Sau bài “Bún chui giết bún sạch?” số 57 (4/9/2013) Thương hiệu & Công luận, thời gian qua, các ngành chức năng đã tổ chức nhiều đợt kiểm tra, lập biên bản xử lý các lò bún này. Tuy nhiên, tình trạng vẫn chưa được giải quyết triệt để.


Cái khó bó cái khôn

Thực tế, ngay sau khi Đoàn kiểm tra của Sở Công Thương cùng Sở Y tế, Phòng Kinh tế quận Gò Vấp (TP. HCM) và các phường lập biên bản đình chỉ hoạt động, thì một số lò bún tại đây lại tiếp tục hoạt động. Trước tình trạng này, đại diện Phường 15 (Gò Vấp) cho rằng: “Mặc dù, Sở Công Thương đã giao cho phường quản lý, giám sát lò bún tại Phường 15, nhưng nếu lò bún tiếp tục hoạt động thì phường phải báo về quận chứ không có chức năng xử lý. Vì thế, chúng tôi chỉ có thể phối hợp với Công an phường xuống kiểm tra. Chức năng của phường không thể xuống “hót” đồ của cơ sở”.

Một cán bộ Quận 12 cho biết: “Khi chúng tôi xuống thì chủ cơ sở bỏ trốn. Ít nhất cũng phải xuống 3 lần. Trường hợp không gặp được chủ cơ sở, quận sẽ có thư mời buộc họ phải đến cơ quan chức năng để làm việc. Mặc dù được thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở nhưng các cở sở này vẫn lén lút hoạt động”.

Bà Nguyễn Thị Phượng, Trưởng phòng Kinh tế Quận 12 chia sẻ: “Quận và phường cũng đã kết hợp đi kiểm tra, nhưng chưa gặp được chủ cơ sở. Vì vậy, quận chỉ còn cách vận động chủ cơ sở chấp hành đúng theo quyết định đình chỉ của Sở Công Thương. Nếu trong thời gian tới, các cơ sở đó vẫn không chấp hành, sẽ bị đình chỉ và cưỡng chế”.

Tuy nhiên, bà Phượng cho biết, cái khó ở chỗ quận không làm được gì khác hơn do phải chấp hành theo quy trình của Sở Công Thương. Quận không thể can thiệp hoặc đình chỉ.

Trong quá trình thu thập ý kiến từ phía các quận trên địa bàn thành phố, hầu hết các quận đều cho rằng, khi quyết định được đưa xuống, chính quyền cần vận động người dân, đồng thời Sở Công Thương cần ban hành thêm quyết định cưỡng chế nếu người dân không chấp hành. Trong trường hợp, Sở giao cho địa phương thì địa phương mới có thẩm quyền thực hiện cưỡng chế.

Thực tế, việc cưỡng chế, niêm phong nhà xưởng cũng gặp không ít khó khăn vì cần có quy trình. Đơn cử như việc cắt điện nhà xưởng cũng không đơn giản vì chỉ được quyền cắt nguồn điện riêng liên quan trực tiếp tới dây chuyền sản xuất, mà không được cắt vào nguồn điện chung (bao gồm cả nguồn điện sản xuất và nguồn điện sinh hoạt).

Cần một chế tài mạnh

Hàng loạt vụ vi phạm VSATTP từ bún cho thấy khó kiểm soát trong công tác quản lý. Trong khi các cơ quan chức năng cấp quận/huyện, tỉnh/thành phố chỉ kiểm tra xử lý dựa vào danh sách báo cáo từ địa phương, thì đơn vị trực tiếp quản lý là cấp xã, phường vì nhiều lý do lại chưa nắm sát địa bàn. Do đó, mới có tình trạng những lò bún hoạt động “chui” hàng chục năm qua mà cấp sở không xuống kiểm tra.

Một nguyên nhân cũng được cho là làm gia tăng tình trạng vi phạm đó là mức xử phạt hành chính đối với các trường hợp vi phạm chưa đủ tính răn đe.

Chi Cục ATVSTP TP. HCM cho biết, đã phối hợp với Ban quản lý các khu công nghiệp, khu chế xuất TP. HCM triển khai các đợt tập huấn, kiểm tra giám sát cho cán bộ cấp sở, nhưng hiệu quả còn thấp. Cái khó lớn nhất là việc truy nguồn gốc thực phẩm trôi nổi trên thị trường trước khi đưa vào các cơ sở chế biến. Do đó, giải pháp quan trọng nhất hiện nay là cần có một chế tài thật mạnh để bắt buộc các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nói chung và bún nói riêng đăng ký nguồn gốc thực phẩm, nếu không đáp ứng điều kiện này, kiên quyết không cho đơn vị đó sản xuất, kinh doanh.

Tới nay, TP. HCM đã lập Đề án “Đảm bảo VSATTP giai đoạn 2012 - 2020 và tầm nhìn tới năm 2025” và đề án thí điểm quản lý thực phẩm theo mô hình chuỗi thực phẩm an toàn - đã được Chính phủ phê duyệt. Theo đại diện Sở Công Thương: Hiện Sở đang tư vấn cho UBND Thành phố xây dựng quy trình hướng dẫn sản xuất bún sạch, trong đó có các tiêu chuẩn cụ thể về đăng ký nhãn mác, thương hiệu; Quy định chất cấm; Quy định về hàm lượng các chất được phép sử dụng... Bên cạnh đó, Sở Công Thương cũng đang phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, một số trung tâm kiểm nghiệm ATVSTP của Thành phố để sớm ban hành những quy chế, quy định về thực phẩm sạch.

Nhóm phóng viên

(Xem số báo 57, ra ngày 4/9/2013)