sâu, qua đó nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của cà phê Việt Nam trên thị trường thế giới.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, bài toán của ngành cà phê không còn chỉ là xuất khẩu nhiều hơn mà là tạo ra nhiều giá trị hơn trên mỗi tấn cà phê. Đây được xem là hướng đi bền vững để duy trì vị thế của cà phê Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nam Sơn (t/h)
