Lễ hội đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2019, khẳng định giá trị bền vững của tín ngưỡng thờ Cá Ông trong đời sống ngư dân ven biển Nam Bộ.
Theo kế hoạch, phần hội diễn ra xuyên suốt từ ngày 3 đến 9/5, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, thương mại phong phú như hội chợ xúc tiến thương mại, triển lãm ảnh, thi đấu thể thao và các trò chơi dân gian. Phần lễ chính thức diễn ra từ ngày 7 đến 9/5 tại Lăng Ông Nam Hải và khu vực trung tâm xã, với các nghi thức truyền thống như lễ thỉnh Ông, dâng hương, dâng lễ mang đậm bản sắc tín ngưỡng dân gian.
Điểm nhấn của lễ hội là nghi thức rước Ông trên biển, khi hàng chục ghe thuyền được trang hoàng rực rỡ, mang theo lễ vật tiến ra cửa biển làm lễ nghinh Ông. Đây là khoảnh khắc thiêng liêng, thể hiện niềm tin sâu sắc của ngư dân vào vị thần bảo hộ biển cả, người được xem là chở che, cứu giúp họ vượt qua sóng gió, mang lại những mùa đánh bắt thuận lợi.
Song song đó, các hoạt động nghệ thuật như hát bội, cải lương được tổ chức vào buổi tối, tạo không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng sôi động, thu hút đông đảo người dân và du khách. Nhiều chương trình triển lãm, cuộc thi ảnh với chủ đề về Trần Đề và lễ hội cũng góp phần quảng bá hình ảnh địa phương.
Theo quan niệm dân gian, Cá Ông (cá voi) là vị thần linh thiêng luôn phù trợ ngư dân trên biển. Vì vậy, lễ hội không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là dịp để cộng đồng tri ân tiền nhân, củng cố tinh thần đoàn kết, gắn bó của cư dân vùng biển.
Để bảo đảm an toàn giao thông và phục vụ tốt nhu cầu đi lại của người dân, chính quyền địa phương đã xây dựng phương án phân luồng, hướng dẫn các phương tiện lưu thông trên các tuyến đường chính, kết nối đến khu vực bến tàu cao tốc và trung tâm lễ hội.
Việc duy trì và phát huy Lễ hội Nghinh Ông không chỉ góp phần bảo tồn di sản văn hóa truyền thống mà còn tạo động lực phát triển du lịch, nâng cao đời sống kinh tế xã hội của địa phương, đồng thời khẳng định bản sắc văn hóa biển đảo đặc trưng của vùng Nam Bộ.
Hậu Thạch (t/h)
