Theo ghi nhận từ Hệ thống Tiêm chủng VNVC, chỉ trong vòng một tuần gần đây, lượng người đến tiêm vaccine phòng não mô cầu tại gần 260 trung tâm trên toàn quốc đã tăng gần gấp đôi so với trước đó. Đáng chú ý, không chỉ trẻ nhỏ mà cả thanh thiếu niên, người trưởng thành, phụ nữ chuẩn bị mang thai và người cao tuổi cũng tích cực tham gia tiêm phòng.
Bác sĩ chuyên khoa I Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết, ngoài nhu cầu tiêm lần đầu, nhiều người còn chủ động tiêm nhắc lại hoặc bổ sung các loại vaccine thế hệ mới nhằm tăng khả năng bảo vệ trước nhiều nhóm vi khuẩn khác nhau.
Thực tế cho thấy, viêm não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tốc độ tiến triển nhanh, có thể gây tử vong chỉ trong vòng 24 giờ nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Bệnh có thể xảy ra ở bất kỳ ai chưa có miễn dịch, trong đó nhóm nguy cơ cao gồm trẻ nhỏ, học sinh, sinh viên, người sống trong môi trường tập thể và người có sức đề kháng yếu.
Không chỉ nguy hiểm bởi diễn tiến nhanh, vi khuẩn não mô cầu còn tồn tại ở nhiều nhóm huyết thanh khác nhau. Theo các chuyên gia, có tới 12 nhóm gây bệnh, trong đó các nhóm A, B, C, W, Y, X chiếm phần lớn số ca mắc trên toàn cầu. Tại Việt Nam, nhiều nhóm đã từng ghi nhận lưu hành, làm tăng nguy cơ bùng phát dịch nếu không kiểm soát tốt.
Để phòng ngừa hiệu quả, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp. Trước hết là hạn chế tiếp xúc gần với người nghi nhiễm bệnh, đặc biệt tại các khu vực đông người như trường học, ký túc xá hay nơi vui chơi công cộng. Việc đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên và giữ khoảng cách là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả.
Bên cạnh đó, việc nâng cao sức đề kháng cũng rất quan trọng. Nhiều nghiên cứu cho thấy có một tỷ lệ không nhỏ người mang vi khuẩn nhưng không có triệu chứng. Khi hệ miễn dịch suy giảm, vi khuẩn có thể nhanh chóng tấn công và gây bệnh nặng. Do đó, duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống đầy đủ và nghỉ ngơi hợp lý là yếu tố cần thiết.
Người dân cũng cần đặc biệt chú ý đến các dấu hiệu nghi ngờ bệnh như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn, cứng cổ hoặc co giật. Với trẻ nhỏ, các biểu hiện như bỏ bú, li bì, thóp phồng cần được đưa đi cấp cứu ngay. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời có ý nghĩa quyết định trong việc giảm tỷ lệ tử vong.
Trong các biện pháp phòng bệnh, tiêm vaccine được xem là giải pháp hiệu quả nhất. Hiện nay, Việt Nam đã có các loại vaccine phòng nhiều nhóm huyết thanh quan trọng, phù hợp cho nhiều độ tuổi. Các chuyên gia khuyến cáo nên tiêm sớm và đầy đủ, không chờ đến khi có dịch mới thực hiện, vì cơ thể cần thời gian để tạo miễn dịch bảo vệ.
Ngoài ra, việc giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường sống cũng góp phần giảm nguy cơ lây nhiễm. Nhà ở cần được thông thoáng, đồ dùng cá nhân và đồ chơi của trẻ cần được vệ sinh thường xuyên. Đặc biệt, cần hạn chế khói thuốc lá trong môi trường sống của trẻ nhỏ.
Trước diễn biến phức tạp của bệnh viêm não mô cầu, các chuyên gia nhấn mạnh rằng sự chủ động của mỗi cá nhân trong phòng ngừa chính là “lá chắn” quan trọng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Nam Sơn (t/h)
