Chính thức đề xuất bỏ tội “kinh doanh qua mạng bị đi tù”

THCL Sáng 21/10, Thừa uỷ quyền Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đã trình Quốc hội dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự 2015.

Thừa uỷ quyền Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đã trình Quốc hội dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự 2015

Bộ trưởng cho biết, quan điểm của Chính phủ là sửa đổi, bổ sung ở mức tối đa những quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 có lỗi kỹ thuật đã được phát hiện và những nội dung rõ ràng là chưa hợp lý hoặc có thể khó áp dụng trên thực tế. Việc sửa đổi không làm thay đổi những chính sách lớn của Bộ luật đã được Quốc hội khóa 13 thông qua và không đặt ra vấn đề mới dẫn đến việc phải sửa đổi, bổ sung các luật khác đang được lùi hiệu lực thi hành cùng bộ luật này.

Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của bộ luật cần phải tiếp tục góp phần đáp ứng yêu cầu của thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm, ông Long báo cáo.
Tờ trình của Chính phủ nêu rõ, phạm vi sửa đổi, bổ sung lần này liên quan đến 141 điều của bộ luật, gồm 18 điều thuộc phần những quy định chung và 123 điều thuộc phần các tội phạm, trong đó có 38 điều sửa đổi về kỹ thuật, 102 điều sửa đổi về nội dung quy định trong điều luật và bãi bỏ 1 điều. 
Điều duy nhất được đề xuất bãi bỏ chính là điều 292 quy định về tội danh cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính, mạng viễn thông.

Chính phủ lập luận, tội cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính, mạng viễn thông (điều 292) là một trong 10 tội phạm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông được quy định tại bộ luật, có khách thể xâm hại là an toàn công cộng, trật tự công cộng.

Tuy nhiên, nội dung quy định về cấu thành tội phạm này không phản ánh rõ mối nguy hại cho an toàn công cộng, trật tự công cộng mà thực chất đây là cấu thành tội “kinh doanh trái phép” trên môi trường mạng và xét về bản chất thì đây là một tội phạm về kinh tế nhưng lại được đặt ở chương “các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng”.

Hơn nữa, trong danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện có đến 267 ngành nghề nhưng điều 292 chỉ đề cập đến một số ngành nghề. Thêm vào đó, cũng các lĩnh vực kinh doanh được nêu tại điều 292 nhưng nếu thực hiện qua mạng thì bị xử lý hình sự còn nếu không thực hiện qua mạng thì không bị xử lý hình sự. Như vậy là có sự bất bình đẳng và thiếu nhất quán.

Xét trong bối cảnh tội kinh doanh trái phép đã được bãi bỏ thì cũng cần bãi bỏ điều 292 đồng thời tăng cường các biện pháp quản lý của Nhà nước và nâng cao hiệu quả xử phạt hành chính đối với các vi phạm trong lĩnh vực này, Chính phủ trình bày.

Theo tờ trình, trong quá trình xây dựng dự án luật cũng có ý kiến cho rằng, việc quy định tội cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính, mạng viễn thông là cần thiết nhằm góp phần tạo ra môi trường kinh doanh bình đẳng, lành mạnh trên môi trường mạng; góp phần tăng cường sự quản lý của Nhà nước trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, cần xem xét thu hẹp phạm vi của tội phạm này cho phù hợp hơn, ít nhất là phải bao quát được hành vi kinh doanh sàn vàng trái phép hoặc kinh doanh đa cấp trái phép trên mạng, thu lợi bất chính lớn.

Thẩm tra dự luật này, Chủ nhiệm Uỷ ban Tư pháp - Lê Thị Nga cho biết, đa số ý kiến trong cơ quan thẩm tra đều tán thành bỏ Điều 292.

Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị việc xử lý hình sự với hành vi kinh doanh vàng trên tài khoản, kinh doanh đa cấp bất chính… trên mạng do phạm vi ảnh hưởng, tính chất và mức độ nguy hiểm cao cho xã hội. Việc hình sự hóa các hành vi này cần cân nhắc để quy định trong cấu thành định tội, định khung hình phạt, bảo đảm chặt chẽ.

“Đây là những vấn đề có liên quan đến quản lý Nhà nước chuyên ngành và quá trình thẩm tra có ý kiến đề nghị của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Công thương. Do đó, đề nghị cần có quan điểm chính thức của Chính phủ”, bà Nga nêu quan điểm.

Sau khi nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra, Quốc hội sẽ tiến hành thảo luận tại tổ trong cả ngày về dự án luật.

Khánh Yên