Kỷ cương, sáng tạo, bứt phá
Đánh giá tình hình kinh tế - xã hội 8 tháng đầu năm 2019, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh: Trong bối cảnh thế giới có những diễn biến mới, căng thẳng thương mại Mỹ - Trung tiếp tục làm gia tăng khó khăn, thách thức đối với kinh tế toàn cầu, nhưng tình hình kinh tế - xã hội tháng 8 và 8 tháng đầu năm 2019 của nước ta vẫn giữ được đà tích cực.
Kinh tế 8 tháng đầu năm 2019 vẫn giữ được đà tăng trưởng tích cực
Theo đó, các ngành, lĩnh vực phát triển ổn định; môi trường đầu tư kinh doanh tiếp tục được cải thiện, năng lực cạnh tranh quốc gia được nâng lên. Một số kết quả nổi bật trong phát triển kinh tế - xã hội: Chỉ số giá tiêu dùng bình quân 8 tháng năm 2019 tăng 2,57% so cùng kỳ 2018; sản xuất công nghiệp đạt mức tăng khá 9,5%; sản xuất và phân phối điện bảo đảm cung cấp đủ điện cho sản xuất và tiêu dùng của nhân dân; giải ngân vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đạt 12 tỷ USD, tăng 6,3%; giá trị góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đạt 9,51 tỷ USD, tăng 80%; số DN thành lập mới và quay trở lại hoạt động tiếp tục tăng (90.500 DN thành lập mới, 25.500 DN quay trở lại hoạt động)...
Đặc biệt, thu NSNN đạt kết quả tích cực. Các khoản thu nội địa đạt cao hơn mức bình quân chung. Cụ thể, thu ngân sách trung ương đạt 66% dự toán; chi ngân sách tiếp tục bảo đảm đáp ứng kịp thời các nhiệm vụ đầu tư phát triển, chi trả nợ, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hoạt động của bộ máy nhà nước.
Tuy nhiên, Thủ tướng Chính phủ đánh giá tình hình kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức: Giá bán của hầu hết các sản phẩm nông nghiệp đang ở mức thấp so cùng kỳ; mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực giảm, giá xuất khẩu một số mặt hàng ở mức rất thấp. Tình hình thiên tai diễn biến phức tạp, gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản. Một số dự án năng lượng, kết cấu hạ tầng giao thông trọng điểm tiếp tục chậm tiến độ, gây bức xúc xã hội.
Dựa trên tình hình thực tế, Chính phủ dự kiến các chỉ tiêu vĩ mô năm 2019 đều đạt và vượt kế hoạch. Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8/2019, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh thông điệp: Chính phủ chỉ bàn tiến chứ không bàn lùi, quyết tâm phấn đấu hoàn thành cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu kế hoạch 2019 Quốc hội đề ra; tạo điều kiện thuận lợi cho hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch 5 năm 2016 - 2020.
“Để đạt được các mục tiêu, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương không được lơ là, chủ quan; tập trung thực hiện quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp đã đề ra. Phát triển kinh tế - xã hội đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết; phát huy lòng tự hào dân tộc, tính sáng tạo, chung sức, đồng lòng nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức. Cần nghiêm túc thực hiện phương châm “Kỷ cương, liêm chính, hành động, sáng tạo, bứt phá, hiệu quả”, để chỉ đạo thực hiện quyết liệt, chất lượng, hiệu quả hơn nữa các nghị quyết số 01, 02 của Chính phủ.
Đẩy mạnh cải cách thể chế
Thủ tướng cũng nêu rõ yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
“Nhiều nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế đánh giá, hơn 30 năm qua, từ khi thực hiện “đổi mới lần thứ nhất” - đã tạo ra những thành công trên mọi lĩnh vực. Đến nay, các động lực cho nền kinh tế đã bị giới hạn và chúng ta cần có cuộc “đổi mới lần thứ hai” với những cải cách thể chế, chính sách kinh tế mạnh mẽ để tạo ra động lực mới cho sự phát triển đất nước”, Thủ tướng nói.
Thủ tướng nhấn mạnh, chúng ta có lợi thế rất lớn về ổn định chính trị, xã hội. Vấn đề đặt ra hiện nay là phải có cơ chế, chính sách pháp luật thông thoáng, thuận lợi, đủ sức cạnh tranh với khu vực và quốc tế để thu hút nguồn lực trong và ngoài nước phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững trong tiến trình hội nhập và CMCN 4.0. Nếu chúng ta không quyết liệt, sẽ thua ngay trên sân nhà.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành theo dõi chặt chẽ tình hình thế giới và trong nước để có đối sách phù hợp, kịp thời, hiệu quả, không để bị động trong chỉ đạo, điều hành. Bên cạnh đó, vừa ưu tiên ổn định kinh tế vĩ mô, vừa phải đưa ra các công cụ, giải pháp tạo thêm dư địa cho điều hành, thúc đẩy tăng trưởng trong bối cảnh nhiều quốc gia đang áp dụng các gói kích thích kinh tế. Cần vận dụng các chính sách kinh tế vĩ mô linh hoạt để ứng phó với các diễn biến bất lợi của kinh tế thế giới và khu vực; tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những biến động khó lường của kinh tế và thương mại thế giới. Nâng cao chất lượng công tác thống kê, phân tích, dự báo để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành. Sẵn sàng, chủ động đón các tập đoàn công nghệ muốn đầu tư vào Việt Nam.
Đồng thời, cần có chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 50-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030, tránh tiếp tay cho các hành vi lợi dụng, núp bóng, gian lận thương mại, gây ảnh hưởng đến uy tín, thậm chí thiệt hại đến các ngành sản xuất trong nước…
Về các giải pháp cụ thể, Thủ tướng nêu rõ, thời gian qua, xuất khẩu một số mặt hàng, ngành hàng gặp khó khăn, các bộ, ngành, địa phương tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các hoạt động xuất nhập khẩu, kết hợp với tăng cường công tác quản lý, kiểm tra thị trường; phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại. Nỗ lực cao nhất để phấn đấu tăng trưởng khu vực nông nghiệp đạt trên 2%, xuất khẩu đạt 42 tỷ USD.
Về sử dụng vốn đầu tư, cần tổ chức hội nghị trực tuyến toàn quốc về các nhiệm vụ, giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công trong tháng 9; điều chuyển vốn các công ty, các bộ, địa phương không sử dụng hết vốn và có chế tài nghiêm khắc về vấn đề này. Đối với công nghiệp, thương mại, dịch vụ, Bộ Công thương phối hợp với các cơ quan liên quan có giải pháp tháo gỡ khó khăn cho các dự án trọng điểm, thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu.
Trong lĩnh vực giáo dục, cần rà soát, ngăn chặn, xử lý nghiêm tình trạng thu gộp, thu cao hơn quy định, lạm thu gây bức xúc trong nhân dân, nhất là vào thời gian đầu năm học.
Lĩnh vực khoa học và công nghệ, thực hiện nghiêm chính sách bảo hộ sở hữu trí tuệ; kiên quyết xử lý vấn đề xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Coi đây là một trong những giải pháp quan trọng thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ và xu thế của cuộc CMCN 4.0.
Các bộ Quốc phòng, Công an, Ngoại giao thực hiện các giải pháp đồng bộ để bảo vệ vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền và lợi ích quốc gia; đề xuất các giải pháp chủ động ứng phó, xử lý chặt chẽ, kịp thời, có hiệu quả các vấn đề trên biển, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.
Thủ tướng cũng cho biết, từ nay đến cuối năm, Chính phủ tiếp tục tổ chức các hội nghị chuyên ngành để thúc đẩy phát triển một số lĩnh vực quan trọng. Các bộ, ngành cần chuẩn bị tốt cho các hội nghị này, trong đó đề xuất cơ chế, chính sách mới, tạo đột phá phát triển...
Hoan Nguyễn
